COVID-19’UN BİST SEKTÖRLERİNE ETKİSİ

Öz

2020 yılı başlangıcında Çin’de ortaya çıkıp kısa süre içinde dünya genelinde salgın hastalık haline gelen COVID-19 ekonomileri, borsaları ve dünya ticaretini derinden etkilemiştir. COVID-19’a bağlı olarak virüsten korunma, virüsün yayılmasını önlemeye yönelik ekonomik ve sosyal yaşamda alınan tedbirlerin sektörlere yönelik etkileri farklı olmuştur. Sağlık, teknoloji ve perakende dağıtım gibi sektörler COVID-19 sürecinde ön plana çıkarken ulaşım ve turizm gibi sektörler salgından olumsuz etkilenmişlerdir. Bu çalışmada COVID-19’un Borsa İstanbul (BİST) sektör endekslerine etkisi araştırılmıştır. Ocak 2020 – Nisan 2021 dönemine ait haftalık verilerle Johansen eşbütünleşme testi ve Toda Yamamoto nedensellik testleri yapılmıştır. Çalışmada, COVID-19’un sektörleri farklı şekilde etkilediği, COVID-19 ile mali ve sanayi sektörleri arasında ilişki olduğu, COVID-19’dan mali ve sanayi sektörlerine doğru bir nedenselliğin bulunduğu tespit edilmiştir. Ortaya çıkan sonuçlar, portföy yönetimi, risk yönetimi ve ekonomi yönetimi bakımından kullanılabilirlik taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

• COVID-19
• Borsa
• Borsa İstanbul
• Sektörler

THE EFFECT OF COVID-19 ON ISE SECTORS

Öz

COVID-19, which emerged in China at the beginning of 2020 and became a worldwide epidemic in a short time, deeply affected the economies, stock markets and world trade. It have been different that the effects of the measures taken in economic and social life to prevent COVID-19 on the sectors. While sectors such as health, technology and retail distribution were positively affected by the COVID-19 process, sectors such as transportation and tourism were negatively affected by the epidemic. It was investigated that the effect of COVID-19 on Istanbul Stock Exchange (ISE-BIST) sector indices in this study. Johansen cointegration test and Toda Yamamoto causality tests were performed with weekly data for the period January 2020 – April 2021. In the study, it has been determined that COVID-19 affects the sectors differently, and that there is a relationship between COVID-19 and the financial and industrial sectors. In addition, it has been determined that there is a causality from COVID-19 to the financial and industrial sectors. The results are usable in terms of portfolio management, risk management and economy management.

Anahtar Kelimeler

• COVID-19
• Stock Market
• Istanbul Stock Exchange
• Sectors

Kaynakça

1. AHMAD, W., KUTAN, A. M., and GUPTA, S. (2021a). Black Swan Events and COVID-19 Outbreak: Sector Level Evidence from the US, UK, and European Stock Markets. International Review of Economics & Finance, 75, 546-557.
2. AHMAD, W., HERNANDEZ, J. A., SAINI, S., and MISHRA, R. K. (2021b). The US Equity Sectors, Implied Volatilities, and COVID-19: What Does the Spillover Analysis Reveal?. Resources Policy, 72, 1-12. 102102.
3. BARUT, A. ve KAYA, E. (2020). COVID-19 ve Seçilmiş BİST Sektör İndeksleri İlişkisinde Sıcaklığın Moderatör Etkisi. Turkish Studies, 15(6), 155-167.
4. BAYRAKTAR, A. (2020). COVID 19 Pandemisinin Finansal Etkileri: BİST İmalat Sektörü Uygulaması. Electronic Turkish Studies, 15(8), 3415 - 3428.
5. CROSBY, A. W. (2003). America’s Forgotten Pandemic: The Influenza of 1918. Cambridge University Press.
6. ELHINI, M. and HAMMAM, R. (2021). The Impact of COVID-19 on the Standard&Poor 500 Index Sectors: A Multivariate Generalized Autoregressive Conditional Heteroscedasticity Model. Journal of Chinise Economic and Foreign Trade Studies. 14(1), 18-43.
7. FERNÁNDEZ-GONZÁLEZ, R., PÉREZ-PÉREZ, M. I., and PÉREZ-VAS, R. (2021). Impact of the COVID-19 Crisis: Analysis of the Fishing and Shellfishing Sectors Performance in Galicia (Spain). Marine Pollution Bulletin, 169, 112463.
8. GOODELL, J. W. and HUYNH, T. L. D. (2020). Did Congress Trade Ahead? Considering the Reaction of US Industries to COVID-19. Finance Research Letters. 36, 2-10. 101578.

9. HE, Q., LIU, J., WANG, S. and YU, J. (2020). The Impac of COVID-19 on Stock Markets. Aconomic and Political Studies. 8(3), 275-288.
10. KAYABAŞI, E. T. (2020). Covid-19’un Piyasalara ve Tüketici Davranışlarına Etkisi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 7(5), 15-25.
11. KOYUNCU, T. ve MEÇİK, O. (2020). COVID-19 Pandemisinin Türkiye'de Ekonomik Büyümeye Sektörel ve Sektörler Arası Etkileri. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 18(4), 112-131.
12. NGWAKWE, C. C. (2020). Effect of COVID-19 Pandemic on Global Stock Market Values: A Differential Analysis. Acta Universitatis Danubius: Oeconomica. 16(2), 255-269.
13. ÖZDEMİR, L. (2020). COVID-19 Pandemisinin BİST Sektör Endeksleri Üzerine Asimetrik Etkisi. Finans, Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi. 5(3), 546-556.
14. PANZONE, L. A., LARCOM, S. and SHE, P-W. (2021). Estimating the Impact of the First COVID-19 Lockdown on UK Food Retailers and the Restaurant Sector. Global Food Security. 28, 2-11. 100495.
15. SHAHZAD, S. J. H., NAEEM, M. A., PENG, Z., and BOURI, E. (2021a). Asymmetric Volatility Spillover Among Chinese Sectors during COVID-19. International Review of Financial Analysis, 75, 1-14, 101754.
16. SHAHZAD, S. J. H., BOURI, E., KRISTOUFEK, L., and SAEED, T. (2021b). Impact of the COVID-19 Outbreak on the US Equity Sectors: Evidence from Quantile Return Spillovers. Financial Innovation, 7(1), 1-23.
17. SINGH, G. and SHAI-IK, M. (2021). The Short-Term Impact of COVID-19 on Global Stock Market Indices. Contemporary Economics. 15(1), 1-18.
18. ŞENOL, Z. (2020). COVID-19 Krizi ve Finansal Piyasalar. Para ve Finans (Toğuç, N. Edit.). IKSAD Publishing House. Ankara.
19. ŞENOL, Z. and ZEREN, F. (2021). Coronavirus (COVID19) and Stock markets: The Effect of the Pandemic on the Global Economy. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi. 7(4), 1-16.
20. TARI, R. (2011), Ekonometri, (7. Baskı) Umuttepe Yayınları, No: 91, İzmit.
21. WORLD HEALTH ORGANIZATION, WHO (2016). Ebola Situation Report – 16 March 2016. Geneva: Available from: http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/204629/1/
22. YÜCEL, S. ve DURAK, İ. (2021). COVID-19'un BİST İmalat Sektörü Firmalarına Olan Finansal Etkilerinin Oranlar ve İstatistiksel Tekniklerle İncelenmesi. Muhasebe ve Finansman Dergisi. (90), 101-126.
23. ZEREN, F. and HIZARCI, A. E. (2020). The Impact of COVID-19 CORONAVIRUS on Stock Markets: Evidence from Selected Countries. Muhasebe ve Finans İncelemeleri Dergisi, 3(1), 78-84.