Üniversite Öğrencilerinin Kadınların Siyasi Katılımına Bakışı Üzerine Bir Araştırma: İnönü Üniversitesi Örneği

Yıl 2026, Cilt: 36 Sayı: Kadın Araştırmaları, 17 - 37, 26.01.2026

Galip Bayezit , Kenan Tazefidan

https://doi.org/10.18069/firatsbed.1672052

Öz

Günümüzde kadınların siyasete katılımı, toplumun demokratik gelişimi açısından değerli görülmekte ve pek çok kişi tarafından desteklenmektedir. Buna karşılık bazı kesimlerde kadınların siyasal süreçlerde daha sınırlı rol alması gerektiği şeklinde tartışmalar devam etmektedir. Bu nedenle, geleceğin siyasal kültürünü belirleme potansiyeline sahip gençlerin konuya ilişkin düşünceleri önem arz etmektedir. Bu çerçevede çalışma, üniversite öğrencilerinin kadınların siyasal yaşama katılımına dair görüşlerini incelemeyi amaçlamıştır. Örneklem grubunu, 2023 yılında İnönü Üniversitesi’nde eğitim gören öğrenciler oluşturmuş ve araştırma karma yöntem kullanılarak yürütülmüştür. Anket tekniği ile toplanan veriler SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmanın nitel bölümünde yarı yapılandırılmış mülakat tekniği kullanılmış, araştırmanın evreninden 20 katılımcı ile yüz yüze görüşme yapılmıştır. Araştırmanın bulguları, cinsiyete dayalı tutumlarda dikkate değer farklılıklar ve benzerlikler olduğunu göstermiştir. Erkek öğrencilerin genel olarak kadınların siyasete katılımına karşı olumlu tutumlar sergiledikleri, kız öğrencilerin ise daha destekleyici tavırlar ortaya koydukları görülmüştür. Bununla birlikte, her iki cinsiyet arasında da kadınların siyasette daha aktif olması gerektiği konusunda fikir birliği olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kadın , Siyasal Katılım , Geleneksel Katılım , Aktivist Katılım , Dijital Katılım

A Study on the View of University Students on Women's Political Participation: The Practice of Inonu University

Öz

Today, women's participation in politics is considered valuable for the democratic development of society and is supported by many. However, some argue that women should have a more limited role in political processes. Therefore, the opinions of young people, who have the potential to shape the future political culture, are of great importance. Within this framework, this study aimed to examine the views of university students on women's participation in political life. The sample group consisted of students studying at Inonu University in 2023 and the research was conducted using a mixed-methods approach. Data collected through a survey technique were analyzed using the SPSS program. In the qualitative section of the study, a semi-structured interview technique was used, and face-to-face interviews were conducted with 20 participants from the research population. The findings of the study showed significant differences and similarities in gender-based attitudes. Male students generally exhibited positive attitudes towards women's participation in politics, while female students showed more supportive attitudes. However, a consensus was found between both genders regarding the need for women to be more active in politics

Anahtar Kelimeler

Women , Political Participation , Traditional Participation , Activist Participation , Digital Participation

Kaynakça

• Abadan, N. (1971). Türk üniversite öğrencileri ile genç işçilerin siyasal eğilimleri. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 26(1), 67-88. https://doi.org/10.1501/SBFder_0000001193
• Akman Özdemir, P. (2018). Gençlik döneminde siyasal toplumsallaşma: Toplumsal katılım ile kitle iletişim araçları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Gençlik Araştırmaları Dergisi, 6(14), 171–196.
• Akyol, H. (2012). Aykırı Kadınlar, Osmanlı'dan Günümüze Devrimci Kadın Portreleri. Ankara: İmge Kitabevi.
• Almond, G. A. ve Verba, S. (1963). The Civic Culture; Political Attitudes and Democracy in Five Nations. Princeton (New Jersey): Princeton University Press.
• Altındal, Y. (2007). Kadının Siyasal Katılımı Bağlamında Partilerin Kadın Kollarının Sosyolojik Açıdan Değerlendirilmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
• Arat, Ö., & Dursunoğlu, İ. (2025). Siyasal katılım düzeyleri üzerine bir karşılaştırma: İzmir-Bayburt örneği. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 20(2), 471–499. https://doi.org/10.17153/oguiibf.1579247
• Aydın, A. (2019). Olumlu ve Olumsuz Manası ile Siyasal Katılım Türlerinin İncelenmesi. OPUS–Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 10 (17), 2119-2138. DOI: 10.26466/ opus.509050.
• Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 231–274.
• Beauvoir, S. D. (2019). İkinci Cinsiyet. (G. Savran, Çev.). İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları. Çam, E. (1977). Siyaset Bilimine Giriş. İstanbul: Der Yayınları.
• Çiçekli, A. (2025). Youth, political participation, and awareness: An empirical study on university students’ political sensitivity. Hitit Sosyal Bilimler Dergisi, 18(2), 468–483. https://doi.org/10.17218/hititsbd.1711401
• Çukurçayır, M. A. (2002). Siyasal Katılma ve Yerel Demokrasi: Küreselleşme Sürecinde Yurttaş, Yönetim, Siyaset. Konya: Çizgi Kitabevi.
• Demir, E. (2023). Kadın ve Siyasal Katılım İlişkisi Üzerine Sosyolojik Bir İnceleme: Antalya Örneği. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi. 78 (2), 291-310. DOI: 10.33630/ausbf.1222368.
• Dilber, F. (2011). Siyasal Katılımda Kitle İletişim Araçlarının Seçmenler Üzerine Etkisi: Karaman İli Seçmenleri Üzerine Bir Alan Araştırması. (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
• Erdinç, İ. E. (2020). Kişilik Özellikleri Bağlamında Gençlerin Siyasal Katılımı, Konya: Palet Yayınları.
• Eriş, V. ve Akıncı, A. (2019). 21. Yüzyıl Demokrasilerinde Siyasal Katılım: Türkiye Örneği. Uygulamalı Sosyal Bilimler Dergisi, 3 (2), 35-55. https://dergipark.gov.tr/iuusbd.
• Eser, H. B., & Sarışahin, P. (2016). Cinsiyet-siyasal katılım ilişkisi: SDÜ örnek olayı. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 7(15), 38-58.
• Gökçe, A. F. vd. (2017). Üniversite Öğrencilerinin Siyasal Katılım Seviyesi: Kilis 7 Aralık Üniversitesi Örneği. SDÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 27, 289-319.
• Gökçe, A. F., Özdemirci, İ., & Ceylan, İ. H. (2017). Üniversite öğrencilerinin siyasal katılım seviyesi: Kilis 7 Aralık Üniversitesi örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 27, 289–319.
• Gökçimen, S. (2008). Ülkemizde Kadınların Siyasal Hayata Katılım Mücadelesi, Yasama Dergisi, 10, 6-59.
• Gültekin, M. C. (2017). Üniversite öğrencilerinin siyasi kariyer eğilimi ve siyasal yaşama katılım boyutlarının incelenmesi: Mardin örneği. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(2), 1559–1580. https://doi.org/10.17218/hititsosbil.298194
• Güngör, S. (2014). E-Demokrasi: Umutlar ve Riskler. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 39, 68-89.
• Heywood, A. (2015). Siyaset. 15. Baskı, Ankara: Liberte Yayınları.
• Huntington, S. P. ve Nelson, J. M. (1976). No Easy Choice Political Partipation in Developing Countries, London: Harvard University Press.
• Inglehart, R. ve Norris, P. (2003). Rising Tide: Gender Equality and Cultural Change Around The World. Cambridge: Cambridge University Press.
• IPU (Inter-Parliamentary Union). (2025). Monthly ranking of women in national parliaments. https://data.ipu.org/women-ranking/?date_month=7&date_year=2025. Erişim: 02 Temmuz 2022.
• Kader. (2011). Siyasi Parti Belgelerine Toplumsal Cinsiyet Üzerinden Bakmak, Ka-Der Ankara İnceleme Komitesi, Erişim adresi: www.kader.org.tr
• Kalaycıoğlu, E. (1983). Karşılaştırmalı Siyasal Katılma, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları.
• Kışlalı, A. T. (2003). Siyasal Sistemler, Siyasal Çatışma ve Siyasal Uzlaşma. 6. Baskı. İstanbul: İmge Yayınları.
• Kışlalı, A. T. (1987). Siyaset Bilimi, Ankara: Ankara Üniversitesi Basın Yayın Yüksekokulu Yayınları.
• Konan, B. (2011). Türk Kadınının Siyasi Hakları Kazanma Süreci. AUHFD, 60 (1), 157-174.
• Koray, M. (1991). Günümüzdeki Yaklaşımlar Işığında Kadın ve Siyaset, İstanbul: TÜSES Yayınları.
• Kutlu, A. (2018). Dönüşen Medya Çağında Siyasal Katılım: İstanbul’da Yaşayan 18-22 Yaş Seçmen Örneği. Erciyes İletişim Dergisi, 5 (3), 90-106.
• Milbrath, L. W. (1981). “Political Participation”, The Handbook of Political Behavior (s. 197-240) içinde, (Ed. S. L. Long), Boston: Springer.
• Nie, N. H., Verba, S. ve Converse, P. E. (1989). Siyasal Katılma, Kamuoyu ve Oy Verme Davranışı. (Çev. İlter Turan ve Tuncer Karamustafaoğlu). Ankara: Siyasi İlimler Türk Derneği Yayınları.
• Ozankaya, Ö. (1966). Üniversite Öğrencilerinin Siyasal Eğilimleri, Ankara: Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları, No: 209.
• Ozankaya, Ö. (1971). Köyde toplumsal yapı ve siyasal kültür (No. 322). Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları.
• Özbudun, E. (1975). Türkiye’de Sosyal Değişme ve Siyasal Katılma. Ankara: Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları.
• Öztekin, A. (2011). Siyaset Bilimine Giriş. Ankara: Siyasal Kitabevi.
• Tatar, T. (2003). Malatya’ da Siyasi Katılım: Karşılaştırmalı Bir Analiz, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13 (1), 331-350.
• Schlozman, K. L., Burns, N., ve Verba, S. (1994). Gender and The Pathways to Participation: The Role of Resources. The Journal of Politics, 56 (4), 963-990.
• TÜİK. (2022). Toplumsal Cinsiyet İstatistikleri, Türkiye Büyük Millet Meclisi, 1935-2022, chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.tuik.gov.tr/media/announcements/toplumsal_cinsiyet_istatistikleri.pdf. Erişim: 01 Mart 2023.
• Uluç, A., & Küçük, A. (2022). Cinsiyet açısından siyasal katılım. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 5(1), 177–191. https://doi.org/10.33712/mana.1059542
• UNDP, United Nations Development Programme. (2022), https://hdr.undp.org/data-center/thematic-composite-indices/gender-inequality-index#/indicies/GII. Erişim: 10 Ağustos 2022.
• Verba, S., Schlozman, K. L., ve Brady, H. E. (1995). Voice and Equality: Civic Voluntarism İn American Politics. Cambridge: Harvard University Press.
• Weiner, M. (1971), “Political Participation: Crisis of the Political Process”, Crises and Sequences in Political Development (s. 159-204) içinde, (Ed. L. Binder, S. Verba ve J. Coleman), New Jersey: Princeton University Press.
• World Economic Forum. (2022). https://www.weforum.org/reports/global-gender-gap-report-2022. Erişim: 01 Ağustos 2022.
• Yayla, A. (2003). Siyasi Düşünce Sözlüğü. Ankara: Liberte Yayınları.
• Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
• Yıldız, M. M. (2023). Gençlik ve siyasal katılım: Dicle Üniversitesi örneği. Gaziantep: Özgür Yayınları.
• YSK. (2024). Seçilen Büyükşehir Belediye Başkanlarının Siyasi Partilere Göre Cinsiyet Dağılımı, Yüksek Seçim Kurumu 31 Mart 2024 Mahalli İdareler Bülteni, www.ysk.gov.tr. Erişim: 08 Temuz 2024.
• YSK. (2025). Seçilen Belediye Başkanlarının Cinsiyet Dağılımı, Yüksek Seçim Kurumu, https://acikveri.ysk.gov.tr/aday-istatistik/secilen-parti-cinsiyet. Erişim: 01 Ocak 2025.
• Yüksel, M. (2022). Türkiye’de Kadınların Parlamentoda Temsilinde Siyasal Partilerin Rolü. Şarkiyat, 14 (3), 1303-1325.