Ömer Demirbağ’ın Dîvân’ındaki Şiirlerine Aşk, Âşık ve Mâşuk Kavramları Ekseninde Bir Bakış

Öz

Bu çalışmada günümüz şâirlerinden Ömer Demirbağ’ın Dîvân’ındaki şiirleri aşk, âşık ve mâşuk kavramları ekseninde incelenmiştir. Onun aruz vezni ve gazel nazım türüyle yazmış olduğu bu şiirleri dîvân şiiri geleneğinin günümüzdeki devamı niteliğindedir. Her ne kadar dîvân şiiri geleneğinin akamete uğradığı görüşü iddia edilse de bu gelenek esasen hiçbir kesintiye uğramaksızın halâ devam etmektedir. Bu bakımdan, dîvân şâiri bir yandan gelenekten beslenirken diğer yandan geleneği sürdürmektedir. Nitekim Ömer Demirbağ’ın dîvânı ve dîvânındaki şiirler bu gerçeği ispatlar niteliktedir. Demirbağ’ın dîvânına ve şiirlerine anlatım ve üslûp zarafeti açısından bakıldığında, şiirlerinde içerik ve hayal unsurları bir kendilik taşımakta ve onun mîzacını olduğu gibi yansıtmaktadır. Mamafih şâir bizzat kendisi bir âşk insanı olarak mâşukuna olan aşkını kendi gönül dünyâsına ve mîzacına göre hayal sınırlarının ufuklarında dolaşarak dile getirmektedir. Şiirlerine kadim zamanların zevkini de aktarır. Şiirinde mahlas kullanmayan şâirin Türk şiirinin yeni bir nefes almasına katkıda bulunduğunu söylememiz abartı olmaz. Bu çalışma, incelediğimiz şiirler muhtevasınca verilen örnekler üzerinden onun edebi alandaki duygularını ve yaklaşımlarını ortaya çıkarmaya yönelik bir araştırma olarak değerlendirilebilir.

Anahtar Kelimeler

• Ömer Demirbağ
• Dîvân
• Şiir
• İlahi Aşk

An Overview of the Poems in Ömer Demirbag's Dîvân on the Concepts of Love, Lover and Beloved

Öz

In this study, the poems in the Dîvan of contemporary poet Ömer Demirbağ are examined in the context of the concepts of love, the lover, and the beloved. These poems written by him in the verse form of ghazal are the continuation of the tradition of dîvân poetry. Even though it is claimed that the tradition of dîvân poetry has been lost, this tradition is continuing without any interruption. The poems of Ömer Demirbağ, which we have analyzed in his Dîvân, prove this fact. In terms of narrative and stylistic elegance, the content and imagination elements in his poems carry an originality and reveal the poet's state. Demirbağ, by placing love at the center of his poetry, has wandered in the triangle of love-lover-beloved. As a person of love himself, he expressed his love for his beloved by travelling to the horizons of imagination according to his own heart world, state and temperament. He also transfers the taste of ancient times to his poems. It would not be an exaggeration to say that the poet, who did not use a pseudonym in his poetry, contributed to the new breath of Turkish poetry. This work can be considered as research aimed at revealing his feelings and approaches in the literary field through the examples given in the content of the poems we examined.

Anahtar Kelimeler

• Ömer Demirbağ
• Dîvân
• Poem
• Divine Love

Kaynakça

1. Atik, H. (2018). Türk İslam Edebiyatı. Ankara: Bilimsel Araştırma Yayınları.
2. Atmaca, T. (2023). Ömer Demirbağ ile Şiir ve Gelenek Üzerine. hece taşları, 96, 9-10.
3. Ayvazoğlu, B. (2014). Aşk Estetiği. İstanbul: Kapı Yayınları, 2. Basım.
4. Balta, S. (2020). Kanbalakzâde Hazmî ve Ömer Demirbağ’ın Şiirinde Münâcât. 2. Uluslararası Türkoloji Araştırmaları Sempozyumu, 94-104.
5. Canatak. A. Mecit (2015). Divan Edebiyatı Geleneğinin Büyük Şairi Ömer Demirbağ. Fırat Üniversitesi Harput Uygulama ve Araştırma Merkezi Uluslararası Harput’a Değer Katan Şahsiyetler Sempozyumu, 335-341.
6. Curakulov, U. (2017). Alişir Nevâî’nin Hamsesinde “Ȃşık-Maşuk-Rakip”. Dede Korkut Uluslararası Türk Dili ve Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, 6 (12), 24-30.
7. Çiçek, D. (2021). Türkünün Ötesi Neşet Ertaş. İstanbul: Muhit Kitap.
8. Demir, R. (2021). Güzellik ve Aşkın Şairi Şeyh Galip. İstanbul: Muhit Kitap ve Âşık Kavramları Etrafında İncelenmesi. Cultur and Civilization, 6, 21-31. https://doi.org/10.62425/culture.1433218

9. Keskin, N. K. (2010). Maşûk, Ȃşık ve Rakip Arasındaki Hiyerarşik İlişkiler. Turkish Studies, 5(3), 400-420.
10. Kılıç, M. E. (2017). Sufi ve Şiir. İstanbul: Sufi Kitap.
11. Köprülü, M. F. (2018). Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar. İstanbul: Alfa Yayınevi.
12. Öke, M. K. (2015). Aşkın Ekolojisi. İstanbul: Sufi Kitap (Birinci Baskı).
13. Özdamar, M. (2015). Yaman Dede. İstanbul: KırkKandil Yayınevi, 6. Baskı.
14. Özdamar, M. (2018). Ladikli Ahmed Ağa. İstanbul: Kırk Kandil Yayınevi (12. Baskı).
15. Özkan, S. (2009). Goethe Doğu-Batı Divanı. İstanbul: Ötüken Neşriyat.
16. Saatcı, E. N. (2019). Goethe’nin Eserlerinde İslâm ve İslâm Tasavvufu, Tasavvuf Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 1(1), 41-69. https://doi.org/10.32739/ustad.2022.1.16
17. Selçuk, B. (2010). Meşâkku’l-‘uşşak’ ta Ȃşık, Maşûk ve Aşkın Gücü, Turkish Studies, 5(3), 508-521.
18. Settâri, C. (2020). Züleyha’nın Aşk Derdi. (Çev. Mehmet Kanar). İstanbul: Şule Yayınları. 2. Baskı.
19. Şimşek, T. (2015). Mehmed Âkif’in Poetikası. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, (53), 105-120. https://doi.org/10.14222/Turkiyat1327
20. Türkdoğan, M. G. (2011). Aşk Mesnevileri ve Gazellerdeki Sevgili İmajına Dair Bir Karşılaştırma, Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 29, 111-124.
21. Ülgen, H. Z. (2020). Aşk Ahlakı. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, XI. Basım.
22. Yakut, E. (2023). Ȃşık- maşuk-rakib bağlamında İsmet Özel şiirinde aşk. TUDED, 63(2), 519-548.
23. Yılmaz, A. (2024). Klasik Türk Şiirinde Peygamberler ile Ȃşık Arasındaki Anlam Derinlikleri, Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, 32, 959-1001. https://doi.org/10.15247/devdergisi.1470009
24. Yiğitoğlu, A. S. (2020). Aşkın Sesi (Hazırlayanlar: Maruf Toprak, Fakirullah Yıldız, Serhat Gültaş), İstanbul: Ketebe Yayınları, 1. Baskı.