Süleyman Sırrı’nın Rübab Dergisinde Yayınlanan Edebî Metinleri Üzerinde Bir İnceleme

Öz

Fecr-i Âtî ve Nâyîler hareketleri arasındaki edebî tartışmalara ev sahipliği yapması bakımından dönemin edebiyat ortamını yansıtan dikkate değer bir yayın organıdır. Şahabettin Süleyman, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Ahmet Haşim ve Refik Halit Karay gibi tanınmış isimlerin yanı sıra, edebiyat tarihinde adı yeterince öne çıkmamış pek çok şair ve yazar da derginin yazar kadrosunda yer almıştır. Bu isimlerden biri de Süleyman Sırrı’dır. Bu çalışmanın konusu, Süleyman Sırrı’nın Rübab dergisinde yayımlanan edebî metinlerinin tespiti ve incelenmesidir. Çalışmanın amacı, edebiyat tarihlerinde genellikle yer bulamayan bu tür şahsiyetlerin dergi sayfalarında ortaya koydukları edebî birikime dikkat çekmek ve Rübab’ın bu açıdan taşıdığı işlevi ortaya koymaktır. Araştırmada Rübab dergisinin bütün sayıları doküman analizi yöntemiyle incelenmiş; Süleyman Sırrı’ya ait 1912–1914 yılları arasında yayımlanan 26 metin belirlenmiş ve içerik bakımından değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda Süleyman Sırrı’nın ağırlıklı olarak nesir türünde, özellikle makale, mensur şiir ve hikâye alanlarında yoğunlaştığı; şiirin ise tali bir tür olarak yer aldığı tespit edilmiştir. Bu durum, Rübab gibi dergi ve mecmuaların Türk edebiyatında yalnızca tanınan isimleri değil, edebî değer taşıyan ancak ihmal edilmiş pek çok yazarı da barındırdığını göstermektedir. Bu çalışma, söz konusu şahsiyetlerin edebiyat tarihine yeniden kazandırılmasına yönelik araştırmalar için bir örneklem niteliği taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

• rübab
• süleyman sırrı
• dergi
• edebi metin

Destekleyen Kurum

yok

Proje Numarası

yok

Etik Beyan

yok

Teşekkür

saygılarımla

An Examination of the Literary Texts of Süleyman Sırrı Published in the Journal Rübab

Öz

The Rübab magazine (1912–1914), with 116 issue, is one of the important literary outlets of the Second Constitutional Era. The magazine is a noteworthy publication reflecting the literary environment of the period, hosting literary debates between the Fecr-i Âtî and Nâyîler movements. In addition to well-known names such as Şahabettin Süleyman, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Ahmet Haşim, and Refik Halit Karay, many poets and writers whose names have not received sufficient prominence in literary history were also part of the magazine's writing staff. One of these names is Süleyman Sırrı. The subject of this study is the identification and analysis of Süleyman Sırrı's literary texts published in Rübab magazine. The aim of the study is to draw attention to the literary accumulation presented by such figures, who are generally not included in literary histories, in the pages of the magazine, and to reveal the function of Rübab in this respect. In this research, all issues of the Rübab magazine were examined using document analysis; 26 texts by Süleyman Sırrı published between 1912 and 1914 were identified and evaluated in terms of content. The study concluded that Süleyman Sırrı primarily focused on prose, particularly articles, essays, and short stories, while poetry was a secondary genre. This indicates that magazines and journals like Rübab included not only canonical names in Turkish literature but also many writers of literary value who have been neglected. This study serves as a model for research aimed at reintroducing these figures into literary history.

Anahtar Kelimeler

• rübab
• journal
• sülelman sırrı
• edebi metin

Destekleyen Kurum

no

Proje Numarası

yok

Etik Beyan

no

Teşekkür

Kind regards

Kaynakça

1. Aksoy, Ö. A., Vardarlı, E. ve Ül, Ş (Ed.). (2009). Türkiye’de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü. C.III.1120. TDK Yayınları.
2. Aktaş, Ş. (2004). Refik Halit Karay. Akçağ Yayınları.
3. Akyüz, K. (1997). Modern Türk edebiyatının ana çizgileri (1860–1923). İnkılap Kitabevi.
4. Bodei, R. (2008). Güzelin biçimleri (D. Kundakçı, Çev.). Dost Kitabevi.
5. Demir, K. (2016). Osmanlı’da dergiciliğin doğuşu ve gelişimi (1849–1923). Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9, 71–112.
6. Enginün, İ. (1991). Abdülhak Hâmid Tarhan: Bütün şiirleri I. Dergâh Yayınları.
7. Gariper, C. (2006). Türk edebiyatında mensur şiir. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 7, 361–410.
8. Geray, H. (2004). Toplumsal araştırmalarda nicel ve nitel yöntemlere giriş – iletişim alanından örneklerle. Ütopya Yayınları

9. Huyugüzel, Ö. F. (1984). Halit Ziya Uşaklıgil’in İzmir devresi. Türk Dili ve Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, 3, 69–86.
10. İldeş, Ö. (2021). Halit Ziya Uşaklıgil’in Almanya mektupları. Yapı Kredi Yayınları.
11. Kaplan, M. (2017). Türk edebiyatı üzerinde araştırmalar I. Dergâh Yayınları.
12. Karaosmanoğlu, Y. K. (1990). Gençlik ve edebiyat hatıraları. İletişim Yayınları.
13. Karpat, K. (2005). İslam’ın siyasallaşması. İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
14. Koç Keskin, N. (2007). Osmanlı şiirinde iftihar ve imtiyaz simgeleri: çelenk, otağa ve sorguç. Turkish Studies, 2.4. 1029–1044.
15. Koçu, R. E. (1967). Türk Giyim, Kuşam ve Süslenme Sözlüğü. Sümerbank Yayınları.
16. Koloğlu, O. (2010a). Osmanlı döneminde basın teknikleri ve araçları. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Yayınları.
17. Koloğlu, O. (2010b). Osmanlı dönemi basınının içeriği. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Yayınları
18. Kopp, R. (2001). Charles Baudelaire: Paris sıkıntısı (Çev. E. Alkan). Varlık Yayınları.
19. Parlatır, İ. (2006). Osmanlı Türkçesi sözlüğü. Yargı Yayınları.
20. Polat, N. H. (2003). II. Meşrutiyet devri Türk kültür ve basın hayatında Rübab. Türklük Bilimi Araştırmaları, 24, 7–41.
21. Polat, N. H. (2005). Rübab mecmuası ve II. Meşrutiyet dönemi Türk kültür ve edebiyat hayatı. Akçağ Yayınları.
22. Sağlam, M. H. (2005). Rübab dergisi üzerine sistematik ve tematik bir inceleme (Yayımlanmamış YL Tezi). Yüzüncü Yıl Üniversitesi.
23. Şen, C. (2008). Fecr-i Âtî Encümen-i Edebîsi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1), 79–93.
24. Şen, C. (2009). Fecr-i Âtî edebiyatı. Turkish Studies, 4.1, 1337–1420.
25. Örnekleriyle Türkçe Sözlük. (2002). MEB Yayınları.
26. TDK: Güncel Türkçe Sözlük. https://sozluk.gov.tr, (Erişim tarihi: 20.12.2025).
27. Tokgöz, A. İ. (2020). Matbuat hatıralarım, (Haz. Necati Tonga), Çolpan Kitap.
28. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.