Hazırlık Sınıfında Ana Dili Arapça Olmayanların Konuşma Becerilerinin Zayıf Olmasının En Önemli Nedenleri ve Çözüm Yolları

Yıl 2025, Cilt: 5 Sayı: 2, 39 - 58, 02.01.2026

Merve Arslan , Ahmed Saeed Alwan Alwan

https://doi.org/10.61960/fikriyat.1799722

Öz

Bu araştırmada, Arapça konuşmayanların hazırlık sınıfında konuşma becerisinin zayıf olmasının nedenlerinin ortaya koyulması hedeflenmektedir. Bu hedef doğrultusunda öğrencilerde konuşma becerisinin zayıf olma nedenlerini belirlemek ve bu sorunlara gerçekçi çözümler ortaya koymak adına çaba sarf edilmiştir. Yapılan araştırma neticesinde konuşma becerisindeki zayıflığın temel nedenlerinin eğitim sürecinde planlama eksikliği, gerçekçi hedeflerin belirlenmemesi, değerlendirmede ve becerilerin gerçekleşmesinde özellikle konuşma becerisinde üzerinde iyi çalışılmaması, üzerinde gerekli düzeyde çalışma yapılmadan acele ve doğaçlama çözümlerin ve programların uygulanması olduğu belirlenmiştir. Eğitim sürecinde dikkate alınması gereken gerçekçi ve bilimsel standartlardaki programların uygulanmaması, süreç boyunca yapılan telafi kursları, müfredat ve müfredat dışı faaliyetler kapsamındaki aktiviteler beklenen etkiyi sağlamamış, bu etkinliklerin öğrenci üzerindeki psikolojik ve eğitimsel etkisini kaybettiği de tespit edilmiştir. Yabancı bireylerin Arapça öğrenim sürecinde ana dillerini fazla kullanması ve bunun konuşma becerisine yönelik olumsuz etkisi de önemli sebepler arasındadır. Müfredatta süre olarak gerekli şartların sağlamaması, eğitmenin dört dil becerisini eş güdümlü kullanmaya ve geliştirmeye önem vermemesi de Arapça konuşma becerisinin zayıf olmasının sebeplerden sayılabilir. Bu araştırmada sadece problemin sebepleri ortaya konulmamış aksine sorunun çözümüne dönük dikkate alınması gereken pratik çözümler de getirmiştir. Araştırmada örnek uygulama ve anket verileri, Amerikan eğitim kurumlarının yanı sıra uluslararası üne sahip Avrupa kurumlarının ve Arap üniversitelerinin programlarının karşılaştırmalarına dayanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Arap dili , Konuşma becerisi , Ana dil , Yabancı dil öğretimi , Hazırlık sınıfı.

The most important reasons for the weakness of speaking skill in the preparatory year for non-Arabic speakers and their solutions

Öz

This research aims to identify the reasons for the poor speaking skills of non-Arabic speakers in the preparatory class. To this end, efforts have been made to identify the reasons for students' poor speaking skills and to propose realistic solutions to these problems. The research has determined that the primary causes of poor speaking skills are a lack of planning in the educational process, a lack of realistic goals, inadequate focus on speaking skills, particularly during assessment and development, and the implementation of hasty and improvised solutions and programs without adequate study. It has been determined that programs that meet realistic and scientific standards, which should be considered in the educational process, and the remedial courses and activities offered throughout the curriculum, curricular and extracurricular activities have not achieved the expected impact, and these activities have lost their psychological and educational impact on students. The excessive use of their native language by foreigners during the Arabic learning process, and its negative impact on speaking skills, are also important reasons. The lack of sufficient time requirements in the curriculum and the instructor's lack of emphasis on the coordinated use and development of all four language skills can also be considered as contributing factors to the poor Arabic speaking skills. This research not only identifies the root causes of the problem but also offers practical solutions that should be considered for addressing it. The research is based on sample applications and survey data, comparing programs from American educational institutions, as well as those from internationally renowned European institutions and Arab universities.

Anahtar Kelimeler

Speaking skill , İntermediate language , Solutions , Plan , Goals , Preparatory.

Kaynakça

• Alvan, Ahmed Said. "Hazırlık Yılında Anadili Farklı Olanlara Arapça Öğretimindeki Sorunlar". Anadili Farklı Olanlara Arapça Dergisi, cilt 2, sayı 3 (Ekim 2019).
• Cüveylik, Yaʿkūb ve Mahmûd Ḳadûm. "Ḍaʿfü'ṭ-Ṭalebeti't-Türk fî Mehâreti'l-Mühâdes̱e: el-Müşkile ve Ṭuruḳu'l-Muʿâlece". İstanbul, 2016.
• Ebû Amşe, Halid Hüseyin Ahmed. "el-Müstevâyâtü'l-Luġaviyye fî Taʿlîmi'l-ʿArabiyye li'n-Nâṭiḳîn bi-Ġayrihâ ve's-Sâʿâtü'l-Maṭlûbetü li-Bülûġihâ". Taʿlîmün Cedîd: Aḫbâr ve Efkâr Tekniyâtü't-Taʿlîm. 9 Ekim 2017. Erişim adresi: https://www.new-educ.com/
• Ebû Amşe, Halid Hüseyin. "Meʿâyîru Taḳvîmi Mehâreti'l-Mühâdes̱e li'n-Nâṭiḳîn bi-Ġayrihâ". Meʿâyîru Mehârâti'l-Luġa li'n-Nâṭiḳîn bi-Ġayrihâ (Ebḥâs̱ Müḥekkeme) içinde. Ankara: el-Müntece'l-ʿArabî et-Türkî, 2018.
• Ebû Amşe, Halid Hüseyin. Meʿâyîru Mehârâti'l-Luġa li'n-Nâṭiḳîn bi-Ġayrihâ. Ankara: el-Müntece'l-ʿArabî et-Türkî, 2018.
• es-Seyyid, Mahmûd Ahmed es-Seyyid. Taʿlîmü'l-Luġati'l-ʿArabiyye Beyne'l-Vâḳiʿ ve'l-Meʾmûl. Dımaşk: Dâru Ṭalâs li'd-Dirâsât ve'n-Neşr ve't-Terceme, 1989.
• Ferahidi, Halil b. Ahmed. Kitâbü'l-Ayn. thk. Mehdi el-Mahzumi ve İbrahim es-Samerrâi. Beyrut: Dar ve Mektebetü'l-Hilal, ts.
• Fevzan, Abdurrahman b. İbrahim; Hüseyin, Muhtar et-Tahir; Fadl, Muhammed Abdülhalik Muhammed. el-Arabiyye beyne Yedeyk. Riyad: Vakfu el-Arabiyye li’l-kül, 2017.
• Fişer, Fold. "Arapça Öğretim Kitaplarında Dilbilgisi İşleme". Anadili Farklı Olanlara Arapça Öğretim Kitapları Hazırlama Semineri. Rabat, 1980.
• Hamerli, Hektor. Dil Öğretiminde Bütünleşik Teori ve Pratik Sonuçları. Çev. Raşid Abdurrahman ed-Düveyş. Riyad: Kral Suud Üniversitesi, 1994.
• Hüseyin, Taha Ali ve Suad Abdülkerim Abbas el-Vâilî. el-Luġatü'l-ʿArabiyye Menâhicühâ ve Ṭarâʾiḳu Tedrîsihâ. Amman: Dâru'ş-Şurûḳ li'n-Neşr ve't-Tevzîʿ, 2005.
• İbn Akîl, Abdullah b. Abdurrahman el-Akîlî el-Hemdânî el-Mısrî. Şerḥ İbn ʿAḳīl ʿalâ Elfiyye İbn Mâlik. Thk. Muhammed Muhyiddin Abdülhamid. 20. baskı. Kahire: Dâru't-Türâs - Dâru Mısr li't-Tıbâʿa, 1400/1980.
• İbn Manzûr, Muhammed b. Mükerrem b. Alî Ebû'l-Fadl Cemâlüddîn el-Ensârî er-Rüveyfiʿî el-İfrîkī. Lisânü'l-ʿArab. 3. baskı. Beyrut: Dâru Sâdır, 1414/1994.
• Medkur, Ali Ahmed ve İman Ahmed Hüreydi. Anadili Farklı Olanlara Arapça Öğretimi: Teori ve Uygulama. Kahire: Dar el-Fikr el-Arabi, 2006.
• Muhsin, Ali Atiyye. Arapça Öğretim Yöntemlerinde Yeterlilik. Amman: Dar eş-Şuruk, 2006.
• Naka, Mahmud Kamil ve Rüşdi Ahmed Tuayme. Anadili Farklı Olanlara Arapça Öğretim Yöntemleri. ISESCO: İslâm Eğitim, Bilim ve Kültür Teşkilatı (ISESCO) Yayınları, 2003.
• Salim Küple. "İstrâtîciyyâtü Taḥsîni Mehâreti't-Teḥaddüs li-Gayri'n-Nâṭiḳîn bihâ". Şırnak Üniveritesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 2014/1, 5(5).
• Sînî, Mahmûd İsmâîl, İbrâhîm Yûsuf eş-Şeyh ve Muhammed er-Rifâî. el-Ḳavâʿidü'l-ʿArabiyyetü'l-Müyessera (Silsile fî Taʿlîmi'n-Naḥvi'l-ʿArabî li-Gayri'l-ʿArab). Riyad: Câmiʿatü'l-Melik Fehd.
• Sus, Fatıma Cemil Abdullah. "İstrâtîciyyâtü'l-Muʿallimîn fî't-Teʿâmül meʿa'l-Mütefevviḳîn Dirâsiyyen fi'l-Medâris̱i's̱-S̱ânevîyeti'l-Ḥükûmiyye min Vicheti Naẓari'l-Muʿallimîn ve'l-Müdîrîn". Yüksek Lisans Tezi, Câmiʿatü'n-Necâh el-Vaṭaniyyetü, Filistin, 2010.
• Tuayme, Rüşdi Ahmed. Delîlü amelin fî i’dâdi’l-mevâddit-talimiyye li bernâmici talimi’l-Arabiyye. Mekke: Ummü'l-Kurâ Üniversitesi, 1985.
• Tuayme, Rüşdi Ahmed. Talîmü’l-Arabiyye li gayri’n-nâtıkîne bi hâ. Rabat: İslâm Eğitim, Bilim ve Kültür Teşkilatı (ISESCO), 1989.
• Useyli, Abdülaziz İbrahim. Anadili Farklı Olanlara Arapça Öğretiminin Temelleri. 1. Baskı. Mekke: Ummü'l-Kurâ Üniversitesi Arap Dili Enstitüsü, 2002.
• Yeşil, Selman. Harîrî’nin Lahn Anlayışı. Editör: Mehmet Nafi Arslan, İstanbul: Nidâ Yayıncılık. 2023.