KRİPTO PARANIN SİYASET VE EKONOMİ FELSEFESİYLE YORUMLANMASI: HÜKÜMRAN KUDRETİN SENYORAJ HAKKININ İHLALİ BAĞLAMINDA BİR TARTIŞMA

Ahmet Efe

doi:10.29106/fesa.954589

KRİPTO PARANIN SİYASET VE EKONOMİ FELSEFESİYLE YORUMLANMASI: HÜKÜMRAN KUDRETİN SENYORAJ HAKKININ İHLALİ BAĞLAMINDA BİR TARTIŞMA

Öz

Kripto para birimleri, yalnızca parayla ilgili şüpheleri kışkırtmakla kalmayıp, aynı zamanda devlet tarafından yetkilendirilmiş ulusal para sisteminin doğasın karşı olan sömürü, risk ve hatta şiddet biçimlerini de ortaya çıkardığı için geleneksel para biçimlerine ideolojik bir meydan okuma sayılmaktadır. Sağladığı avantaj ve maruz bıraktığı risklerle ilgili uluslararası ölçekte bir konsensüs oluşmamış olmasından dolayı, bazı uluslar, politik gündemlerini geliştirmek, etki oluşturmak ve ekonomik yaptırımları aşmak için piyasadaki kripto paraları kullanmayı hoş görürken bazıları bizzat kendi paralarını kullanmakta ya da anonim kripto paraları yasaklama eğilimindedirler. Bunun yanı sıra, düzenleyici kurumlar, özellikle kripto varlıkların terörizm, kara para aklama ve diğer finansal suç biçimleriyle ilgili oluşturduğu risklere odaklanmaktadırlar. Yaşanan kripto dolandırıcılık olaylarından dolayı Türkiye’de olduğu gibi bazı ülkelerde resmi bir ödeme aracı olarak tanımama eğilimi devam etmekle birlikte, kripto varlıklardaki şeffaflık ve denetim eksikliğinden dolayı daha sert önlemler alma yaklaşımı da giderek güçlenmektedir. Bu çalışmada, kripto paraların teknolojik alt yapısı, algoritmaları, pazar değeri, ekonomik riskleri/yararları ve uygulanabilir para politikası dışında, sadece kripto paraların ulusların senyoraj hakkına bir istisna teşkil etmesi nedeniyle “ulusal hükümranlık hakkı” bağlamında kavramsal, kuramsal ve felsefi boyutları konu edinilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

ABD-KONGRESİ, (2018) Regulation of Cryptocurrency Around the World, The Law Library of Congress, Global Legal Research Center, https://www.loc.gov/law/help/cryptocurrency/cryptocurrency-world-survey.pdf
AL-MOHAMADİ R., (2020) Digital Currencies, Challenges and Opportunities, International Journal of Engineering Research And Management (IJERM) ISSN: 2349- 2058, Volume-07, Issue-01, January, https://t.ly/ChdY ANAND, N., (2019), The Indian government is worried that cryptocurrencies may destabilise the rupee, Quartz India, https://qz.com/india/1539944/india-fears-that-bitcoin-other-cryptocurrencies-may-hurt-rupee/
BAMBYSHEVA, N., (2021) The Future Of Crypto And Blockchain: Fintech 50 2021, Forbes, https://www.forbes.com/sites/ninabambysheva/2021/06/08/the-future-of-crypto-and-blockchain-fintech-50-2021/?sh=70e179c353b1
BLOOMBERG, (2018) Governments Might Start Issuing Their Own Cryptocurrencies, Furtune Magazine, https://fortune.com/2018/02/13/governments-virtual-currency/
BLOOMBERG (2021) China Says It Has No Desire to Replace Dollar With Digital Yuan, https://uk.finance.yahoo.com/news/china-says-no-desire-replace-151910194.html?guccounter=1
BOAR, C., HOLDEN H., WADSWORTH A., (2020) Impending arrival – a sequel to the survey on central bank digital currency, BIS Papers No 107, https://www.bis.org/publ/bppdf/bispap107.pdf
BOSSET P. T., (2017), It’s Official: North Korea Is Behind WannaCry, Opınıon Commentary, https://www.wsj.com/articles/its-official-north-korea-is-behind-wannacry-1513642537
BOZOĞLU, T . (2018). Teknoloji, Yönetim ve Mekân: Gözetim, Denetim, Mahremiyet ve Mekânsal Yapılandırmayla Pratiklerinin Kurumsallaşması. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, 3 (3), 259-288. DOI: 10.30784/epfad.435157

BROWNE, R, (2021) Facebook-backed Diem aims to launch digital currency pilot later this year, CNBC, https://www.cnbc.com/2021/04/20/facebook-backed-diem-aims-to-launch-digital-currency-pilot-in-2021.html
BUCHHOLZ K., (2020) How Common is Crypto? 10 Ağustos, Statista, https://www. statista.com/chart/18345/crypto-currency-adoption/
COOK, R. J., (2014) Bitcoins: Technological innovation or Emerging Threat?´ The John Marshall Journal of Information Technology and Privacy Law. Volume 30(3) 535.
CAUDEVİLLA O., (2021) South Korea's and Japan's Central Banks will start testing their CBDCs in 2021, https://www.researchgate.net/publication/344752212_South_Korea's_and_Japan's_Central_Banks_will_start_testing_their_CBDCs_in_2021
DAUGHTRY, G. (2021) The Ideological Origins of Bitcoin, Foundation for Economic Education, https://fee.org/articles/the-ideological-origins-of-bitcoin/
DEPARTMENT OF JUSTİCE, (2018). North Korean Regime-Backed Programmer Charged With Conspiracy to Conduct Multiple Cyber Attacks and Intrusions, Justıce News, https://www.justice.gov/opa/pr/north-korean-regime-backed-programmer-charged-conspiracy-conduct-multiple-cyber-attacks-and
DOMAİN, C., (2018) A North Korean Monero Cryptocurrency Miner, Alien Labs, https://cybersecurity.att.com/blogs/labs-research/a-north-korean-monero-cryptocurrency-miner
DRAKE, E., (2021) ECB chief: Digital euro could take 4 years, https://coingeek.com/ecb-chief-digital-euro-could-take-4-years/
ECB, (2012), Virtual Currency Schemes, October 2012, https://www.ecb.europa.eu/pub/pdf/other/ virtualcurrencyschemes201210en.pdf ,
FAULKNER J., Getting started with Cryptography in .NET, Munchen BookRix, 2016, 6.
FEUER A., (2013) The Bitcoin Ideology, Nytimes, https://www.nytimes.com/2013/12/15/sunday-review/the-bitcoin-ideology.html
FİDAN, N . (2020). Dört Büyük Kriptoparanın Piyasa Riskinde Covid-19 Pandemi Etkisi. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, Covid-19: Ekonomik, Politik ve Finansal Etkileri, 206-224. DOI: 10.30784/epfad.811219
FİRTH, D. (2018) Teaching Blockchain in the MIS Curriculum, University of Montana, https://aisel.aisnet.org/amcis2018/TREOsPDS/Presentations/39/
GRAHAM, L., (2017) As China cracks down, Japan is fast becoming the powerhouse of the bitcoin market, CNBC, https://www.cnbc.com/2017/09/29/bitcoin-exchanges-officially-recognized-by-japan.html
GRİFFOLİ T. M. Et al. (2018) Casting Light on Central Bank Digital Currencies, IMF STAFF DISCUSSION NOTES, https://www.imf.org/en/Publications/Staff-Discussion-Notes/Issues/2018/11/13/Casting-Light-on-Central-Bank-Digital-Currencies-46233
GÜRBÜZ, M , ZEREN, F . (2021). Bıtcoın İle Avro Ve Dolar Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6 (1) , 58-66 . DOI: 10.29106/fesa.830654
HAYES A., (2019) Two sides of the coin: the bifurcated near-future of Money, Bitmex, https://blog.bitmex.com/two-sides-of-the-coin-the-bifurcated-near-future-of-money/
HOUBEN R., "Bitcoin: there two sides to every coin", ICCLR, Vol. 26, Issue 5, 2015, 195.
IMF (2016 ) “Virtual Currencies and Beyond: Initial Considerations”, Staff Discussion Note, January, https://www.imf.org/external/pubs/ft/sdn/2016/sdn1603.pdf
JAMES, A., (2018) Will Cryptocurrency Replace National Currencies By 2030?, Bitcoinist, https://bitcoinist.com/will-cryptocurrency-replace-national-currencies-by-2030/
JAN, Z. S. (2019) (CoinDesk) Bitwage Now Lets Firms Pay Salaried Staff in Crypto, Bitwage, https://blog.bitwage.com/2019/01/16/coin/
KRYGİER, R., (2018) Venezuela launches the ‘petro,’ its cryptocurrency, WorldViews, https://www.washingtonpost.com/news/worldviews/wp/2018/02/20/venezuela-launches-the-petro-its-cryptocurrency/
LEDGERİNSİGHT, (2020) Six central banks collaborate on central bank digital currencies, https://www.ledgerinsights.com/six-central-banks-central-bank-digital-currencies-cbdc/
MCELROY W., (2020) The Narrative and Philosophy of Cryptocurrency, Şubat 4, https://news.bitcoin.com/the-narrative-and-philosophy/
NARAYANAN, H. (2020). Is Future A Rule Of Dıgıtal Currency?. International Journal of Research -GRANTHAALAYAH, 8(8), 96–106. https://doi.org/10.29121/granthaalayah.v8.i8.2020.935
NATARAJAN H., KRAUSE S., and GRADSTEIN H., (Dünya Bankası Grubu), (2017) “Distributed Ledger Technology (DLT) and blockchain”, FinTech note, no. 1. Washington, D.C., http://documents.worldbank.org/curated/en/177911513714062215/pdf/122140-WP-PUBLIC-DistributedLedger-Technology-and-Blockchain-Fintech-Notes.pdf
NİSHİBE, M. (2020). The present and future of digital-community currencies: RAMICS 2019 in Hida–Takayama keynote speech. Evolut Inst Econ Rev 17, 327–343 https://doi.org/10.1007/s40844-020-00177-y
ÖGET, E , KANAT, E . (2018). Bıtcoin İle Türkiye Ve G7 Ülke Borsaları Arasındaki Uzun Ve Kısa Dönemli İlişkilerin İncelenmesi, Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3 (3) 601-614. DOI: 10.29106/fesa.422113
PANDA A., (2018) Cryptocurrencies and National Security, Council of Foreign Relations, https://www.cfr.org/backgrounder/cryptocurrencies-and-national-security
RİSKBANK, (2021) The e-krona – digital state Money, https://www.riksbank.se/en-gb/payments--cash/e-krona/
ROBİNSON T., (2018) Bitcoin Blockchain Analysis & DOJ Indictment of Russian Hackers, https://www.elliptic.co/blog/doj-indictment-russian-hackers-blockchain-analysis
ROBİNSON T., (2019) The Implications of Cryptocurrency Exploitation by Nation-States, https://www.elliptic.co/blog/cryptocurrency-exploitation-nation-states
RODECK D., Jury B., (2021) Digital Currency: The Future Of Your Money, Forbes Magazine, https://www.forbes.com/advisor/investing/digital-currency/
RUİK, C., (2021) CryptoCore Criminal Group Has Been Targeting Cryptocurrency Exchanges for 3 Years, Cyclonis, https://www.cyclonis.com/cryptocore-criminal-group-targeting-cryptocurrency-exchanges-3-years/
SZCZEPANSKİ K., (2019) The Invention of Paper Money, ThoughtCO, https://t.ly/Wq1w
SUSTER M., (2020) New and Better Money- Future Digital Currencies, G20 Digest Vol. 2, Special Issue, pp 1-21, October, Research and Information System for Developing Countries (RIS). http://www.ris.org.in/sites/default/files/Martin%20Suster_1.pdf
ULBRİCHT, R. (2019) Bitcoin Equals Freedom, https://nakamotoinstitute.org/mempool/bitcoin-equals-freedom/
WYOMİNG, (2019) SF0125- Digital assets-existing law, https://www.wyoleg.gov/Legislation/2019/ SF0125
ZETTER, K., (2013) How the Feds Took Down the Silk Road Drug Wonderland, SECURITY, https://www.wired.com/2013/11/silk-road/
ZETZSCHE, D. A., BUCKLEY, R. P., ARNER, D. W., DİDENKO, A., VAN ROMBURG, L., (2020) Sovereign Digital Currencies: The Future of Money and Payments? (October 19,). University of Hong Kong Faculty of Law Research Paper No. 2020/053, Available at SSRN: http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.3714386
ZHOU S., HASU, (2019) Bitcoin is a hedge against the cashless society, https:// uncommoncore.co/bitcoin-is-a-hedge-against-the-cashless-society/

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Ahmet Efe ^*
0000-0002-2691-7517
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

19 Haziran 2021

Kabul Tarihi

2 Ekim 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 6 Sayı: 4

DOI

https://doi.org/10.29106/fesa.954589

IZ

https://izlik.org/JA28RM44NP

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Efe, A. (2021). KRİPTO PARANIN SİYASET VE EKONOMİ FELSEFESİYLE YORUMLANMASI: HÜKÜMRAN KUDRETİN SENYORAJ HAKKININ İHLALİ BAĞLAMINDA BİR TARTIŞMA. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(4), 593-611. https://doi.org/10.29106/fesa.954589

AMA

1.Efe A. KRİPTO PARANIN SİYASET VE EKONOMİ FELSEFESİYLE YORUMLANMASI: HÜKÜMRAN KUDRETİN SENYORAJ HAKKININ İHLALİ BAĞLAMINDA BİR TARTIŞMA. FESA. 2021;6(4):593-611. doi:10.29106/fesa.954589

Chicago

Efe, Ahmet. 2021. “KRİPTO PARANIN SİYASET VE EKONOMİ FELSEFESİYLE YORUMLANMASI: HÜKÜMRAN KUDRETİN SENYORAJ HAKKININ İHLALİ BAĞLAMINDA BİR TARTIŞMA”. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 6 (4): 593-611. https://doi.org/10.29106/fesa.954589.

EndNote

Efe A (01 Aralık 2021) KRİPTO PARANIN SİYASET VE EKONOMİ FELSEFESİYLE YORUMLANMASI: HÜKÜMRAN KUDRETİN SENYORAJ HAKKININ İHLALİ BAĞLAMINDA BİR TARTIŞMA. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 6 4 593–611.

IEEE

[1]A. Efe, “KRİPTO PARANIN SİYASET VE EKONOMİ FELSEFESİYLE YORUMLANMASI: HÜKÜMRAN KUDRETİN SENYORAJ HAKKININ İHLALİ BAĞLAMINDA BİR TARTIŞMA”, FESA, c. 6, sy 4, ss. 593–611, Ara. 2021, doi: 10.29106/fesa.954589.

ISNAD

Efe, Ahmet. “KRİPTO PARANIN SİYASET VE EKONOMİ FELSEFESİYLE YORUMLANMASI: HÜKÜMRAN KUDRETİN SENYORAJ HAKKININ İHLALİ BAĞLAMINDA BİR TARTIŞMA”. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 6/4 (01 Aralık 2021): 593-611. https://doi.org/10.29106/fesa.954589.

JAMA

1.Efe A. KRİPTO PARANIN SİYASET VE EKONOMİ FELSEFESİYLE YORUMLANMASI: HÜKÜMRAN KUDRETİN SENYORAJ HAKKININ İHLALİ BAĞLAMINDA BİR TARTIŞMA. FESA. 2021;6:593–611.

MLA

Efe, Ahmet. “KRİPTO PARANIN SİYASET VE EKONOMİ FELSEFESİYLE YORUMLANMASI: HÜKÜMRAN KUDRETİN SENYORAJ HAKKININ İHLALİ BAĞLAMINDA BİR TARTIŞMA”. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, c. 6, sy 4, Aralık 2021, ss. 593-11, doi:10.29106/fesa.954589.

Vancouver

1.Ahmet Efe. KRİPTO PARANIN SİYASET VE EKONOMİ FELSEFESİYLE YORUMLANMASI: HÜKÜMRAN KUDRETİN SENYORAJ HAKKININ İHLALİ BAĞLAMINDA BİR TARTIŞMA. FESA. 01 Aralık 2021;6(4):593-611. doi:10.29106/fesa.954589