Mükelleflerin İzahat Talepleri ve Hukuki Sonuçları İtibariyle “Özelge” ve “Özelge Niteliğinde Olmayan Görüş” Ayrımı

Öz

Mükellefler, Vergi Usul Kanununa VUK göre, vergi yükümlülüklerini yerine getirirken şüpheli gördükleri veya tereddüte düştükleri hususlar hakkında “özelge” isteyebilirler. Özelgelerin, verilen idari görüşe göre hareket eden mükellefler açısından, ceza kesilmesi ve gecikme faizi hesaplanmasını önleyici bir işlevi de bulunmaktadır. Ancak özelge talebi mükellefçe yapılabilmekte olup, mesleki kuruluşlar üyelerine bildirmek üzere özelge talebinde bulunamamaktadırlar. Diğer yandan Maliye Bakanlığının2 2010 yılındaki yönetmeliği ile "Odalar ve Birlikler Gibi Mesleki Kuruluşların” “Özelge Niteliğinde Olmayan Görüş” talep edebilmeleri uygun görülerek mevzuatımıza yepyeni bir kavram eklenmiştir. Çalışmanın amacı; vergi usul hukukumuzda yer alan “Özelge” ve “Özelge Niteliğinde Olmayan Görüş” kavramlarının özellikleri, kapsamları ve hukuki sonuçları itibariyle incelenmesidir. Çalışmada, bu iki uygulamanın hukuki sonuçları itibariyle farklılık arzetmesi nedeniyle, literatürde ve yargı uygulamalarında fikir ayrılıklarına sebep olabileceği ve muhasebe meslek mensupları ile mükelleflerin olduğu kadar idarenin de iş yükünü arttıracağı gerekçeleriyle, “Özelge” ve “Özelge Niteliğinde Olmayan Görüş” ayrımına son verilmesi ya da bu konuda yeni bir düzenleme yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Özelge, Özelge Niteliğinde Olmayan Görüş, Vergi Usul Kanunu

Mükelleflerin İzahat Talepleri ve Hukuki Sonuçları İtibariyle “Özelge” ve “Özelge Niteliğinde Olmayan Görüş” Ayrımı

Öz

Taxpayers, According to The Tax Procedure Code TPC , may require a written statement issued by the competent authority is called "Ruling". For Taxpayers who comply with Rulings, tax penalty and overdue interest is not applied. But associations cannot request a ruling to inform their members. On the other hand, with the regulation of the Ministry of Finance dated 2010 , it has added a whole new concept of our legislation, "Associations such as Rooms and Professional Organizations", can claim "Opinion Different from the Ruling” in Terms of Nature. The purpose of the study; to analyze "Ruling" and " Opinion Different from the Ruling" which it will take place in our tax law, in terms of the features, scope and legal consequences. The study reached the following conclusions: either the discrimination of "Rulings" and “Opinion Different from the Ruling” should be ended or a new regulation should be made on the subject is required. Because, these two applications; because of differences in terms of legal results, may cause differences of in the literature and judicial practices, and increase the workload of accounting professionals and tax payers as well as administration

Anahtar Kelimeler

• Ruling, Opinion Different from the Ruling, Tax Procedure Code

Kaynakça

1. Ak, Bülent. (2016). “Özelge Uygulaması: Sorunlar ve Çözüm Önerileri”, www.kpmg.com, (KPMG Bağımsız Denetim ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik A.Ş), 08.11.2016, s. 64-90.
2. Arıoğlu, Osman. (2015). “Özelgeler ve Mükellefe Sağladığı Haklar”, www.vergialgi.net, 15 Kasım 2015, Sayfa 1. , 21.06.2016.
3. Bilgi Edinme Başvurusu, (2016). Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği (TÜRMOB)’a yapılan, 02.03.2016 tarihli ve 46640 referans numaralı, Bilgi Edinme Başvurusu.
4. Bozdoğan, Mine Nur. (2012). “Yeni Özelge Sisteminin İncelenmesi, Yanılma ve Vergi İncelemesine İlişkin Yeni Esaslar Çerçevesinde Değerlendirilmesi”, Mali Çözüm Dergisi, Sayı 112, Temmuz-Ağustos, s. 73-90.
5. Danıştay 4. Dairesi, 8.3.2011 günlü ve E.2010/1129, K.2011/982 sayılı kararı.
6. Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu, 30.4.2013 günlü ve E.2011/561, K.2013/158 sayılı kararı.
7. Demirci, Azmi. (2003). “315 Sıra Numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’nin Değerlendirilmesi”, Vergi Dünyası Dergisi, Sayı 262, Haziran, s. 1. , 08.11.2016.
8. Demirli, Yunus. (2011). Gelişmekte Olan Ülkelerde Vergi Reformları ve Türkiye’de Gelir Üzerinden Alınan Vergiler Açısından Değerlendirme, Ankara: T.C. Maliye Bakanlığı, Strateji Geliştirme Başkanlığı (Yayın No: 2011/412).

9. Demirli, Yunus. (2015). Türk Vergi Sisteminde Özel Okulların Vergilendirilmesi ve Teşviki, Ankara: Yetkin Yayınları.
10. Ercan, İbrahim. (2010). “Mükelleflerin Özelge Taleplerine İlişkin Yeni Düzenlemeler”, Mali Çözüm ercan.pdf>, 21.06.2016. Sayı 101, Eylül-Ekim, s. 171-180.
11. Gümüş, Erhan. (2013). “Son Düzenlemeler Çerçevesinde Vergi İncelemelerinde Özelgelerin Önemi”, Mali Çözüm Dergisi, Sayı 117, Mayıs-Haziran, s. 17-39.
12. Gündüz, Necmettin. (2016). “Vergisel İşlemlerde Mükelleflerin Sahip Olduğu Haklar”, Mali Çözüm Dergisi, İstanbul, Cilt 26, Mayıs/Haziran, s. 217-234.
13. Kaba, Hacer ve Furkan Beşel. (2018). “Vergi Usul Kanunu’nda Yer Alan Hakları Konusunda Mükelleflerin Farkındalığı”, Maliye Araştırmaları Dergisi, PESA-Arastırma, Mart 2018, Cilt 4, Sayı 1, s. 39-58.
14. MİTCDY. (2010). “Mükelleflerin İzahat Taleplerinin Cevaplandırılmasına Dair Yönetmelik”, 28.08.2010 tarih ve 27686 sayılı Resmi Gazete, .
15. Nas, Adil. (2012). “Türk Vergi Hukukunda Vergi İncelemesi”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 61, Sayı 4, s. 1307-1336.
16. Ozansoy, Ahmet. (2010). “Özelge Müessesesinin Özellikleri”, Yaklaşım Dergisi, Mart 2010, Sayı 207, s. 58-66.
17. Tuncer, Selahattin. (2010). “Yeni Yasal Değişikliğe Göre Özelge veya Sirküler İsteme Yöntemi”, Yaklaşım Dergisi, Sayı 214, Ekim 2010, s. 1-5.
18. TÜRMOB. (2016). 02.03.2016 tarihli ve 46640 referans numaralı TÜRMOB’a yapılan Bilgi Edinme Başvurusu Cevabı.
19. Yücel, Rahmi ve Onur Özevin. (2016). “Meslek Odasından Memnuniyet ve Mesleki Bağımsızlığın Muhasebe Meslek Mensuplarının Kendine Saygı Algıları Üzerindeki Etkileri: Bir Ölçek Önerisi”,Balkan Journal of Social Sciences / Balkan Sosyal Bilimler Dergisi.Cilt 5, s. 669-680.
20. Sıra No’lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği, 20.12.1988 tarih ve 20025 sayılı Resmi Gazete.
21. Sıra No’lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği, 30.04.2003 tarih ve 25094 sayılı Resmi Gazete.
22. Sıra No’lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği, 16.01.2010 tarih ve 27464 sayılı Resmi Gazete.