THE IMPACT OF COVID–19 ON THE FINANCIAL SUCCESS OF AUTOMOTIVE FIRMS TRADED ON BORSA ISTANBUL

Öz

This study analyzed the financial successes of 8 key automotive industry firms traded in Borsa Istanbul (BIST) in COVID–19 using the data between 2017 and 2021. In this context, we determined and compared the financial success scores of firms using the Altman Z-Score (1968), Springate S-Score (1978), Taffler T-Score (1982), and Zmijewski X-Score (1984) models. According to the study results, Altman Z-Skor and Springate S-Skor models reported similar results for key automotive firms. In addition, we established that automotive firms were not affected much by the COVID–19 period in general. On the other hand, we concluded that the financial situation of Anadolu Isuzu Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş. (ASUZU) is not healthy in all three models except the Zmijewski X-Score model. Ford Otomotiv Ana Sanayi A.Ş. (FROTO) was in an unhealthy area, according to the Taffler T-Score model, between 2017 and 2021. While we expected that automotive firms would be negatively affected financially due to the unfavorable conditions created by COVID-19, the findings obtained in our research do not support this expectation much.

Anahtar Kelimeler

• COVID-19
• Altman Z-Score
• Springate S-Score
• Taffler T-Score
• Zmijewski X-Score

COVID-19’UN BORSA İSTANBUL'DA İŞLEM GÖREN OTOMOTİV FİRMALARININ FİNANSAL BAŞARISINA ETKİSİ

Öz

Bu çalışmada, Borsa İstanbul’da (BİST) işlem gören 8 otomotiv ana sanayi firmasının 2017–2021 yılları arası verileri kullanılarak COVID–19 dönemindeki finansal başarıları analiz edilmektedir. Bu bağlamda çalışmada, literatürde yaygın olarak kullanılan Altman Z-Skor (1968), Springate S-Skor (1978), Taffler T-Skor (1982) ve Zmijewski X-Skor (1984) modelleri kullanılarak firmaların finansal başarı skorları belirlenip karşılaştırılmaktadır. Çalışma sonuçlarına göre, otomotiv firmaları için Altman Z-Skor ve Springate S-Skor modelleri birbirine benzer sonuçlar raporlamaktadır. Ayrıca genel olarak otomotiv firmalarının COVID–19 döneminden çok etkilenmediği görülmektedir. Ancak Anadolu Isuzu Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin (ASUZU) Zmijewski X-Skor modeli hariç diğer üç modelde finansal durumunun sağlıklı olmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. Ford Otomotiv Ana Sanayi A.Ş.’nin (FROTO) ise 2017–2021 yılları arasında sadece Taffler T-Skor modeline göre sağlıksız alanda yer aldığı görülmektedir. COVID-19’un yarattığı olumsuz koşullar nedeniyle otomotiv firmalarının bundan finansal anlamda negatif etkilenmesi beklenirken, araştırmada elde edilen bulgular bu beklentiyi çok fazla desteklememektedir.

Anahtar Kelimeler

• COVID-19
• Altman Z-Skor
• Springate S-Skor
• Taffler T-Skor
• Zmijewski X-Skor

Kaynakça

1. AFFANDI, M. R. ve MEUTIA, R. (2021). Analisis Potensi Financial Distress Dengan Menggunakan Altman Z Score Pada Perusahan Penerbangan (Dampak Pandemı COVID-19 Dengan Penutupan Objek Wısata Dan Psbb). J-MIND (Jurnal Manajemen Indonesia), 6(1), 52–63.
2. AKTAŞ, R., DOĞANAY, M. M. ve YILDIZ, B. (2003). Mali Başarısızlığın Öngörülmesi: İstatistiksel Yöntemler ve Yapay Sinir Ağı Karşılaştırılması. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 58(4), 1–24.
3. AKYÜZ, F. (2020). Taş Ve Toprağa Dayalı Sektörde Faaliyet Gösteren Şirketlerin Finansal Başarısızlık Risklerinin Tahmin Edilmesi. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(1), 40–51.
4. AL-RAHMA, A. A., SALIM, M. A. ve PRIYONO A. A. (2021) Analisis Potensi Kebangkrutan Menggunakan Model Altman Z-Score, Springate Score Dan Zmijewski X-Score (Pada Perusahaan Sub Sektor Otomotif Yang Terdaftar Di Bursa Efek Indonesia Periode 2016-2019). Jurnal Ilmiah Riset Manajemen, 10(14), 44–58.
5. ALTMAN, E. I. (1968). Financial Ratios Discriminant Analysis and The Prediction of Corporate Bankruptcy. The Journal of Finance, 23(4), 589–609.
6. BAĞCI, H. ve SAĞLAM, Ş. (2020). Sağlık ve Spor Kuruluşlarında Finansal Başarısızlık Tahmini: Altman, Springate ve Fulmer Modeli Uygulaması. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 23(1), 149–164
7. BEAVER, W. H. (1966). Financial Ratios As Predictors of Failure. Journal of Accounting Research, 71–111.
8. BEYAZGÜL, M., ÖCEK, C. ve KARADENİZ, E. (2022). COVID-19 Salgınının Kara, Deniz ve Havayolu Yolcu Taşımacılığı Sektörlerinin Likidite ve Finansal Başarısızlık Risklerine Etkisinin Analizi. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 6(1), 282–300.

9. BÜYÜKARIKAN, U. ve BÜYÜKARIKAN, B. (2014). Bilişim Sektöründe Faaliyet Gösteren Firmaların Finansal Başarısızlık Tahmin Modelleriyle İncelenmesi. Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, (46), 160–172.
10. DEAKIN, E. B. (1972). A Discriminant Analysis of Predictors of Business Failure. Journal of Accounting Research, 10(1), 167–179.
11. DELOITTE, (2022). COVID-19 Sonrasında Otomotiv Sektörünü Neler Bekliyor?. Erişim Adresi: https://www2.deloitte.com/tr/tr/pages/about-tsabitte/press-releases/Covid-19-sonrasinda-otomotiv-endustrisini-neler-bekliyor.html Erişim Tarihi: 18.07.2022
12. EDMISTER, R. O. (1972). An Empirical Test Of Financial Ratio Analysis For Small Business Failure Prediction. Journal of Financial and Quantitative Analysis, 7(2), 1477–1493.
13. FATHONAH, A. N., vd. (2021). 4 Financial Distress Models For Analysis of Companies Before and During the COVID-19 Pandemic: Surveys in Automotive Companies in Indonesia. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education (TURCOMAT), 12(8), 906–910.
14. FİDAN, M. E. (2021). BİST’te İşlem Gören Tekstil, Giyim Eşyası ve Deri Sektörü İşletmelerinin Altman-Z Skor Yöntemi İle Finansal Başarısızlık Tahmini. İşletme Araştırmaları Dergisi, 13(3), 1945–1969.
15. FULMER, J. G., vd. (1984). A Bankruptcy Classification Model For Small Firms. Journal of Commercial Bank Lending, 66, 25–37.
16. GEZEN, A. ve ÖZCAN, S. (2022). COVID-19'un Finansal Sıkıntı Üzerine Etkisi: Bist Turizm Endeksi Uygulaması. İşletme Araştırmaları Dergisi, 14(1), 483–496.
17. GÖRENER, A. ve GÖRENER, Ö. (2008). Türk Otomotiv Sektörünün Ülke Ekonomisine Katkıları ve Geleceğe Yönelik Sektörel Beklentiler. Journal of Yasar University, 3(10), 1213–1232.
18. GÜÇLÜ, F. (2021). İslami Hisse Senedi Piyasalarında Finansal Sıkıntı Riskinin Altman-Z ve Springate Modelleri ile İncelenmesi: Katılım 50 Endeksi Örneği. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 10(4), 3667–3684.
19. GÜLENÇER, S. ve HAZAR, A. (2020). Borsa İstanbul Teknoloji Endeksi (XUTEK) Şirketlerinin Altman Z-Skor Analizi ile Değerlendirilmesi. ISPEC Journal of Social Sciences & Humanities, 4(2), 59–76.
20. GÜMÜŞ, U. T., ve ALTIOK, E. (2020). Türkiye Ekonomisi İşletme, İktisat ve Muhasebe Açısından Konjonktürel Değerlendirmeler: Borsa İstanbul’da İşlem Gören İmalat Sektöründeki Firmalarının Finansal Başarısızlıklarının Ölçülmesi. Ankara: İksad Yayınevi.
21. HAU, V. T.ve OANH V. T. (2021). Identify Financial Risks of Pharmaceutical – Medical Firms Listed on The Vietnam Stock Exchange. American Research Journal of Humanities & Social Science (ARJHSS), 4(11), 1–11.
22. https://www.isyatirim.com.tr/tr-tr/analiz/hisse Erişim Tarihi: 10.04.2022
23. KOÇ, İ., YARDIMCIOĞLU F. (2020). COVID-19 Pandemi Sürecinde Uygulamaya Konulan Mali Tedbir ve Teşviklerin Karşılaştırmalı Analizi: Türkiye ve Seçilmiş AB Ülkeleri Karşılaştırması. Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 8(2), 123–152.
24. KULALI, İ. (2016). Altman Z-Skor Modelinin Bist Şirketlerinin Finansal Başarısızlık Riskinin Tahmin Edilmesinde Uygulanması. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 12(27), 283–292.
25. MAHARANI, R. ve SARI, T. A. M. (2021). Tourism Industry Bankruptcy Analysis of Impact COVID-19 Pandemic. International Journal of Economics, Business and Accounting Research (IJEBAR) 5(4), 339–350.
26. MAHARDIKA,B. ve SETYAWAN, S. (2022). Analisis Kebangkrutan Perusahaan Otomotif Dımasa Pandemi COVID-19 Menggunakan Analisis Model Altman Z-Score, Zmijewski, Dan Grover. Jurnal Cakrawala Ilmiah, 1(7), 1659–1670.
27. MARGININGSIH, R. (2022). Financial Distress Analysis Using the Altman Z-Score Method For Retail Companies During the COVID-19 Pandemic. Enrichment: Journal of Management, 12(2), 1796–1803.
28. OHLSON, J, A. (1980). Financial Ratios and The Probabilistic Prediction of Bankruptcy. Journal of Accounting Research, 18(1), 109–131.
29. OTOMOTİV SANAYİİ DERNEĞİ. (2020). Otomotiv Sanayii Dış Ticaret Raporu. Erişim Adresi: https://www.osd.org.tr/saved-files/PDF/2022/02/02/OSD_Dis_Ticaret_Raporu-2020.pdf Erişim Tarihi: 06.09.2022
30. OTOMOTİV SANAYİİ DERNEĞİ. (2021). Küresel Değerlendirme Raporu. Erişim Adresi: https://www.osd.org.tr/saved-files/PDF/2022/09/02/2021%20K%C3%BCresel%20De%C4%9Ferlendirme_Raporu.pdf Erişim Tarihi: 06.09.2022
31. ÖZBEK, Ö. E., HAZAR, A. ve BABUŞCU, Ş. (2021). COVID-19 Öncesi ve Sonrası Türk Bankacılık Sektörünün Bankometer Yöntemi İle Analizi. Ufuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi,10(20), 7–26.
32. PATEL, A. K., JALOTA, S.ve SHARMA, S. (2021). Detection of Financial Distress in The, Indian Automobile Industry. Journal of Commerce & Accounting Research, 10(4), 31–40.
33. POYRAZ, E. ve UÇMA, T. (2006). Türkiye’de Faaliyet Gösteren İhracatçı Sektörlerin Mali Kriz Ortamlarında Finansal Başarısızlıklarının Altman (Z-Score) Modeli Yardımıyla Ölçülmesi. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (32).
34. SPRINGATE, G. L. V. (1978). Predicting the Possibility of Failure in A Canadian Firm. Unpublished M.B.A Thesis, Simon Eraser University. Burnaby.
35. SUCI, N. M., vd. (2021). Prediction of Small and Medium Business (SME) Bankruptcy in Gianyar Regency During COVID-19. In 6th International Conference on Tourism, Economics, Accounting, Management and Social Science (TEAMS 2021), 197, 520–525.
36. SWALIH, M., ADARSH, K. B. ve SULPHEY, M. (2021). A Study on the Financial Soundness of Indian Automobile Industries Using Altman Z-Score. Accounting, 7(2), 295–298.
37. TAFFLER, R. J. (1982). Forecasting Company Failure in the UK Using Discriminant Analysis and Financial Ratio Data. Journal of The Royal Statistical Society: Series A (General), 145(3), 342–358.
38. TEKİN, B. ve GÖR, Y. (2022). Finansal Başarısızlık Tahmin Modelleri ve Bankacılık Sektörü Mali Tabloları Üzerinden Bir Uygulama: Altman ve Springate Modelleri. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (40), 373–404.
39. TÜRK, Z. ve KÜRKLÜ, E. (2017). Financial Failure Estimate in Bist Companies With Altman (Z-Score) and Springate (S-Score) Models. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 1(1), 1–14.
40. TÜRKİYE SEYAHAT ACENTALARI BİRLİĞİ. (2020). Korona Virüsü (COVID-19) Sonrası Nasıl Bir Dünya Bizi Bekliyor?. Erişim Adresi: https://tursab.org.tr/apps//Files/Content/8b368379-712e-4ca3-8425-69ae28b9f113.pdf Erişim Tarihi: 20.06.2022
41. ULUDAĞ İHRACATÇI BİRLİKLERİ, Uludağ Otomotiv Endüstrisi Birliği. (2020). Türkiye Otomotiv Endüstrisi Raporu. Erişim Adresi: https://uib.org.tr/tr/kbfile/turkiye-otomotiv-endustrisi-raporu Erişim Tarihi: 08.09.2022
42. WIDIASTUTI, A. M. (2018). Analisis Dengan Menggunakan Metode Altman Z- Score, Springate (S-Score) Dan Zmijewski Sebagai Signaling Kebangkrutan Pada Perusahaan Manufaktur Sektor Otomotif Yang Terdaftar Di Bei Periode 2015-2017. Jurnal Manajemen Bisnis Dan Kewirausahaan, 2(5), 85–92.
43. WULANDARI, E. Y. (2021). Penggunaan Model Springate, Ohlson, Altman Z-Score, Dan Grover Score Untuk Memprediksi Financial Distress Pada Masa Pandemi COVID-19 (Studi Pada Perusahaan Manufaktur Yang Terdaftar Di Bursa Efek Indonesia). Universitas Islam Malang Fakultas Ekonomi Dan Bisnis Malang.
44. YAMAN, S. ve KORKMAZ, T. (2021). Finansal Başarısızlık Modellerinin Çalışma Sermayesi Yatırım ve Finansman Politikaları Doğrultusunda İncelenmesi: BİST’de Karşılaştırmalı Bir Uygulama. Gaziantep Universıty Journal of Social Sciences, 20(2), 591–610.
45. ZMIJEWSKI, M. E.(1984). Methodological Issues Related to the Estimation of Financial Distress Prediction Models. Journal of Accounting Research, 22, 59–82.