KARİYER DEĞERLERİ VE ÇALIŞMA YAŞAM KALİTESİ ALGISI ÜZERİNE NİTEL BİR ARAŞTIRMA

Öz

Bu çalışmanın amacı; sağlık çalışanlarının sahip olduğu kariyer değerlerinin çalışma yaşam kalitesi algısı üzerindeki etkisini ortaya çıkarmaktır. Bu amaç doğrultusunda Bolu’da sağlık sektöründe bulunan doktor, hemşire ve yardımcı sağlık çalışanlarından oluşan bir örneklem üzerinde nitel bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda, kartopu örneklem yöntemiyle ulaşılan 42 katılımcıyla derinlemesine görüşme yapılmıştır. Elde edilen katılımcı paylaşımlarına betimsel analiz uygulanmıştır. Araştırma bulguları çerçevesinde sağlık çalışanlarının kariyere bakış açısı meslek grupları arasında benzer özellikler gösterirken hedeflere ulaşma noktasında farklılıklar olduğu görülmüştür. Elde edilen bulgular ışığında sağlık çalışanlarında kariyer değerleri olgusunun mesleki adanmışlık ve insanlığa faydalı olma temellerine dayalı olduğu belirlenmiştir. Bu bağlamda, katılımcıların kariyer değerlerinin çalışma yaşam kalitesini algılayış biçimlerine etki ettiği görülmektedir. Bu noktada çalışma yaşam kalitesi unsurları zaman zaman olumsuz olsa dahi kariyer değerlerinin de etkisiyle bu unsurları makul görebilme ya da olumsuzluklara rağmen iş motivasyonlarını ve iş performanslarını yüksek tutma çabası içerisinde oldukları görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kariyer Değerleri
• Çalışma Yaşam Kalitesi
• Sağlık Çalışanları

A QUALITATIVE STUDY ON CAREER VALUES AND PERCEPTION OF QUALITY OF WORK LIFE

Öz

The aim of this study is to reveal the effect of career values of healthcare professionals on their perception of quality of work life. In the line with this purpose, a qualitative research was conducted on a sample of doctors, nurses and allied health professionals in the health sector in Bolu. In this context, in-depth interviews were conducted with 42 participants selected by snowball sampling method. Descriptive analysis was applied to the obtained participant responses. Within the framework of the research findings, it has been observed that while the career perspective of healthcare professionals shows similar characteristics among occupational groups, there are differences in terms of achieving goals. In the light of the findings, it has been determined that the career values of healthcare professionals are based on professional dedication and being beneficial to humanity. It is observed that the career values of the participants affect the way they perceive the quality of work life. At this point, even if the quality of work life elements are negative from time to time, they are in an effort to see these elements as reasonable with the influence of career values or to keep their work motivation and work performance high despite the negativities.

Anahtar Kelimeler

• Career Values
• Quality of Work Life
• Healthcare Professionals

Kaynakça

1. AMUNDSON, N. E., BORGEN, W. A., IAQUINTA, M., BUTTERFIELD, L. D. ve KOERT, E. (2010). Career decisions from the decider's perspective. The Career Development Quarterly, 58(4), 336-351.
2. ASHRAF M. A. (2019). The mediating role of work atmosphere ın the relationship between supervisor cooperation, career growth and job satisfaction. Journal of Workplace Learning, 31(2), 78-94.
3. AYDIN, İ., ÇELİK, Y. ve UĞURLUOĞLU, Ö. (2011). Sağlık personeli çalışma yaşam kalitesi ölçeği: geliştirilmesi, geçerliliği ve güvenilirliği. Toplum ve Sosyal Hizmet, 22(2), 79-100.
4. BARCLAY, W.B., CHAPMAN, J.R. ve BROWN, B.L., (2013). Underlying factor structure of schein’s career anchor model. Journal of Career Assessment, 21(3), 430-451.
5. BEH, L. S. & IDRİS, K. (2006). An analysis of quality of work life (qwl) and career-related variables. American Journal of Applied Sciences, 3(12), 2151-2159.
6. BEKTEMÜR, G., DEMİRAY, S. ve ÜRKMEZ, D. Ö. (2016). Hemşirelerin kariyer planlaması: bir eğitim ve araştırma hastanesi örneği. Okmeydanı Tıp Dergisi, 32(1), 7-13.
7. BIRD A. (1994). Careers as repositories of knowledge: a new perspective on boundaryless careers. Journal of Organizational Behavior, 15(4), s. 325-344.
8. CAN, M. ve HÜSEYİNLİ, N. (2017). Çalışma hayatında iş sağlığı ve güvenliği kültürü ve otel çalışanlarının güvenli davranışlarının incelenmesi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(4), 1397-1420.

9. COOMBS, C. R., PARK, J. R., LOAN-CLARKE, J., ARNOLD, J., PRESTON, D. ve WILKINSON, A. J. (2003). Perceptions of radiography and the national health service: a qualitative study. Radiography, 9(2), 109-122.
10. DELAMOTTE, Y. ve WALKER, K.F. (1976). Humanization of work and the quality of working life: trends and ıssues. International Journal of Sociology, 6(1), 8-40.
11. DEMİRBİLEK, S. ve TÜRKAN, U. Ö. (2008). Çalışma yaşamı kalitesinin artırılmasında personel güçlendirmenin rolü. ISGUC The Journal of Industrial Relations and Human Resource, 10(1), 47-67.
12. DEMİRDELEN, D. ve ULAMA, Ş. (2013). Demografik değişkenlerin kariyer tatminine etkileri: antalya'da 5 yıldızlı otel işletmelerinde bir araştırma. İşletme Bilimi Dergisi, 1(2), 65-89.
13. FELDMAN, D. C., ve BOLINO, M. C. (1996). Careers within careers: reconceptualizing the nature of career anchors and their consequences. Human Resource Management Review, 6(2), 89-112.
14. FINEGAN, J. E. (2000). The impact of person and organizational values on organizational commitment. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 73(2), 149-169.
15. HOEKSTRA, H. A. (2011). A career roles model of career development. Journal of Vocational Behavior, 78(2), 159-173.
16. NIRENBERG, J. (1986). The quality of work life ıssue: the corporation as the next political frontier. International Journal of Manpower, 7(3), 27–36.
17. RAJA, P. J. A. ve KUMAR, S. A. (2013). A Study on Quality of Work Life of Employees In Steel Authority Of India, Salem. IJEMR-International Journal of Exclusive Management Research, 3(6), 1-15.
18. ROGNSTAD, M. K. (2002). Recruitment to and motivation for nursing education and the nursing profession. Journal of Nursing Education, 41(7), 321-325.
19. SARAJI, G. N. ve DARGAHI, H. (2006). Study of quality of work life (qwl). Iranian Journal of Public Health, 35(4), 8-14.
20. SAVICKAS, M. L. (2013). Career construction theory and practice. Career Development and Counseling: Putting Theory and Research To Work, 2, 144-180.
21. SCHALOCK, R.L. (1990). Quality of life: perspectives and ıssues. American Association on Mental Retardation, Washington.
22. SIRGY, M. J., EFRATY, D., SIEGEL, P. ve LEE, D. J. (2001). A new measure of quality of work life (qwl) based on need satisfaction and spillover theories. Social Indicators Research, 55(3), 241-302.
23. SCHEIN, E.H. (1990a). Career Anchors and Job/Role Planning: The Links Between Career Pathing and Career Development. MIT Sloan School of Management, May, 1990; Rev. Sept. 1990.
24. SCHEIN, E. H. (1990b). Career Anchors: Discovering Your Real Values. Jossey-Bass, San Francisco, California. ŞEKER M. ve BULDUKLU Y. (2018). Sağlık Kurumları Yönetimi I. Anadolu Üniversitesi Yayını No: 3511 Açıköğretim Fakültesi Yayını No: 2346, Eskişehir.
25. ŞENTÜRK, E. E. ve BURAN, K. (2015). Ön lisans öğrencilerinin kariyer değerlerini etkileyen faktörler üzerine bir araştırma. Electronic Journal of Vocational Colleges, Kasım, 14, 162-180.
26. TENGİLİMOĞLU, D., IŞIK, O. ve AKBOLAT, M. (2011). Sağlık işletmeleri yönetimi. 3. Baskı, Nobel Yayınevi, Ankara, Sayfa: 71-380.
27. WALTON, R. (1973). Quality of work life: what ıs ıt?. Sloan Management Review Journal, 15, 11-21.