Dijital Reklamlarda Hediye İdeolojisinin Simgesel Anlam İnşası: 14 Şubat Pırlantalarının Göstergebilimsel Analizi

Yıl 2026, Cilt: 36 Sayı: 1, 193 - 207, 19.01.2026

Gülşah Akto

https://doi.org/10.18069/firatsbed.1640560

Öz

Dijital reklamlarda kadınlara yönelik sevginin en büyük göstergesi olan pırlantalar sıklıkla yer almakta ve bir tüketim nesnesi olarak konumlandırılmaktadır. Simgesel olarak pırlantalar sonsuz aşk, eşsiz hediye, kadının hakkı şeklindeki ideolojik anlam inşaları ile tüketicilerin zihnine işlenerek kadına verilen en değerli hediye olarak gösterilmektedir. Bu çalışma Sevgililer Günü ile bütünleşen pırlantaların hediye ideolojisi bağlamında dijital reklamlarda ne şekilde sunulduğunu analiz etmeyi amaçlamıştır. Ayrıca simgesel olarak pırlantaların dijital reklamlarda nasıl konumlandırıldığı üzerine odaklanılmıştır. Araştırma kapsamında Altınbaş, Atasay, Blue Daimond, Zen Pırlanta markalarının 1-14 Şubat 2024 tarihlerinde Instagram hesaplarında paylaşılan Sevgililer Günü reklam içerikleri araştırmaya dahil edilmiştir. Çalışmada karma araştırma yöntemi, araştırma modelinde ise sıralı baskın desen kullanılmıştır. İlk aşamada içerik analizi ile temalar ortaya çıkarılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda pırlanta markalarının video reklam içerikleri göstergebilimsel analizle çözümlenmiştir. Dört markada da aşk, sevgi, eşsiz, değerli hediye temalarının yoğun kullanıldığı, pırlantaların sevgi, mutluluk göstergesi olarak sunulduğu, reklamlarda hediye ideolojisi ve simgesel anlam inşasıyla pırlantaların ön planda tutulduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Djital Reklamlar , Instagram Reklamları , İdeoloji , Sevgililer Günü , Göstergebilim

The Constructıon of Symbolıc Meanıng of Gıft Ideology in Dıgıtal Advertısements: Semıotıc Analysıs of February 14th Dıamonds

Öz

Diamonds, which are the biggest indicator of love for women, are frequently featured in digital advertisements and positioned as a consumption object. Symbolically, diamonds are shown as the most valuable gift given to women by being engraved in the minds of consumers with ideological meaning constructions such as eternal love, unique gift, woman's right. This study aims to analyze how diamonds, which are integrated with Valentine's Day, are presented in digital advertisements in the context of gift ideology. It also focuses on how diamonds are symbolically positioned in digital advertisements. Within the scope of the research, the Valentine's Day advertisement contents shared on the Instagram accounts of Altınbaş, Atasay, Blue Daimond, Zen Pırlanta brands between February 1-14, 2024 were included in the research. Mixed research method was used in the study and sequential dominant design was used in the research model. In the first stage, themes were revealed through content analysis. In the qualitative dimension of the study, the video advertisement contents of diamond brands were analyzed by semiotic analysis. It was concluded that the themes of love, affection, unique, valuable gifts were used intensively in all four brands, diamonds were presented as a sign of love and happiness, and diamonds were prioritized in the advertisements with the construction of gift ideology and symbolic meaning.

Anahtar Kelimeler

Digital Advertising , Instagram Ads , Gift Ideology , Valentine , Semiotics

Kaynakça

• Al-Omar, N. (2020). Ideology in advertising: Some implications for transcreation into arabic. Hikma, 19(1), 43–68.
• Arslan, E. (2012). Reklam söyleminin ideolojik düzlemde örnekler üzerinden değerlendirilmesi. Kültür ve İletişim Dergisi 19(30), 63–98.
• Baki, A. ve Gökçek, T. (2012). Karma yöntem araştırmalarına genel bir bakış. Electronic Journal of Social Sciences, 11(42), 1–21.
• Baysal, A. M. ve Kavuran, T. (2024). 2023 Cumhurbaşkanlığı seçimi siyasal reklamlarına karşılaştırmalı bir bakış: Ak Parti ve Chp örneğinde göstergebilimsel bir analiz. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 34(1), 301–318.
• Bozkır, A. (2020). Instagram reklamlarında duygusal çağrışımlar ve hediye ideolojisi: Görsel temsiller üzerinden bir çözümleme. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 52, 25–48. https://doi.org/10.12875/karad.2020.52.2
• Choi, J. A., Benton, B., Luo, Y. (2024). An İnvestigation of social media discussion on valentine’s day 2024 trends: Money can buy love and chocolates. School of Communication and Media, 41, 1–16.
• Çakır Yeygel, S., Eğinli Temel, A., Okat Özdem, Ö. (2005). Hediye verme davranışı ve alışveriş merkezlerinde deneyim yaratma stratejileri: Sevgililer günü örneği. Içinde İletişim Araştırmaları (ss. 97–120). Ankara Üniversitesi Basım Evi.
• Çamdereli, M. (2006). Reklam Arası. Konya: Tablet Kitabevi.
• Dağtaş, B. (1999). İngiliz kültürel çalışmalarında ideoloji. Kurgu Dergisi, 61(1), 321–343.
• Ding, W., Pandelaere, M., Slabbinck, H., Sprott E, D. (2020). Conspicuous gifting: When and why women (do not) appreciate men’s romantic luxury gifts. Journal of Experimental Social Psychology, 87(87), 1–12.
• Doğancaner, S. E. (2020). Bir dijital reklamcılık türü olarak doğal (native) reklam: Onedio.com üzerine bir araştırma [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Dyer, G. (2010). İletişim Olarak Reklamcılık ( Öncel Taşkıran, M.N. Çev.). İstanbul: Beta Yayıncılık. Eken, İ. ve Gezmen, B. (2019). Özel günlerde lüks tüketim ürünlerinin bannerlardaki sunumu: 14 şubat sevgililer günü pırlanta reklamları. Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(1), 182–210.
• Erdoğan, İ. (2014). Medya teori ve araştırmaları. Erk Yayınları.
• Fiske, J. (2017). İletişim Çalışmalarına Giriş. Ankara: Pharmakon Yayınevi.
• Güngör, N. (2018). İletişim kuramlar ve yaklaşımlar. Ankara: Siyasal Kitabevi .
• Hsieh, J.-K., Kunz, W. H., & Wu, A.-Y. (2023). Virtual gifting behavior on new social media: The perspectives of the community gift-giving model and face-negotiation theory. Internet Research, 33(4), 1597–1632. https://doi.org/10.1108/INTR-09-2021-0691
• Katıtaş, S. (2020). Karma yöntem araştırmalarına bütüncül bir bakış. Social Sciences Studies Journal (SSSJournal), 5(49), 6250–6260.
• Kıyan, Z., ve Dikmen, E. Ş. (2019). Sosyal medyanın reklamcılıktaki rolü: Instagram üzerine bir araştırma. Ankara Üniversitesi İlef Dergisi, 6(1), 121–146. https://doi.org/10.24955/ilef.554036
• Koçyiğit, A. (2017). Geleneksel reklamcılıktan dijital reklamcılığa geçiş, sosyal medya reklamcılığı ve ortaya çıkan sorunları [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü
• Köse, M. S. (2017). Hediye verme davranışında tatmini etkileyen faktörlerin belirlenmesine yönelik bir araştırma [Yayımlanmamış doktora tezi]. Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Laura, B., Tina M., L., Jeff, G. (2023). An integrative review of gift‐giving research in consumer behavior and marketing. Journal of Consumer Psychology, 33(3), 529–545.
• Lee, H. and Cho, C.-H. (2020). Digital advertising: Present and future prospects. International Journal of Advertising, , 39(3), 332–341.
• Logan, K., Bright, L. F., Gangadharbatla, H. (2012). Facebook versus television: Advertising value perceptions among females. Facebook versus television: advertising. Journal of Research in Interactive Marketing, 6(3), 164–179.
• Naderer, B., Matthes, J., & Schäfer, S. (2021). Effects of disclosing ads on Instagram: The moderating impact of similarity to the influencer. International Journal of Advertising, 40(5), 686–707. https://doi.org/10.1080/02650487.2021.1930939
• Öztürk, C. (2014). Bilinçaltı reklamcılık ve göstergebilimsel reklam analizleri [Yayımlanmaış yüksek lisans tezi]. Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Parsa, A. F. ve Olgundeniz, S. S. (2014). İletişimde göstergebilim ve anlamlandırma sürecini örneklerle değerlendirme. Literatürk Yayınları.
• Rodgers, S. and Thorson, E. (2018). Special issue ıntroduction: Digital engagement with advertising. Journal of Advertising, 47(1), 1–3.
• Rugimbana, R., Donahay, B., Neal, C., Polonsky, J. M. (2003). The role of social power relations in gift giving on valentine’s day. Research Review. Research Review, 3(1), 63–73.
• Sağtaş, S. (2022). Sosyal medya reklamlarının marka değeri üzerindeki etkisi: Instagram reklamları üzerine bir uygulama. İşletme Araştırmaları Dergisi, 14(1), 203–218. https://doi.org/10.20491/isarder.2022.1375
• Sinclair, J. (2015). Advertising, the media, and globalization. Media Industries Journal, 1(3), 42–47.
• Solomon, M. R. (1983). The role of products as social stimuli: A symbolic interactionism perspective. Journal of Consumer Research, 319–329.
• Steven, K. and Shaw-Garlock, G. (1999). The ever-entangling web. Journal of Advertising. Journal of Advertising, 28(2), 33–44.
• Şeşen, E. (2021). 14 şubat sevgililer günü televizyon reklamlarının göstergebilimsel çözümlemesi. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 13(24), 17–35.
• Tavşancıl, E. ve Aslan, E. (2001). Sözel, yazılı ve diğer materyaller için içerik analizi ve uygulama örnekleri. İstanbul: Epsilon Yayınevi.
• Torusdağ, G. (2023). Reklam söylemlerinin eleştirel analizi. Rumeli Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 37, 285–297.
• Turan, A. (2022). Reklamlarda göstergebilimsel bir analiz ziraat bankası 152. yıl reklam Filmi. Uluslararası Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi, 5(1), 171–195.
• Wernick, A. (1983). Advertising and ideology: An interpretive framework. Culture & Society, 2(1), 16–33.
• Williamson, J. (2000). Reklamların dili: Reklamlarda anlam ve ideoloji (A. Fethi, Çev.). Ankara: Ütopya Yayınevi.
• Yang, Q., Huo, J., Li, H., Xi, Y., & Liu, Y. (2023). Can social interaction-oriented content trigger viewers' purchasing and gift-giving behaviors? Evidence from live-streaming commerce. Internet Research, 33(7), 46–71. https://doi.org/10.1108/INTR-11-2021-0861
• Yaylagül, L. (2019). Kitle iletişim kuramları: Egemen ve eleştirel yaklaşımlar. Ankara: Dipnot Yayınları.
• Yıldırım, A., ve Şimşek, H. (2013). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınevi.
• İnternet Kaynakları
• https://www.instagram.com/altinbasjewelry/ , Erişim Tarihi: 01.11. 2024
• https://www.instagram.com/atasayjewelry/ , Erişim Tarihi: 01.11. 2024
• https://www.instagram.com/bluediamondtr/ , Erişim Tarihi: 01.11. 2024 https://www.instagram.com/zenpirlanta/ , Erişim Tarihi: 01.11. 2024
• Altinbasjewelry (2024, 2 Şubat). Senden değerlisi yok! Sevgililer Günü’nde gülümseyerek ışıldadığın her an Altınbaş Pırlanta yanında. 💎✨ [Instagramgönderisi]. https://www.instagram.com/p/C2182raIlZv , Erişim Tarihi: 02.11. 2024
• Atasayjewelery (2024, 1 Şubat). Konu pırlanta olunca karatıyla, parlaklığıyla, kesimiyle ilgili her türlü sorunun cevabı #PırlantanınAtasay’ında. 💎[Instagramgönderisi]. https://www.instagram.com/p/C2z5UcPISLv ,Erişim Tarihi: 02.11. 2024
• Bluediamondtr. (2024, 1 Şubat). Sevgililer Günü’nün rengi; Blue [Instagramgönderisi] https://www.instagram.com/p/C2y7QXotfbO , Erişim Tarihi: 02.11. 2024
• Sevgililer Günü Zensiz Olmaz… (2024, 1 Şubat) [Instagramgönderisi]. https://www.instagram.com/p/C2z4M4xo3vL/ Erişim Tarihi: 02.11. 2024