Yönetim Kurullarında Kadınların Bulunması Finansal Performansı Etkileyen Bir Dinamik mi?

Öz

Bu çalışma, şirket yönetim kurullarında kadınların bulunmasının finansal performans üzerindeki etkisini analiz etmektedir. Borsa İstanbul’da faaliyet gösteren 61 şirketin 2018–2024 dönemine ait verileri kullanılarak, kadın yönetim kurulu üyesi oranı ile aktif kârlılık (ROA) ve özsermaye kârlılığı (ROE) arasındaki ilişki çoklu regresyon ve t-testi yöntemleriyle incelenmiştir. Analiz sonuçlarına göre, yönetim kurullarında kadın üye oranının artması, hem ROA hem de ROE üzerinde pozitif ve anlamlı bir etki yaratmaktadır. Buna karşın kaldıraç oranı ve şirket yaşı, yalnızca ROE üzerinde negatif etkiler göstermiştir. Toplam yönetim kurulu üye sayısı ise ROE’yi pozitif yönde etkilemiştir. T-testi bulguları da kadın üyesi bulunan şirketlerin kârlılık düzeylerinin daha yüksek olduğunu desteklemektedir. Çalışmanın özgün değeri, kadın temsilinin sadece sosyal eşitlik açısından değil, aynı zamanda finansal getirilerle ilişkilendirilmesi ve bu ilişkinin hem kapsamlı bir veri seti hem de karşılaştırmalı istatistiksel yöntemlerle incelenmiş olmasıdır. Elde edilen sonuçlar, yönetim kurullarında kadın varlığının artırılmasının stratejik bir yönetim tercihi olarak değerlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Yönetim Kurulu
• Finansal Performans
• Kadın Üye
• Cinsiyet Çeşitliliği
• Finansal Oranlar

Is the Presence of Women on Boards a Dynamic Affecting Financial Performance?

Öz

This study examines the influence of female representation on corporate boards regarding financial success. This study analyzes the link between the proportion of female board members and return on assets (ROA) and return on equity (ROE) using multiple regression and t-test methods, based on data from 61 businesses listed on Borsa Istanbul for the period 2018-2024. The data indicates that a higher number of female board members positively and significantly influences both ROA and ROE. Conversely, leverage ratio and firm age exclusively exert negative effects on ROE. The overall number of board members positively influences ROE. The T-test results indicate that firms with female board members exhibit elevated profitability levels. The study's distinctive significance is in its examination of the correlation between women's representation and both social equality and financial returns, utilizing a large data collection and comparable statistical methodologies. The findings indicate that augmenting the representation of women on boards need to be regarded as a strategic management decision.

Anahtar Kelimeler

• Board of Directors
• Financial Performance
• Female Member
• Gender Diversity
• Financial Ratios

Kaynakça

1. Adams, R. B., and Ferreira, D. (2009). Women in the boardroom and their impact on governance and performance. Journal of Financial Economics, 94(2), 291–309. https://doi.org/10.1016/j.jfineco.2008.10.007
2. Alpar, R. (2011). Uygulamalı çok değişkenli istatistiksel yöntemler. Detay Yayıncılık: Ankara.
3. Atılgan, Ö. (2017). Yönetim kurulu büyüklüğü, bağımsız üye oranı ve kadın üye oranı ile finansal performans ilişkisi. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 32(2), 315–354. https://doi.org/10.24988/deuiibf.2017322654
4. Çalış, Y. E., Şahin, B. Ş., Gürel, C. A., ve Ayrancı, B. (2020). Yönetim kurulu cinsiyet çeşitliliğinin işletmelerin finansal performansına etkisi: BIST holdingler ve yatırım işletmeleri. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(2), 359–375. https://doi.org/10.29106/fesa.740789
5. Doğan, M. (2018). Kadın yönetim kurulu üye sayısının finansal performans üzerinde etkisi: Literatür taraması. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 1(2), 132–141.
6. Ecevit, Y. (2000). Kadın-erkek eşitliğine doğru yürüyüş: eğitim, çalışma yaşamı ve siyaset. İstanbul: TÜSİAD.
7. Eker, D., ve Kurtaran, A. (2017). Bankaların yönetim kurullarındaki cinsiyet çeşitliliği ve finansal performans ilişkisi. Global Journal of Economics and Business Studies, 6(12), 64-72.
8. İslamoğlu, H. (2011). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Beta Yayınevi, İstanbul.

9. Kanter, R. M. (1977). Some effects of proportions on group life: Skewed sex rations and responses to token women. American Journal of Sociology, 82, 965-990.
10. Karayel, ve Doğan, Ö. (2014). Yönetim kurulunda cinsiyet çeşitliliği ve finansal performans ilişkisi: BİST 100 şirketlerinde bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 19(2), 75-88.
11. Kızıldağ, D. (2018). Yönetimde kadın sorunsalı. Yönetim Araştırmaları Dergisi. 14(1-2), 48-69.
12. Konak, F., ve Özkahveci, E. (2021). Yönetim kurulundaki kadınların firma performansına etkisi: BİST Kurumsal Yönetim Endeksi bir uygulama. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23(2), 6–23. https://doi.org/10.21180/iibfdkastamonu.976085
13. Post, C., and Byron, K. (2015). Women on boards and firm financial performance: A meta‐analysis. Academy of Management Journal, 58(5), 1546–1571. https://doi.org/10.5465/amj.2013.0319
14. Priya, K. and Nimalthasan, B. (2013). Board of Directors’ Characteristics and financial performance: A case study of selected hotels and restaurants in Sri Lanka. Journal of Accounting, Auditing, Economics and Finance, 1(2): 18-25.
15. Shrader, C. B., Blackburn, V. B., and Iles, P. (1997). Women in management and firm financial performance: An exploratory study. Journal of Managerial Issues, 9(3), 355–372.
16. Şahin, K., Eser, B., Kaplan, T., ve Özdündar, G. (2018). Yönetim kurullarında kadın yönetici temsili: Türkiye’de yönetim kurulları yapısının cinsiyet bağlamında incelenmesi. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 14(4), 1147–1166. https://doi.org/10.17130/ijmeb.2018445674
17. Otluoğlu, E., Sarı, E. S., ve Çakmak Otluoğlu, K. Ö. (2016). Yönetim kurulu çeşitliliğinin finansal performansa etkisi: BIST 100 üzerine bir araştırma. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(46), 749–760.
18. Ocak, M. (2013). Yönetim kurulu ve üst yönetimde yer alan kadınların finansal performansa etkisi: Türkiye’ye ilişkin bulgular. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 60, 106–122.
19. Öcal, N. (2022). Yönetim kurulunda kadın üye varlığının şirket performansına etkisi. Journal of Business and Trade, 3(1), 1–19.
20. Özçelik, H., ve Akgemci, T. (2017). Yönetim kurullarında kadın üye varlığı ve firma finansal performansı: Borsa İstanbul üzerine bir araştırma. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 20(1), 55–68.
21. Say, S. (2022). Finansal oranlar ve hisse senedi getirileri arasındaki ilişkinin incelenmesi: Gıda sektöründe bir araştırma. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 57(1), 34-46.
22. Say, S. (2024). Relationship between bank profitability and balance sheet structure: Sample of Türkiye. Journal of Emerging Economies and Policy, 9(SI), 21- 27.
23. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK). (2014). Kurumsal Yönetim Tebliği (II-17.1). Erişim Tarihi: 15.04.2025. https://spk.gov.tr/data/639035148f95db2c38f512b3/Kurumsal%20Y%C3%B6netim%20Tebligi%20II-17.1.pdf.
24. Taşkın, F. D., ve Mandacı, P. E. (2017). Şirket yönetim kurulundaki kadın üyelerin firma performansına etkisi. İşletme Fakültesi Dergisi, 18(1), 29–45. https://doi.org/10.24889/ifede.297685
25. Terzioğlu, H., Arıkan, Ö., ve Çelik, M. (2022). Elektrik, gaz ve buhar sektöründe faaliyet gösteren firmaların finansal performanslarının çok kriterli karar verme yöntemleriyle analizi. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 18(1), 45–60.
26. Tekin, E., ve Demirel, S. K. (2017). Yönetim kurulu kalitesinin firma performansı üzerindeki etkisi: BİST-100 firmaları üzerine bir araştırma. Yönetim ve Ekonomi, 24(3), 725–740. https://doi.org/10.18657/yonveek.371990
27. Toksöz, G. (2011). Kalkınmada kadın emeği. İstanbul: Varlık Yayınları.
28. Yağlı, İ., ve Ünlü, U. (2019). Yönetim kurulu çeşitliliğinin firma değerine etkisi: Türkiye örneği. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(1), 77–91. https://doi.org/10.30798/makuiibf.441797
29. Yıldız, S. (2017). Toplumsal cinsiyetin şirketlere yansımasında ortaya çıkan ayrımcılık kavramlarının ardılları üzerine bir model önerisi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(1), 121-138. https://doi.org/10.17494/ogusbd.330753
30. Yıldız, S., Meydan, C., Taştan Boz, İ., ve Sakal, Ö. (2019). Do the quota applications for women on boards improve financial performance. Sustainability, 11(21), 5901.