Katılım Bankacılığında FinTek Eğilimleri Ve Sektöre Katkıları

Öz

FinTek kavramı “Financial Technology” ifadesinin kısaltılmış halidir. Çevik ve yenilikçi iş yapma anlayışını karşılayan bu ifade kimi zaman girişimci şirketleri anlatırken genel manada finans sektöründeki yenilikçi teknolojik hizmetleri ifade etmektedir. Dünyada ve Türkiye’de sayıları hızla artan bu teknolojiler finans ve bankacılık sektörünü sarsıcı biçimde etkilerken yeni bir dünyanın kapılarını aralamaktadır. Türkiye’de faaliyet gösteren Katılım bankaları da bu değişimi yakalamaya çalışan oyunculardandır. Katılım bankaları özel finans kurumlarından banka olmaya ve bugüne kadar geçirdiği süreçte sürekli olarak geleneksel bankaların gölgesinde kalmıştır. Bu durumu pazar payı, müşteri sayısı ve karlılık rasyolarından okumak mümkündür. Buna rağmen katılım bankaları finansal teknolojiler konusunda öncü olmaya gayret etmiş ve bunu bir fırsat olarak görmüşlerdir. Bu çalışmanın amacı, katılım bankalarının finansal teknolojilerde yoğunlaştığı çalışmaların incelenmesi ve sektöre yaptığı katkıların ortaya konulmasıdır. Çalışmada öncelikle FinTek ve günümüz uygulamalarına değinilmiş ardından katılım bankalarının FinTek uygulamaları sınıflandırılarak incelenmiştir. Analiz sonuçlarına göre katılım bankalarının tahsilatlara, sanal poslara, para transferlerine, hesap ve ekstre servislerine ilişkin finansal teknolojiler üzerinde yoğunlaştığı anlaşılmıştır. İlgili teknolojilerin sektöre yaptığı katkılar incelendiğinde ise karlılık ve müşteri portföyünü genişletme gibi birçok konuda katkıları saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• FinTek
• Katılım Bankacılığı
• İslami Finans
• İslami FinTek

Fintech Trends and Contributions in the Islamic Banking Sector in Turkey

Öz

FinTech is the abbreviation of the term "Financial Technology" as a concept originating in English. FinTech, which meets the agile and innovative business approach, sometimes refers to entrepreneurial companies and sometimes it refers to innovative technological services in the financial sector. The number of these technologies is rapidly increasing in the world and Turkey opened the door to a new world affects the finance and banking sector in a shocking manner. Participation banks operating in Turkey are those of the players have been trying to capture this change. The participation banks have always been under the shadow of conventional banks, still in their process from private financial institutions to becoming banks. It is possible to read this problem easily in terms of market share, number of customers and profitability. Despite this, participation banks strived to be a pioneer in financial technologies and saw this as an opportunity. The aim of this study has been to examine the contributions of these applications to the sector by emphasizing the studies carried out by participation banks in the context of financial technologies. In the study, firstly Fintech and some current applications were mentioned, then Fintech applications of participation banks were classified and examined. According to the analysis results, it was understood that participation banks concentrate on financial technologies related to bill collections, virtual POS, money transfers, account and statement services. When the contributions of the related technologies to the sector are examined, their contributions in many areas such as profitability and expanding the customer portfolio have been determined.

Anahtar Kelimeler

• FinTech
• Islamic Banking
• Islamic Finance
• Islamic FinTech

Kaynakça

1. Ahmad, S., & Mamun, A. (2020). Opportunities of Islamic FinTech: The Case of Bangladesh and Turkey. Journal of Social Sciences, 2, 412-426. https://doi.org/10.46291/cenraps.v2i3.39
2. American Express. (t.y.). American Express—Our History. Geliş tarihi 14 Nisan 2021, gönderen https://about.americanexpress.com/our-history/
3. Arner, D. W. (2016). FinTech: Evolution and Regulation. https://law.unimelb.edu.au/__data/assets/pdf_file/0011/1978256/D-Arner-FinTech-Evolution-Melbourne-June-2016.pdf
4. Arner, D. W., Barberis, J. N., & Buckley, R. P. (2015). The Evolution of Fintech: A New Post-Crisis Paradigm? (SSRN Scholarly Paper ID 2676553). Social Science Research Network. https://doi.org/10.2139/ssrn.2676553
5. BBC News Türkçe. (2021). Küresel ekonomide 150 yılda yaşanan 14 kriz nasıl çıktı, maliyeti ne oldu? (t.y.). https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-53327594
6. Beşli, E., Yazıcı, S., & Canko, S. (2018). Türkiye FinTech Ekosisteminin Sürdürülebilir Gelişimi için 23 Öneri. EY Türkiye. https://bkm.com.tr/wp-content/uploads/2018/02/EY_T%C3%BCrkiye-Fintech-Ekosisteminin-S%C3%BCrd%C3%BCr%C3%BClebilir-Geli%C5%9Fimi-i%C3%A7in-23-%C3%96neri.pdf
7. Curry, D. (2020). Monzo Revenue and Usage Statistics (2020). Business of Apps. https://www.businessofapps.com/data/monzo-statistics/
8. Deloitte, (2020). Fintech | On The Brink Of Further Disruption, https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/nl/Documents/financial-services/deloitte-nl-fsi-fintech-report-1.pdf

9. Demi̇rdöğen, Y. (2020a). İslami Fİntek Ekosistemi Üzerine Bİr Değerlendirme. Gaziantep Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(1), 63-99. https://dergipark.org.tr/tr/pub/gauniibf/734641
10. Demi̇rdöğen, Y. (2020b). Avrupa’daki İslami Fintek Ekosisteminin Analizi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 25(4), 469-481. https://dergipark.org.tr/tr/pub/sduiibfd/785046
11. Diners Club. (2021). The Diners Club Legacy. Diners Club International. https://www.dinersclub.com/about-us/history
12. Erbaş, S. (2020). Katılım Bankalarında Finansal Teknolojiler [Kişisel iletişim].
13. Ercan, O. (2018). FinTek’in Hızlanan Gelişimi. https://www.innova.com.tr/tr/blog/fintek-blog/fintekin-hizlanan-gelisimi
14. Federal Reserve Bank. (2014). Assessment of Compliance with the Core Principles for Systemically Important Payment Systems (s. 7). https://www.federalreserve.gov/paymentsystems/files/fedfunds_coreprinciples.pdf
15. Hasan, R., Hassan, M. K., & Aliyu, S. (2020). Fintech and Islamic Finance: Literature Review and Research Agenda. International Journal of Islamic Economics and Finance (IJIEF), 3(1), 75-94. https://doi.org/10.18196/ijief.2122
16. IFN Fintech. (2021). 178 Fıntech Companies As of April 2021. IFN. https://ifnfintech.com/landscape/
17. İHA. (2019). Türkiye’de 1 ayda 125 milyon fatura ödeniyor. https://www.hurriyet.com.tr/ekonomi/turkiyede-1-ayda-125-milyon-fatura-odeniyor-41111875
18. İyzico. (2019). Türkiye fintek piyasasında yeni bir dönem: PayU 165 milyon dolara iyzico’yu satın aldı | iyzico blog. https://www.iyzico.com/blog/turkiye-fintek-piyasinda-yeni-bir-donem-payu-165-milyon-dolara-iyzicoyu-satin-aldi/
19. Kaya, S. (2018). Kripto Para Birimleri ve Fıkhi Açıdan Değerlendirilmesi | İSEFAM. https://www.isefam.sakarya.edu.tr/?p=1434
20. PayTR. (2019). Fintech Nedir, Nasıl Kullanılır? PayTR Blog. https://www.paytr.com/blog/fintech-nedir-917
21. Rahim, N. F., Bakri, M. H., & Yahaya, S. N. (2019). Fintech and Shariah Principles in Smart Contracts (1. bs). https://www.igi-global.com/chapter/fintech-and-shariah-principles-in-smart-contracts/221598
22. Sezer, Y. (2017). Büyüyen fintek pazarında odaklanılılması gereken alan: İslami Fintekler. https://webrazzi.com/2017/07/26/buyuyen-fintek-pazarinda-odaklanililmasi-gereken-alan-islami-fintekler/
23. Startups.Watch. (2020). Turkish Fintech Ecosystem Map. startups.watch. https://fintechistanbul.org/wp-content/uploads/2020/01/Fintech_Ecosystem_Map_v5.5.pdf
24. TCMB. (2021). Ödeme Hizmetleri Alanına Genel Bakış. https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/TR/TCMB+TR/Main+Menu/Temel+Faaliyetler/Odeme+Hizmetleri/Genel+Bakis
25. TCMB. (2021). 6493 Sayılı Kanun. (t.y.). https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/TR/TCMB+TR/Main+Menu/Banka+Hakkinda/Mevzuat/6493/
26. TKBB. (2021). Sektör Mukayese Raporu—TKBB | Türkiye Katılım Bankaları Birliği. https://tkbb.org.tr/veri/sektormukayese
27. TÜİK. (2019). Türkiye İstatistik Kurumu. Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Hanehalki-Bilisim-Teknolojileri-(BT-Kullanim-Arastirmasi-2019-30574
28. TURK Elektronik Para A.Ş. (2020). TURK Elektronik Para A.Ş. Basın Bülteni 2019/1. https://turkpara.com.tr/BasinBulteni-201020.aspx
29. Ulukan, G. (2020). 2020’nin ilk 6 ayında e-ticaret hacmi, geçen yıla göre yüzde 64 artarak 91,7 milyar TL oldu. https://webrazzi.com/2020/08/20/turkiye-eticaret-2020-ilk-6-ay/
30. Yalcın, F. (2018). Rekaberlik.. Medium. https://medium.com/@FerhtYalcn/rekaberlik-87a19c2ca7c2
31. Yüksel, S. (2021). EFT’de saat 17.00 sınırı kalkıyor, 7/24 para transferi dönemi başlıyor. BloombergHT. https://www.bloomberght.com/tcmb-den-yeni-odeme-sistemi-2268524