MUTLULUK ENDEKSİ, MİLLİ GELİR, EĞİTİM VE SUÇ ORANI İLİŞKİSİ: FİNLANDİYA ÖRNEĞİ

Öz

Suç kavramı genel olarak içinde yaşanılan toplumdan ve ekonomik faktörlerden etkilenir. Finlandiya Dünyanın en mutlu ülkesi seçilmekte ve suç oranı olarak ise ilk 5. Sırada yer alıp, en güvenilir ülkelerin başında gelmektedir. Bu çalışma 1990-2021 yılları arasında Finlandiya’da mutluluk, suç oranı ve ekonomik göstergeler ve eğitim harcamaları arasındaki ilişkiyi eş bütünleşme testi ve Granger Nedensellik uygulaması ile bu değişkenler arasındaki ilişki incelenmek istenmiştir.Sonuçta Finlandiya da mutluluk, suç oranı ve milli gelir arasında uzun dönemde eş bütünleşme anlamlı çıkmakta mutluluk, eğitim milli gelir, suç oranı arasında uzun dönemde pozitif bir anlamı olduğu sonucuna varılmış ve sonuçta kişi başına yapılan eğitim harcamaları, ülke içi mutluluğun yüksek olması ve milli gelirin artmasının suç oranlarını azalttığı sonucunu ele almıştır. Bu nedenle ülke içi hane halkı mutluluğunu geliştirecek ekonomik ve sosyal formüller ele alınmalı,bu unsurlar için olması gereken standart hazırlanmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• Mutluluk
• Suç
• Milli Gelir
• Finlandiya

RELATIONSHIP WITH HAPPINESS INDEX, NATIONAL INCOME, EDUCATION AND CRIME RATE: FINLAND EXAMPLE

Öz

The concept of crime is generally affected by the society and economic factors. Finland is chosen as the happiest country in the world and ranks 5th in terms of crime rate and is one of the most reliable countries. In this study, it was aimed to examine the relationship between happiness, crime rate and economic indicators and education expenditures in Finland between 1990-2021, with the cointegration test and Granger Causality application, and the relationship between these variables. cointegration is significant, it is concluded that there is a long-term positive meaning between happiness, education, national income, and crime rate, and as a result, it has been concluded that per capita education expenditures, high domestic happiness and increase in national income reduce crime rates. For this reason, economic and social formulas that will improve domestic household happiness should be addressed, and the standard for these factors should be prepared.

Anahtar Kelimeler

• Happiness
• Crime
• National Income
• Finland

Kaynakça

1. AKTAŞ, E. ve NALÇACI, M. (2022). Suç ve ekonomi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7(14), 316-340. https://doi.org/10.54831/vanyyuiibfd.1204301
2. ANDRESEN, M.A. (2015). Unemployment, GDP and crime: the ımportance of multiple measurements of the economy. Canadian journal of criminology and criminal, Justice 57(1), 35-58. https://www.muse.jhu.edu/article/565457.
3. ASLAN, A. & ÖCAL, O. (2012). Türkiye'de Suç Oranlarının Sürekliliği. Niğde Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 5 (1) , 85-92.
4. ATA, A. Y. (2011). Ücretler, İşsizlik Ve Suç Arasındaki İlişki: Yatay-Kesit Analizi. Çalışma ve Toplum, 4(31), 113-134.
5. AYHAN, İ. & ÇUBUKCU, K. M. (2007). Suç ve Kent İlişkisine Ampirik Bakış: Literatür Taraması. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (5) , 30-55.
6. AYTAÇ, M. AYTAÇ, S. & BAYRAM, N. (2007). Suç Türlerini Etkileyen Faktörlerin İstatistiksel Analizi. Türkiye Ekonometri ve İstatistik Kongresi, İnönü Üniversitesi, Malatya, 24-25.
7. BİLGİLİ, F. VE ŞENTÜRK ULUCAK, Z. (2018). Socioeconomic determinants of crime: an empirical application for European countries. EconWorld2018@Amsterdam, 24-26 July, Amsterdam, Netherlands.
8. BURDETT, K. LAGOS, R. ve WRIGHT, R. (2003). Crime, Inequality, and Unemployment. American Economic Review, 93 (5): 1764-1777.

9. CÖMERTLER, N. & KAR, M. (2007). Türkiye'de Suç Oranının Sosyo-Ekonomik Belirleyicileri: Yatay Kesit Analizi. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 62 (02) ss.37-57.
10. CÖMERTLER, N. (2019). Suç ve Mutluluk. Kriminoloji ve İktisat, 168. ÇEVİK, N. K., ALTINKESKİ, B. K. ve KANTARCI, T. (2019). Mutlu gezegen endeksi: dünyanın en mutlu ülkelerinden panel veri bulguları. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (EK SAYI (2019), 181-202.
11. DİKKAYA, M., AYTEKİN, İ. (2020). İktisadi büyüme işsizlik ve suç arasında nedensellik ilişkisi: Türkiye örneği. Ekonomi İşletme Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi, 6(2), 261-274.
12. FİLİZTEKİN, A. (2013). Türkiye'de Suç ve Emek Piyasası İlişkisi. Ahmet ASICI, Mehtap HISARCIKLILAR, İpek ILKKARACAN, Derya KARAKAS ve Tolga KAYA (Ed.), Ümit ŞENESEN'e Armağan Paylaşımlar: Sayılarla Türkiye Ekonomisi (ss. 377-396). İstanbul: Literatür Yayınları.
13. FOUGÈRE, D., KRAMARZ, F., & POUGET, J. (2009). Youth unemployment and crime in France. Journal of the European Economic Association, 7(5), 909-938.
14. GROGGER J. (1998). Market Wages and Youth Crime, Journal of Labor Economics, 16(4), 756-791. https://www.indyturk.com/node/617791/ya%C5%9Fam/d%C3%BCnyan%C4%B1n-en-mutlu-%C3%BClkeleri-a%C3%A7%C4%B1kland%C4%B1 https://www.publichealthnotes.com/happiness-index/
15. HUGO, V., POLANCO, M. ve TINOCO M.A. (2017) Crime and regional economic growth in Mexico: A spatial perspective. Papers in Regional Science, 96 (3), doi:10.1111/pirs.12205.
16. KAYA, MV & BOZKURT, İ. (2015). İşsizlik, Kişi Başına Milli Gelir (Yoksulluk), Suç Oranı Ve Yeşil Kart: 1993 – 2009 Türkiye Örneği, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (30) , 133-140.
17. KESBİÇ, C. Y., DÜNDAR, Ö. (2017). İşsizlik ve suç arasındaki ilişkiye teorik bir bakış. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 24(2), 327-348. https://doi.org/10.18657/yonveek.335225
18. ÖZCAN, S. E., ŞİRİN, F. Ö. (2021). Ekonomik suçlar, gelir ve işsizliğin mekânsal ilişkisi: 2014 Türkiye incelemesi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(4), 79-100. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.958654.
19. TOPBAŞ, F. (2007). İşsizlik ve İntihar İlişkisi: 1975 -2005 VAR Analizi. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 2007(2), 161-172.
20. ÜNVER, M. & BAKIRTAŞ, İ. (2015). Suçun Ekonomik Analizi: Genel Bir Değerlendirme, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (20).
21. YAYLALI, P. M., AKAN, P. Y. & IŞIK, C. (2010). Türkiye de Ar&Ge Yatırım Harcamaları ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Eş-Bütünleşme ve Nedensellik İlişkisi: 1990–2009. Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi, 5 (2).
22. YILDIZ, F. (2020). Türkiye’de Gelir Eşitsizliği Suç İlişkisi Panel Veri Analizi Yaklaşımı. İnsan & Toplum Dergisi. 5(3).
23. YILMAZ, M. (2020). Suç ekonomisi ve işsizlik üzerine bir uygulama. 19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi, 1(2), 103-124.