This study draws on the fundamental theories of international relations to examine the complex structure of taxation diplomacy and to create an eclectic theoretical framework in this area. The paper specifically analyzes double taxation agreements which were developed as a solution to the “race to the bottom” problem in the taxation of multinational corporations' profits from a game theory perspective.When theoretical approaches are examined the Liberal Institutionalism approach evaluates these agreements as beneficial mechanisms that foster cooperation by reducing transaction costs and providing absolute gains. In contrast, the theories of Realism and Critical International Political Economy define tax competition as a zero-sum game arguing that double taxation agreements can lead to tax avoidance through mechanisms like “treaty shopping” which can result in a Pareto-inefficient Nash equilibrium. The study states that double taxation agreements represent a repeated game and present two Nash equilibria: “Cooperate, Cooperate” and “Compete, Compete”. In this context, double taxation agreements function as an institutional mechanism that enables states to choose a cooperative strategy thereby keeping themselves and other players in the higher-gain cooperative equilibrium and helping them to avoid a suboptimal competitive equilibrium. This multifaceted analysis reveals the dynamic nature of taxation diplomacy and its need for continuous adaptation.
Taxation Diplomacy Double Taxation Treaties Prisoner Liberalism Neoliberal Institutionalism.
Bu çalışmada vergilendirme diplomasisinin karmaşık yapısını incelemek ve bu alanda eklektik bir teorik çerçeve oluşturmak amacıyla uluslararası ilişkilerin temel teorilerinden yararlanılmıştır. Çalışmada özellikle çokuluslu şirketlerin kârlarının vergilendirilmesinde ortaya çıkan “dibe doğru vergi yarışı” sorununa çözüm olarak geliştirilen çifte vergilendirmeyi önleme antlaşmalarını oyun teorisi perspektifinden analiz etmektedir. Teorik yaklaşımlar incelendiğinde, Liberal Kurumsalcılık yaklaşımı bu anlaşmaları işlem maliyetlerini düşürerek ve mutlak kazançlar sağlayarak işbirliğini teşvik eden faydalı mekanizmalar olarak değerlendirmektedir. Buna karşılık Realizm ve Eleştirel Uluslararası Politik Ekonomi teorileri, vergi rekabetini sıfır toplamlı bir oyun olarak tanımlayarak çifte vergilendirmeyi önleme antlaşmalarının “treaty shopping” gibi mekanizmalar aracılığıyla vergi kaçınmasına yol açabileceğini ve pareto etkin olmayan bir nash dengesi doğurabileceğini savunmaktadır. Çalışma, çifte vergilendirmeyi önleme antlaşmalarının tekrarlı bir oyun olduğunu ve “İşbirliği, İşbirliği” ile “Rekabet, Rekabet” olmak üzere iki Nash dengesi sunduğunu belirtmektedir. Bu bağlamda çifte vergilendirmeyi önleme antlaşmaları, devletleri daha yüksek kazançlı işbirliği dengesinde tutan ve suboptimal rekabet dengesinden kaçınmalarını sağlayan kurumsal bir mekanizma işlevi görmektedir. Bu çok yönlü analiz, vergilendirme diplomasisinin dinamik doğasını ve sürekli adaptasyon gereksinimini ortaya koymaktadır.
Vergi Diplomasisi, Çifte vergilendirmeyi Önleme Antlaşmaları Mahkumlar Çıkmazı Liberalizm Neoliberal Kurumsalcılık
Etik beyan gerektirecek bir çalışma degil
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Maliye Çalışmaları (Diğer) |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 11 Ağustos 2025 |
| Kabul Tarihi | 8 Ekim 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 1 Ocak 2026 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 11 Sayı: 2 |
Maliye Araştırmaları Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.