KORONAVİRÜSÜN BORSA İSTANBUL’A ETKİSİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA ve STRATEJİK PANDEMİ YÖNETİMİ

Öz

Çin Halk Cumhuriyeti’nin Vuhan kentinde ilk kez ortaya çıkmış olan koronavirüs (Covid-19), dünya üzerinde hızla yayılarak ülkelerde hayatın durağanlaşmasına neden olmuştur. Sosyal, kültürel birçok faaliyetler askıya alınmıştır. Virüsün en önemli etkilerinin başında ekonomi ve finansal sistemlere etkisi olmuştur. Bu çalışmada, Türkiye’de koronavirüs vakasının açıklandığı günden itibaren, Borsa İstanbul 100 endeksine etkisi araştırılmıştır. Sağlık Bakanlığı ve Borsa İstanbul’dan veriler toplanarak SPSS paket programı kullanılarak hipotezler test edilmiştir. Araştırmada Kolmogorov-Smirnov normallik analizi, Pearson korelasyon katsayısı analizi, ANOVA ve lineer regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucuna göre koronavirüs (Covid-19) vaka sayısının, Borsa İstanbul’u (BIST 100) anlamlı bir şekilde etki ettiği görülmüştür. Ayrıca bu çalışmada hem insan sağlığı hem de ekonomik yönleri ile pandemi afetlerinin stratejik yönetimi üzerine literatür araştırması da yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Vuhan
• koronavirüs
• covid-19
• stratejik pandemi yönetimi

Kaynakça

1. ABODUNRİN, O., OLOYE, G., ADESOLA, B. (2020). “Coronavirus Pandemic And Its Implication On Global Economy”. International Journal of Arts, Languages and Business Studies (IJALBS), Vol.4, 13-23.
2. ALPAGO, H., ODUNCU ALPAGO, D. (2020). “Koronavirüs Salgınının Sosyoekonomik Sonuçları”, IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, 8, 99-114.
3. ALPAGO, H. (2018). İktisadi düşünce tarihi, güncel ve eleştirisel bir bakış açısıyla. Konya: Çizgi Yayınları.
4. ALTINDİŞ, S., ŞİMŞEK, G. (2018). “Grip Ekonomisinde Aşının Maliyet Etkinliği”. Journal of Contemporary Medicine, 8(2):174-182.
5. ASLAN, R. (2020). “Tarihten Günümüze Epidemiler, Pandemiler ve Covid-19”. Göller Bölgesi Aylık Ekonomi ve Kültür Dergisi, 8 (85), 36-41.
6. BLOOMBERG HT, https://www.bloomberght.com , [Erişim: 10.05.2020].
7. BORSA İSTANBUL, https://www.borsaistanbul.com/ [Erişim: 10.05.2020].
8. BURSAL, M. (2019). SPSS ile Temel Veri Analizleri. Anı Yayıncılık, Ankara.

9. ÇETİN, B. ve ÜNLÜÖNEN, K. (2019). “Salgın hastalıklar sebebiyle oluşan krizlerin turizm sektörü üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi”. AHBVÜ Turizm Fakültesi Dergisi, 22(2), 109-128.
10. ÇETİN, E. (2009). “Matematiksel Epidemiyoloji: Pandemik A/H1N1 Gribi Vakası”. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 38 (2), 197-209.
11. DURUCASU, H. (1997). “Ekonomik Göstergelerin İMKB'ye Etkisinin Analizi”. Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 13 (1), 121-150.
12. ERKAL, T., DEĞERLİYURT, M. (2009). “Türkiye’de Afet Yönetimi”, Doğu Coğrafya Dergisi, 14 (22), 147-164.
13. GENCELİ, M. (2007). “Kolmogorov-Smirnov, Lilliefors And Shaphiro-Wilk Tests For Normality”. Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi, 25 (4), 306-328.
14. IŞIK, Ö., AYDINOĞLU, H.M., KOÇ, S., GÜNDOĞDU, O., KORKMAZ, G., AY, A. (2012). “Afet Yönetimi ve Afet Odaklı Sağlık Hizmetleri”. Okmeydanı Tıp Dergisi, 28(Ek sayı 2), 82-123.
15. JONUNG, L., ROEGER, W. (2006). “The Macroeconomic Effects of A Pandemic in Europe- A Model-Based Assessment”. European Economy European Commission Dırectorate-General For Economic And Financial Affairs Economic Papers, ISSN 1725-3187, 1-21.
16. KOHLSCHEEN, E., MOJON, B., REES, D. (2020). “The Macroeconomic Spillover Effects Of The Pandemic On The Global Economy”. BIS Bulletin, No 4, 1-11.
17. OYSUL, F., BAKIR, B. (2015). “Orta Doğu Solunum Sendromu-MERS”. Türkiye Klinikleri J Public Health-Special Topics, 1(3):46-52.
18. ÖZDAMAR, K. (2018). SPSS Uygulamalı Temel İstatistik, Nisan Kitabevi, Eskişehir.
19. ÖZER, İ. (2020). “Türkiye Cumhuriyeti Sınırlarını Tehdit Eden Kolera Salgınları ve Alınan Korunma Tedbirleri”. ODTÜ Sosyal Bilimler Dergisi; 10 (1), 201-216.
20. RAWSKİ, T.G. (2005). Prepublication version of chapter for SARS in China: Prelude to Pandemic? Ed. Arthur Kleinman and James L. Watson. Stanford: Stanford University Press,1-16.
21. SMİTH, R. D., Keogh Brown M. R., Barnett T., Tait J. (2009). “The Economy-Wide İmpact Of Pandemic İnfluenza On The UK: A Computable General Equilibrium Modelling Experiment”. BMJ, 339, 1-7.
22. SAĞLIK BAKANLIĞI, https://saglik.gov.tr/ [Erişim: 10.05.2020].
23. ŞENTÜRK, B. (2015). “Hayvan Hastalıkları Yönetiminde Yeni Bir Yaklaşım: Değer Zinciri Analizi”. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 12 (1), 43-47.