Modern Dönemde “İnsan”ın Halleri: Evrimden Transhümanizme

Yıl 2026, Cilt: 36 Sayı: 1, 15 - 29, 19.01.2026

Ragıp Ergün

https://doi.org/10.18069/firatsbed.1580463

Öz

Bu çalışma modernizm sonrası dönemde biyolojisine indirgenerek anlam dünyası değişen insanın genel hatlarıyla hangi hallere muhatap olduğu ve birbirinden farklı gibi görünen birçok sorunun aslında aynı kökten neşet ettiğini anlatmaya çalışmaktadır. Modern dönemin insanı tanrısından azade edilirken evrim teorisinin etkisiyle biyolojisine indirgenmiş, sosyal, siyasal, ekonomik, psikolojik, ontolojik pek çok yönü bu indirgemeden nasibini almıştır. Bunları bu çalışma bağlamında altı başlık altında değerlendirmek mümkündür. Birincisi insanın yaratıcı tarafından ereksel yaratımından hayat mücadelesi sürecinde doğal seleksiyonla evrimleşen tek amacı hayatta kalmak olan biyolojik bir canlıya dönüşmesidir. İkincisi varoluşsal geçmişi biyolojik evrimle açıklanan insanın ruhunun da hayvansal kalıtımsal bir izahla yapılmasıdır. Üçüncüsü biyolojisine indirgenen insanın siyasal kimliğinin değişime uğratılarak antropolojinin de yardımıyla etnik kökene atıf yapılarak ulus devletin vatandaşı yapılmasıdır. Dördüncüsü kendi faydasını maksimize etmeye çalışan, yaşamının amacı hayatta kalmak olan ekonomik bir varlık olarak tanımlanmasıdır. Beşincisi biyolojik kodları çözülmüş insanın doğuştan gelen görüntüsünü reddedip, farklı saiklerle bedenine estetik yaptırarak kendini yeniden yaratma arzusuna sahip olmasıdır. Altıncı ve son olarak da biyolojisi ifşa olmuş insanın nöroteknolojik imkânlarla kendisinin tanrısı olduğunu zannettiği bir dönemde kaderini teknolojinin eline terk etmesi, şeklinde sıralamak mümkündür. İlmi olarak ayrı disiplinler ya da çalışma konuları gibi görünen meseleleri modern sonrası, “biyolojisine indirgenmiş insanın halleri” başlığı altında konumlandırmak mümkündür.

Anahtar Kelimeler

Modernizm , İnsan , Evrim , Biyoloji , Transhümanizm.

States of the “Human” in the Modern Era: From Evolution to Transhumanism

Öz

This study aims to explore the transformations in the human condition within the postmodern era, where humanity, reduced to its biological essence, faces a shift in its conceptual world. As humans were liberated from their gods in the modern era, evolutionary theory further reduced them to mere biology, impacting social, political, economic, psychological, and ontological dimensions. These shifts can be evaluated under six headings within this study's scope. Firstly, humans are seen as biological beings driven solely by survival instincts evolved through selection. Secondly, the human soul is explained through inherited animal traits. Thirdly, humans, reduced to biology, are designated as citizens of nation-states through ethnic references. Fourthly, humanity is defined as economic beings aiming to maximize their own benefit and survive. Fifthly, humans with deciphered biological codes now seek to reinvent themselves, rejecting their natural appearance and pursuing body modification for various motivations. Lastly, as biology becomes transparent, humans surrender their fate to biotechnology, believing themselves to be gods through neurotechnological advancements. Although these issues appear as separate academic disciplines or research topics, they can be framed collectively as the “conditions of biologically reduced humanity” in the postmodern era.

Anahtar Kelimeler

Modernism , Human , Evolution , Biology , Transhumanism

Kaynakça

• American Society for Aesthetic Plastic Surgery 2001. (14.01.2024) https://cdn.theaestheticsociety.org/media/statistics/2001 TheAestheticSocietyStatistics.pdf.
• Aslan, S. ve Yılmaz, A. (2001). Modernizme Bir Başkaldırı Projesi Olarak Postmodernizm. C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 2(2), 93-108.
• Bostrom, N. (2003). Transhumanist Values. Journal of Philosophical Research, (30), 3-14.
• Barnett, L. D. (1964). Anti-Miscegenation Laws. The Family Life Coordinator, 13(4), 95-97.
• Bowler, P. J. (2003). Evolution the History of an Idea. Los Angeles: University of California Press.
• Brenner, C. (1973). An Elementary Textbook of Psychoanalysis. New York: International Universities.
• Clark, L. L. (1984). Social Darwinism in France. Alabama: The University of Alabama Press.
• Creswell, J. W. (2014). Research Design: Qualitative, Quantitative and Mixed Methods Approaches (4th ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
• Crook, D. P. (1994). Darwinism, War and History: The debate over the biology of war from the “Origin of Species” to the First World War. New York: Cambridge University Press.
• Darwin, C. R. (1897). The Expresssion of the Emotions in Man and Animals. New York: D. Appleton and Company.
• Darwin, C. R. (1975). İnsanın Türeyişi. (Çev. Öner Ünalan). Ankara: Onur Yayınları.
• Darwin, C. R.. (1976). Türlerin Kökeni. (Çev. Öner Ünalan). Ankara: Onur Yayınları.
• Dawkins, R. (2004). Kör Saatçi. (Çev. Feryal Halatçı). Ankara: TÜBİTAK Yayınları.
• Dawkins, R. (2007). Gen Bencildir. (Çev. Asuman Ü. Müftüoğlu). Ankara: TÜBİTAK Yayınları.
• Dawkins, R. (2009). Tanrı Yanılgısı. (Çev. Tunç Tuncay Bilgin). İstanbul: Kuzey Yayınları.
• Dosi, G. ve Nelson, R. R. (1994). An introduction to evolutionary theories in economics. Journal of Evolutionary Economics, 4, 153-172.
• Eco, U. (2016). Güzelliğin Tarihi. (Çev. Ali Cevat Akkoyunlu). İstanbul: Doğan Kitap.
• Ergün, R. (2022a). İnsanın Ontolojik Yolculuğu: Yaratım Versus Evrim. I. Uluslararası Sosyal Bilimler Sempozyumu (Yol) Bildiri Kitabı, 67-76.
• Ergün, R. (2022b). Batı Düşüncesinde Kaderin Üç Hali: Teo-Biyo-Tekno. Hafıza Dergisi, 4(1), 23-41.
• Ergün, R. (2023). Tek Parti Döneminde Sosyal Darwinizm. İstanbul: Mahya Yayıncılık.
• Ergün, R. (2024a). Biyo-Fizyolojik Moda: Değiştirilebilen Beden Sorunsalı Ya da İşgal Edilmiş Bedenler. Akademik Hassasiyetler Dergisi, 11(26).
• Ergün, R. (2024b). Nörobilim ve Nöroteknolojinin Yeni Sorunsalı: Beyin Hakkı ve Beyin Güvenliği. Hafıza Dergisi, 6(2).
• Ergün, R. (2024c). Francis Fukuyama’nın Kendini Reddi: “Son İnsan”dan “İnsan”ın Sonuna, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 23(92), 1716-1729.
• Etcoff, N. (1999). Survival of the Prettiest: The Science of Beauty. Anchor Books.
• Freud, S. ve Einstain, A. (2010). Niçin Savaş: 20. Yüzyılın İki Büyük Düşünüründen Mektuplar. (Çev. Mine Demirbaş). Ankara: Alter Yayıncılık.
• Freud, S. (2011). Kitle Psikolojisi. (Çev. Kamuran Şipal). İstanbul: Cem Yayınevi.
• Freud, S. (2016). Ketlemeler, Semptomlar ve Kaygı. (Çev. Eren Aydemir.). Ankara: Dorlion Yayınevi.
• Fukuyama, F. (2002). Our Posthuman Future: Consequences of the Biotechnology Revolution. New York: Farar, Straus ve Giroux.
• Fukuyama, F. (2004). Transhumanism. Foreign Policy, (144), 42-43. https://foreignpolicy.com/2009/10/23/transhumanism/
• Geary, D. (2000). Hitler and Nazism. New York: Routledge. Global Survey 2022. (2024 Ocak 14) https://www.isaps.org/discover/about-isaps/global-statistics/reports-and-press-releases/global-survey-2022-full-report-and-press-releases/
• Göze, A. (1989). Siyasal Düşünceler ve Yönetimler. İstanbul: Beta Basım Yayın.
• Gürler, G. (2018). Estetik Cerrahi Müdahale Görmüş Bireyler Üzerine Bir Alan Araştırması. Sosyoloji Dergisi, (38), 141-172.
• Halliday, R.J. (1971). Social Darwinism: A Definition. Victorian Studies, 14(4), 389-405.
• Harari, Y. N. (2015). Hayvanlardan Tanrılara Sapiens. (Çev. Ertuğrul Genç). İstanbul: Kolektif Kitap.
• Harari, Y. N. (2016). Homo Deus: Yarının Kısa Tarihi. ( Çev. Poyzan Nur Taneli). İstanbul: Kolektif Kitap.
• Hawkins, M. (1997). Social Darwinism in European and American Thought 1860-1945. Cambridge: Cambridge University Press.
• Hecht, J. M. (2000). Vacher de Lapouge and the Rise of Nazi Science. Journal of the History of Ideas, 61(2), 285-304.
• Hitler, A. (2007). Kavgam. (Çev. Hasan Gül). İstanbul: Acun Yayıncılık.
• Hobsbawn, E. (1995). Age Of Extremes The Short Twentieth Century 1914-1991. London: Abacus Book.
• Hodgson, M. G. (1998). Evolutionary Economics, J.B. Davis, W. Hands and U. Mäki (Ed.) The Handbook of Economic Methodology, içinde (160-167), Cheltenham: Elgar.
• Hodgson, M. G. (2004). Social Darwinism in Anglophone Academic Journals: A Contribution to the History of the Term. Journal of Historical Sociology, 17(4), 428-463.
• Holliday, R., & Cairnie, A. (2007). Cosmetic surgery: A feminist primer. Feminist Theory, 8(1), 65-82. https://doi.org/10.1177/1464700107074207.
• Jones, G. (1980). Social Darwinism and English Thought. New Jersey: Humanities Press.
• Koslowski, P. (2001). Principles of Ethical Economy. Massachusetts: Kluwer Academic Publishers.
• Koschorke, A. (2016). Hitler’in Kavgam’ı Üzerine Bir Analiz Nasyonal Sosyalizmin Poetikası. (Çev. Ayşe Kurultay), İstanbul: İletişim Yayınları.
• Lamarck, J. B. (1963). Zoological Philosophy. (Translated by Hugh Elliot). Newyork and London: Hafner Publishing Company.
• Le Bon, G. (1997). Kitleler Psikolojisi. (Çev. Yunus Ender). İstanbul: Hayat Yayınları.
• Le Bon, G. (2001). The Psychology Of Socialism. Ontario: Batoche Books, Kitchener.
• Lewontin, R. (2015). İdeoloji Olarak Biyoloji: DNA Doktrini. (Çev. Cengiz Adanur). İstanbul: Kolektif Kitap.
• Malthus, T. R. (1966). An Esssay on The Principle of Population. New York: Palgrave Macmillan.
• Marshall, A. (2013). Principles of Economics. Eighth Edition. New York: Palgrave Macmillan.
• Musk, E. (2020). Neuralink and the Brain’s Magical Future. Journal of Neuroscience Research, 98(5), 701-706. https://doi.org/10.1002/jnr.24631
• Plastic Surgery Statistics Report 2022. (2024 Ocak 14), https://www.plasticsurgery.org/documents/News/Statistics/2022/plastic-surgery-statistics-report-2022.pdf.
• Roosevelt, T. (1902). The Strenuous Life. New York: The Century Co.
• Russel, B. (1990). Din ile Bilim. (Çev. Akşit Göktürk). İstanbul: Say Yayınları.
• Singh, D. (1993). Adaptive significance of waist-to-hip ratio and female physical attractiveness. Journal of Personality and Social Psychology, 65(2), 293-307. https://doi.org/10.1037/0022-3514.65.2.293
• Sohoni, D. (2007). Unsuitable Suitors: Anti-Miscegenation Laws, Naturalization Laws, and the Construction of Asian Identities. Law & Society Review. 41(3), 587-618.
• Sood, A. ve Tellis, G.J. (2006), Technological Evolution and Radical Innovation. Journal of Marketing, 152-168. DOI: 10.1509/jmkg.69.3.152.66361.
• Spencer, H. (1964). Man Versus the State. Idaho: The Caxton Printers Ltd. Caldwell.
• Swami, V. (2007). Evolutionary psychology and body image. Body Image, 4(3), 45-67.
• Tiggemann, M., & Slater, A. (2014). NetGirls: The Internet, Facebook, and body image concern in adolescent girls. International Journal of Eating Disorders, 47(6), 630-643. https://doi.org/10.1002/eat.22304
• Unat, Y. (2020). Tarih Boyunca Evren Anlayışları ve Tanrı. Bilim ve Ütopya Dergisi, (308), 1-14. Vacher de Lapouge, G. (1899). L’Aryan, Son Role Social. Paris: Albert Fontemoing Éditeur.
• Yıldırım, M. (2009). Modernizm, Postmodernizm ve Kamu Yönetimi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 6(2), 380- 397...