SİGORTACILIK SEKTÖRÜ VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Öz

Sigorta kişileri ve varlıkları risklere karşı korumaktadır. Sigorta şirketlerine ödenen primler vasıtasıyla ülke ekonomileri için önemli bir tasarruf kaynağı yaratılmakta ve sermaye piyasalarına fon temin edilmektedir. Diğer bir ifadeyle sigortacılık sektörü reel ekonominin tamamlayıcısı olan finansal ekonominin sağlıklı işlemesine katkı sağlamaktadır. Bu çalışmada sigortacılık hakkında genel bilgiler verilmeye çalışılmış ve yabancı literatürde sıklıkla araştırılan bir konu olan sigortacılık sektörü ve ekonomik büyüme ilişkisi Türkiye örneğinde test edilmiştir. Çalışmada uzun dönemli ilişkiyi araştırmak üzere ARDL sınır testi uygulanmıştır. ARDL testinin ardından kısa dönemli ilişkiyi açıklamak üzere hata düzeltme modeli tahmin edilmiştir. Analizlerde 2010Q1-2018Q4 dönem aralığı, 36 gözlemden oluşan, çeyreklik veriler kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre Türkiye’de sigortacılık sektörü ile ekonomik büyüme arasında hem uzun dönemde hem de kısa dönemde istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki vardır. Bu bulgu hem teorik beklentilerle hem de daha önce yapılmış olan ampirik çalışmaların sonuçlarıyla uyumludur. Bununla birlikte, Türkiye’nin gelişmesine uygun olarak sigortacılık sektörü de gelişimini sürdürecektir. Politika yapıcılar büyük ölçüde yabancı sermayenin kontrolüne geçen sektörü dikkatle izlemelidirler. Bu doğrultuda yapısal düzenlemeler gerçekleştirilmeli ve sektörün önündeki engeller kaldırılmalıdır. Nihayetinde söz konusu sektör hem doğal afet, yangın, kaza vd. gibi hasarların giderilmesinde hem de finansal piyasaların derinliği açısından hayati bir önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Sigortacılık Sektörü,Ekonomik Büyüme,Türkiye,ARDL Sınır Testi,Hata Düzeltme Modeli

Kaynakça

1. Akel, V., Torun, T. ve Aksoy, B. (2016). “Türkiye’de Hayat Dışı Sigortacılık Sektöründe Kârlılık, Sermaye Yapısı ve Yoğunlaşma İlişkisine Yönelik Ampirik Bir Uygulama”, Finans ve Bankacılık Çalışmaları Dergisi, 5(5), 1-15.
2. Akın F. (2018). “MINT Ekonomilerinin Makroekonomik Performansı ve Sigortacılık Sektörünün Gelişimi Üzerine Bir Değerlendirme”, Maliye ve Finans Yazıları, 110, 71-94.
3. Akinlo, T. (2013). “The Causal Relatıonshıp between Insurance and Economıc Growth in Nigeria (1986-2010)”, Australian Journal of Business and Management Research, 2(12), 49-57.
4. Akpınar, Ö. ve Yıldız, A. (2018). “Küresel Ekonomik Krizin Sigortacılık Sektörüne Etkisi ve Kriz Sonrası Hayat Dışı Sigortacılık Sektörü Performans Analizi”, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 39, 263-282.
5. Akyol, S. (2018). “Türkiye’de Mevduat Sigorta Sisteminin Genel Analizi”, Ekonomi Maliye İşletme Dergisi, 1(1), 1-11.
6. Alhassan, A. L. ve Fiador, V. (2014). “Insurance-Growth Nexus in Ghana: An Autoregressive Distributed Lag Bounds Cointegration Approach”, Review of Development Finance, 4, 83-96.
7. Alkan, H. ve Saldanlı, A. (2019). “Hayat Dışı Sigorta Şirketlerinde Teknik Karşılıkların Finansal Yapı Üzerindeki Etkisi”, Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 7(1), 59-75.
8. Arslan, S., Çelik, M. S. ve Haykır, Ö. (2019). Türkiye’de ve Dünya’da Bireysel Emeklilik Sistemi Uygulamaları Üzerine Bir İnceleme”, ResearchGate Conference Paper, 27-39.

9. Başkan, T. D. ve Vardar, G. Ç. (2018). “Sigorta Sektöründe Kurumsal Yönetim Uygulanmasının Firma Performansına Etkisi”, Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, Nisan 2018, Özel Sayı, 582-607.
10. Ching, K. S., Kogid, M. ve Furuoka, F. (2010). Causal Relation between Life Insurance Funds and Economic Growth Evidence from Malaysia“, ASEAN Economic Bulletin, 27(2), 184-198.
11. Curak, M., Loncar, S. ve Poposki, K. (2009). “Insurance Sector Development and Economic Growth in Transition Countries”, International Research Journal of Finance and Economics, 34, 29-41.
12. Çamlıbel, F., Akhisar, İ. ve Tunay, K. B. (2018). “Türk Sigorta Sektörünün Ekonomik, Politik ve Yasal Çerçevede Değerlendirilmesi”, Journal of International Management, Educational and Economics Perspectives, 6(1), 66-74.
13. Çelik, T. ve Kaplan, M. (2007). “Türk Sigortacılık Sektöründe Karlılık ve Yoğunlaşma İlişkisi”, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 62(4), 69-82.
14. Demirci, S. (2019). “Sigortacılıkta Yeni Bir Yaklaşım: Katılım Sigortacılığı”, İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 10(1), 25-39.
15. Demirci, Ş. D. ve Zeren, F. (2017). “Insurance Premium and Economic Growth: Evidence from OECD Countries”, İşletme Bilimi Dergisi, 5(1), 1-11.
16. Ege, İ. ve Saraç, T. B. (2011). The Relatıonshıp between Insurance Sector and Economıc Growth: An Econometrıc Analysıs”, International Journal Economics Research, 2(2), 1-9.
17. Haiss, P. ve Sümegi, K. (2008). “The Relationship between İnsurance and Economic Growth in Europe: A Theoretical and Empirical Analysis, Empirica, 35, 405-431.
18. Horng, M.S., Chang, Y. W. ve Wu, T. Y. (2012). “Does Insurance Demand or Financial Development Promote Economic Growth? Evidence from Taiwan”, Applied Economics Letters, 19(2), 105-111.
19. Kayaköy Taş, M. (2015). “Dünya Sigorta Pazarında Türkiye’nin Yeri”, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimleri Dergisi, 27, 133-148.
20. Kugler, M. ve Ofoghi, R. (2005).” Does Insurance Promote Economic Growth? Evidence from the UK”, RePEc Search, 1-27.
21. Lee, H., Yong, Z. J. ve Lim, Q. M. (2018). “Insurance Development and Economic Growth”, Financial Statistical Journal, 1, 1-17.
22. Liu, G. C., Lee, C. C. ve Lee, C.C. (2016). “The Nexus between Insurance Activity and Economic Growth: A Bootstrap Rolling Window Approach”, International Review of Economics and Finance, 43, 299-319.
23. Mohyuldin, S., Regupathi, A. ve Abu-Bakar, S. (2017). “Insurance Effect on Economic Growth – Among Economies in Various Phases of Development”, Review of International Business and Strategy, 27(4), 501-519.
24. Olayungbo, D. O. (2005). “Effects of Life and Non-Life Insurance on Economic Growth in Nigeria: An Autoregressive Distributed Lag (ARDL) Approach”, Global Journal of Management and Business Research, 15(11), 32-40.
25. Özüdoğru, H. (2017). “Türkiye Sigortacılık Sektörünün Değerlendirilmesi”, Bankacılık ve Finansal Araştırmalar Dergisi (BAFAD), 4(1), 38-47.
26. Özüdoğru, H. ve Çetin, Ç. (2017). “Türkiye’de Sigortacılıkta Güncel Sorunlar”, Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi, 52(2), 57-70.
27. Pesaran, M. H., Shin, Y. ve Smith, R. J. (2001). “Bounds Testing Approach to the Analysis of Level Relationships”, Journal of Applied Econometrics ,16(3), 289-326.
28. Pradhan, R. P., Arvin, B. M., Bahmani, S., Bennett, M. ve Hall, J. H. (2017). “Insurance–Growth Nexus and Macroeconomic Determinants: Evidence from Middle-İncome Countries”, Empirical Economics, 52, 1337-1366.
29. Pradhan, R. P., Arvin, B. M., Norman, N. R., Nair, M. ve Hall, C. H. (2016). “Insurance Penetration and Economic Growth Nexus:Cross-Country Evidence from ASEAN”, Research in International Business and Finance, 36, 447-458.
30. Sevüktekin, M., Nargeleçekenler, M. (2010), “Ekonometrik Zaman Serileri Analizi: E-Views Uygulamalı”, Nobel Yayınları, Ankara.
31. Şener, H. Y. ve Behdioğlu, S. (2014). “Türkiye Sigorta Pazarının Gelişimindeki Ana Unsurların Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma”, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi EYİ 2013 Özel Sayısı, 523-534.
32. Şıkyazar, L. ve Meriç, E. (2019). “Türkiye Sigorta Sektöründe Yoğunlaşma ve Piyasa Yapısı”, 5. Uluslararası Politik, Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Kongresi, 2, 255-268.
33. Tunay, N. ve Tunay, K. B. (2013). “Finansal Krizler ve Sigortacılık: Deneysel Bulguların Işığında Türk Sigorta Sektörüne Dair Değerlendirmeler”, Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 35(11), 81-104.
34. Tunay, N. ve Tunay, K. B. (2016). “Avrupa’da Sigorta Prim Üretimi Gelir ve Satın Alma Gücü Arasındaki Uzun Dönem Denge İlişkileri”, İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi, 3(2), 1-16.
35. Vadlamannati, K. C. (2008). “Do Insurance Sector Growth and Reforms Affect Economic Development? Empirical Evidence from India”, The Journal of Applied Economic Research, 2(1), 43-86.
36. Ward, D. ve Zurbruegg, R. (2000). “Does Insurance Promote Economıc Growth? Evıdence from OECD Countrıes”, The Journal of Risk and Insurance, 67(4), 489-506.
37. Yurdakul, M. ve Dalkılıç, N. (2016). “Sigortacılık Sektöründe Dijital Çağ”, Sosyal Bilimler Dergisi, 50, 49-67.