Eğitimde Blok Zinciri Uygulamaları: İçerik Analizi

Öz

Bu çalışmada kripto para birimleri ile birlikte hayatımıza giren blok zinciri teknolojisi ve aynı zamanda bu teknolojinin eğitime sağlayacağı potansiyel katkılarının incelenmesi amaçlanmıştır. İçerik analizi yönteminin kullanıldığı çalışmada blok zinciri üzerine yapılan 13 eğitim projesi ve 36 araştırma incelenmiştir. Blok zinciri teknolojisinin ortaya çıktığı ilk gün itibariyle birtakım gelişim evrelerinden geçerek zamanla eğitim de dâhil olmak üzere birçok farklı sektörlerde kullanılır hale geldiği görülmüştür. Eğitim özelinde ise belge doğrulama, sertifika oluşturma, nesnelerin interneti, dijital kimlik oluşturma ve öğrenme yönetim sistemleri ile entegrasyon gibi konuların yanı sıra öğrenci etkinliklerinde, anket gibi veri toplama uygulamalarında alt yapı olarak kullanıldığı sonucu elde edilmiştir. Özellikle mevcut eğitim ortamlarındaki verilerin güvenliği ve belgelerdeki olası sahteciliğin önüne geçmek için çeşitli araştırmaların yapıldığı tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda eğitim alanındaki blok zinciri araştırmalarının sınırlı sayıda olduğu görülmüştür. İncelenen araştırmalar her ne kadar sınırlı sayıda da olsa eğitim alanında çeşitli reformlar oluşturma potansiyelinden dolayı bu alandaki çalışmaların yaygınlaşması gerekliliği üzerinde durulmuştur. Ayrıca eğitim projelerinin daha etkili, verimli ve yaygın bir şekilde kullanılabilmesi için de geniş kitlelere ulaştırılması önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• blok zinciri
• eğitimde blok zinciri
• içerik analizi

Blockchain Applications in Education: Content Analysis

Öz

The purpose of this study is to examine blockchain technology, which has entered our lives along with cryptocurrencies, as well as its potential contributions to education. Using content analysis method, the study examined 13 educational projects and 36 research studies on blockchain. Since its inception, blockchain technology has undergone various developmental stages and has eventually become more widely used in various sectors, including education. Specifically, it has been found to serve as an infrastructure for document verification, certificate creation, internet of things, digital identity creation, and integration with learning management systems. Additionally, it has been implemented as a backbone for student activities and data collection applications such as surveys. Various research has been conducted to prevent security breaches in educational settings and possible fraud in documents. As per the results, a limited number of blockchain studies are evident in the educational domain. Even though the examined studies are deficient in number, the potential of the blockchain in facilitating various reforms in education has been emphasized, indicating the necessity to extend research efforts in this area. In addition, it has been recommended that education projects be disseminated to wider audiences to increase their effectiveness, efficiency, and reach.

Anahtar Kelimeler

• blockchain
• blockchain in education
• content analysis

Kaynakça

1. Alam, T., & Benaida, M. (2020). Blockchain and internet of things in higher education. Universal Journal of Educational Research, 8, 2164-2174.
2. Alammary, A., Alhazmi, S., Almasri, M., & Gillani, S. (2019). Blockchain-based applications in education: A systematic review. Applied Sciences, 9(12), 2400.
3. Asfour, N. (2019). Role of blockchain and smart contracts in transforming social contracts (Master's thesis, İbn Haldun Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü).
4. Asiltürk, H. & Işık, A. H. (2021). Blok zincir ile web tabanlı anket uygulaması. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 12 (Ek), 510-518. doi: 10.29048/makufebed.1005776
5. Ayberkin, D., Beştaş, M., Özen, Ü. (2018). Blok zinciri ile gerçek zamanlı doğrulanabilir eğitim belgeleri. İktisadi Yenilik Dergisi, 5(2), 75-82.
6. Bhaskar, P., Tiwari, C. K., & Joshi, A. (2020). Blockchain in education management: present and future applications. Interactive Technology and Smart Education.
7. Chan, W., Gai, K., Yu, J., & Zhu, L. (2025). Blockchain-assisted self-sovereign identities on education: a survey. Blockchains, 3(1), 3.
8. Chen, G., Xu, B., Lu, M., & Chen, N. S. (2018). Exploring blockchain technology and its potential applications for education. Smart Learning Environments, 5(1), 1-10.

9. Cheng, J. C., Lee, N. Y., Chi, C., & Chen, Y. H. (2018, April). Blockchain and smart contract for digital certificate. In 2018 IEEE international conference on applied system invention (ICASI) (pp. 1046-1051). IEEE.
10. Choudhary, A., Chawla, M., & Tiwari, N. (2025). Analyzing functional, technical and bibliometric trends of blockchain applications in education: A systematic review. Multimedia Tools and Applications, 84(8), 4003-4048.
11. Çalık, M., & Sözbilir, M. (2014). İçerik analizinin parametreleri. Education & Science / Egitim ve Bilim, 39(174), 33–38. https://doi.org/10.15390/EB.2014.3412
12. Demir, Ö., Gül, M., & Narlıkaya, Z. (2021). Blockchaın Teknolojisi ve Sektörlere Olası Etkisi. Onursal Başkan, 123.
13. El Koshiry, A., Eliwa, E., Abd El-Hafeez, T., & Shams, M. Y. (2023). Unlocking the power of blockchain in education: An overview of innovations and outcomes. Blockchain: Research and Applications, 4(4), 100165.
14. Elbüz, A. (2022). Blok zinciri teknolojisinin nesnelerin interneti ortamında uygulanması [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi] Ankara Üniversitesi.
15. Eyel, C. Ş., Gün, S. (2020). Hizmet Sektöründe Blockchain ve Tangle Kullanımı: Nesnelerin İnterneti Çerçevesinde Bir Karşılaştırma. Turkish Academic Research Review, 5(1), 15-30.
16. Glaser, F. (2017). Pervasive Decentralisation of Digital Infrastructures: A Framework For Blockchain Enabled System and Use Case Analysis.
17. Göktaş, Y., Küçük, S., Aydemir, M., Telli, E., Arpacık, Ö., Yıldırım, G., & Reisoğlu, İ. (2012). Türkiye’de eğitim teknolojileri araştırmalarındaki eğilimler: 2000-2009 dönemi makalelerinin içerik analizi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Dergisi, 12(1), 177-199.
18. Grech, A., ve Camilleri, A. F. (2017). Blockchain in education. Editor: An-dreia Inamorato dos Santos. Joint Research Centre (JRC). Luxem-bourg: Publications Office of the European Union.
19. Guustaaf, E., Rahardja, U., Aini, Q., Maharani, H. W., & Santoso, N. A. (2021). Blockchain-based education project. Aptisi Transactions on Management (ATM), 5(1), 46-61.
20. Jirgensons, M., & Kapenieks, J. (2018). Blockchain and the future of digital learning credential assessment and management. Journal of teacher education for sustainability, 20(1), 145-156.
21. Karataş, E. (2018). Moodle öğrenme yönetim sistemi için ethereum blok zinciri tabanlı belge doğrulama akıllı sözleşmesinin geliştirilmesi. Bilişim Teknolojileri Dergisi, 11(4), 399-406.
22. Kavut, S. (2021). Digital Identities in the context of Blockchain and Artificial Intelligence. Selçuk İletişim, 14(2), 529-548.
23. Kazan, R. (2022). Diploma and electronic document verification by using blockchain technologies (Master's thesis, Altınbaş Üniversitesi/Lisansüstü Eğitim Enstitüsü).
24. Khan, M. I., Zaman, S. I., & Khan, S. A. (2023). Relationship and impact of block chain technology and supply chain management on inventory management. In Blockchain driven supply chain management: A multi-dimensional perspective (pp. 53-74). Singapore: Springer Nature Singapore.
25. Kumar, B., Ali, H., Nassor, I., & Sandeep, J. (2024, September). Blockchain Technology in Higher Education: Opportunities, Applications, and Network Security Challenges. In International Conference on Smart Cyber Physical Systems (pp. 529-542). Singapore: Springer Nature Singapore.
26. Kutluca, T., Birgin, O., & Gündüz, S. (2018). Türk Bilgisayar ve Matematik Eğitimi Dergisi'nde yayımlanmış makalelerin içerik analizi bağlamında değerlendirilmesi. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education, 9(2), 390-412.
27. Lizcano, D., Lara, J. A., White, B., & Aljawarneh, S. (2020). Blockchain-based approach to create a model of trust in open and ubiquitous higher education. Journal of Computing in Higher Education, 32, 109-134.
28. Moher, D., Liberati, A., Tetzlaff, J., Altman, D. G., & Group, P. (2009). Preferred reporting items for systematic reviews and meta-analyses: The PRISMA statement. PLoS Medicine, 6(7), e1000097.
29. Nakamoto, S. (2008). Bitcoin: A Peer-To-Peer Electronic Cash System. Decentralized Business Review, 21260.
30. Oganda, F. P., Lutfiani, N., Aini, Q., Rahardja, U., & Faturahman, A. (2020, October). Blockchain education smart courses of massive online open course using business model canvas. In 2020 2nd International Conference on Cybernetics and Intelligent System (ICORIS) (pp. 1-6). IEEE.
31. Ouadoud, O., Chafiq, T., & Eddaoui, A. (2025). Exploring the Capabilities of Crypto-Based Blockchains Polygon, EOS, and Stellar vs. Ethereum to Revolutionize Degree Automation in Education. Educational Process: International Journal, 17, e2025317.
32. Özdamar, E. (2022). Eğitimde blokzincir kullanımı: Türkiye'de ve dünyada uygulamalar (Master's thesis, Trakya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü).
33. Özdemir, D., Çobanoğlu, T., Cihan, T. F., Dörterler, S., Uyar, R. (2021). Eğitimde blok zincir uygulamaları. XIV. Uluslararası Eğitim Araştırmaları Kongresi’nde sunulmuştur. Çanakkale, Türkiye.
34. Özdemir, O., Kalınkara, Y. (2022). Eğitimde blokzincir uygulamaları. International Conference on Global Practice of Multidisciplinary Scientific Studies. Kıbrıs.
35. Özyürek, H. (2021). Blockchaın Teknolojisinin Mevcut Ve Muhtemel Kullanım Alanları. Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22 (4), 31-50.
36. Park, J. (2021). Promises and challenges of Blockchain in education. Smart Learning Environments, 8(1), 1-13. Raimundo, R., & Rosário, A. (2021). Blockchain system in the higher education. European Journal of Investigation in Health, Psychology and Education, 11(1), 276-293.
37. Rani, P., Sachan, R. K., & Kukreja, S. (2024). A systematic study on blockchain technology in education: initiatives, products, applications, benefits, challenges and research direction. Computing, 106(2), 405-447.
38. Shen, H., & Xiao, Y. (2018, October). Research on online quiz scheme based on double-layer consortium blockchain. In 2018 9th International Conference on Information Technology in Medicine and Education (ITME) (pp. 956-960). IEEE.
39. Takaoğlu, M., Özer, Ç., Parlak, E. (2019). Blokzinciri Teknolojisi ve Türkiye’deki Muhtemel Uygulanma Alanları, Uluslararası Doğu Anadolu Fen Mühendislik ve Tasarım Dergisi, 1(2), 260-295.
40. Tanrıverdi, M., Uysal, M., Üstündağ, M. T. (2019). Blokzinciri teknolojisi nedir? ne değildir?: Alanyazın incelemesi. Bilişim Teknolojileri Dergisi, 12(3), 203-217.
41. Tanrıverdi, M., Uysal, M., Üstündağ, M. T. (2020). Öğrenciler için eğitim cüzdanı: öğrencilerin eğitim etkinliklerinin blokzinciri üzerinde paylaşılması. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 18(2), 1105-1125.
42. Temiz, M., Soran, A., Arslan, H., & Erel, H. (2020, October). Blockchain Based User Management System. In 2020 28th Signal Processing and Communications Applications Conference (SIU) (pp. 1-4). IEEE.
43. Tevetoğlu, M. (2021). Ethereum ve Akıllı Sözleşmeler. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 12(1), 193-208.
44. Williams, A., & Dolan, E. (2020). Application of blockchain technology in e-loa technopreneurship journal. Aptisi Transactions On Technopreneurship (ATT), 2(1), 98-103.
45. Yıldırım, H. (2018). Açık ve uzaktan öğrenmede blokzincir teknolojisinin kullanımı. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 4(3), 142-153.
46. Yurdabak, M.K. (2022). “Nft: Dijital Sanatta Yeni Bir Perspektif Ve Getirdiği Fırsatlar Üzerine Bir Derleme”. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(10) 143-153.
47. Zhang, R., Xue, R., & Liu, L. (2019). Security And Privacy On Blockchain. Acm Computing Surveys (Csur), 52(3), 1-34.