The Asymmetric Effects of External Debt Maturity Structure on the BIST Banking Index: A NARDL Approach

Öz

This study investigates the asymmetric effects of short- and long-term external debt, categorized by public and private sectors, on the BIST Banking Index in Türkiye over the period 1996–2024. Assuming that the impact of external debt with different maturities on the banking sector is nonlinear, the Nonlinear Autoregressive Distributed Lag (NARDL) model is employed. Initially, the stationarity of the series is tested using the ADF and KPSS tests, and the cointegration relationship is examined through the ARDL bounds testing approach. The findings indicate that the maturity structure of external debt generates statistically significant and asymmetric long-run effects on the BIST Banking Index. In particular, negative shocks in public sector short-term external debt exert downward pressure on the index, while positive shocks in private sector long-term debt appear to support the banking index. The results suggest that external borrowing strategies should be reconsidered with attention to the maturity profile of debt. This study offers valuable insights for policymakers and investors and emphasizes the necessity of incorporating asymmetric models when analyzing the sectoral impacts of external debt.

Anahtar Kelimeler

• External debt
• banking sector
• NARDL model
• asymmetric effect
• BIST

Dış Borcun Vade Yapısının BIST Banka Endeksi Üzerindeki Asimetrik Etkileri: NARDL Yaklaşım

Öz

Bu çalışma, Türkiye’de kamu ve özel kesime ait kısa ve uzun vadeli dış borcun BIST Banka Endeksi üzerindeki asimetrik etkilerini 1996–2024 dönemi için incelemektedir. Çalışma kapsamında, dış borcun farklı vade yapılarının bankacılık sektörü üzerindeki etkilerinin simetrik olmadığı varsayımıyla, NARDL (Nonlinear Autoregressive Distributed Lag) yöntemi kullanılmıştır. Öncelikle serilerin durağanlık düzeyleri ADF ve KPSS testleriyle belirlenmiş, ardından eşbütünleşme ilişkisi ARDL sınır testiyle analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, dış borcun vade yapısının BIST Banka Endeksi üzerinde uzun dönemde istatistiksel olarak anlamlı ve asimetrik etkiler yarattığını göstermektedir. Özellikle kamu kesimi kısa vadeli dış borcundaki negatif şokların bankacılık endeksi üzerinde aşağı yönlü baskı yarattığı, özel sektör uzun vadeli borçlarındaki pozitif şokların ise endeksi desteklediği tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda elde edilen bulgular, dış borçlanma stratejilerinin vade yapısına göre yeniden değerlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir. Sonuçlar, politika yapıcılar ve yatırımcılar için önemli çıkarımlar sunmakta ve dış borcun sektörel etkilerinin analizinde asimetrik modellerin dikkate alınmasının gerekliliğine vurgu yapmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Dış borç
• bankacılık sektörü
• NARDL modeli
• asimetrik etki
• BIST

Etik Beyan

Bu çalışmanın yazarı, Etik Kurul İznine gerek olmadığını beyan etmektedir. Bu çalışmanın yazarı, araştırma ve yayın etiği ilkelerine uyduklarını kabul etmektedir. Bu çalışmanın yazarı kullanmış oldukları resim, şekil, fotoğraf ve benzeri belgelerin kullanımında tüm sorumlulukları kabul etmektedir.

Kaynakça

1. Aguiar, M., Chatterjee, S., Cole, H., ve Stangebye, Z. (2016). Quantitative models of sovereign debt crises. In Handbook of macroeconomics, Vol. 2, pp. 1697-1755. Elsevier.
2. Agyapong, D., & Bedjabeng, K. A. (2020). External Debt Stock, Foreign Direct Investment And Financial Development: Evidence From African Economies. Journal of Asian Business and Economic Studies, 27(1), 81-98.
3. Akbulak, T. (2020). Küresel Finansal Krizlerin Türk Bankacılık Sektöründeki Risklere Yansımaları. Uluslararası Yönetim ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(3), 103-112.
4. Akça, M., & Kaya, V. (2023). Effectiveness of Unconventional Monetary Policy Tools on Financial Stability: A NARDL Approach for Turkey. Bingöl Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7(1), 63-80.
5. Alancıoğlu, E., ve Miçooğulları, S. A. (2024). Türkiye’de Dış Borcun Enflasyon Üzerindeki Simetrik ve Asimetrik Etkisi: Doğrusal Olmayan ARDL Analizi. İzmir İktisat Dergisi, 39(4), 1049-1062.
6. Alfaro, L., & Kanczuk, F. (2020). Reserve Accumulation, Sovereign Debt, and Exchange Rate Policy. In Asset Management at Central Banks and Monetary Authorities New Practices in Managing International Foreign Exchange Reserves. https://doi.org/10.1007/978-3-030-43457-1_5
7. Ali, A. (2022). Foreign Debt, Financial Stability, Exchange Rate Volatility and Economic Growth in South Asian Countries.
8. Alper, C. E., & Yilmaz, K. (2003). Domestic needs for foreign finance and exchange rate regime choice in developing countries, with special reference to the Turkish experience. In Turkish Economy in Crisis. https://doi.org/10.4324/9780203502044

9. Alsu, E. (2020). Finansal Stres İndeksi ile Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Portföy Yatırımları ve Dış Borç Stoku Arasındaki İlişki: ARDL Sınır Testi. ETÜ Sentez İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 1, 29-44. https://doi.org/10.47358/sentez.2020.2
10. Altıntaş, H. (2022). Petrol Fiyatı Şoklarının BİST100 Getiri Endeksi Üzerine Kısa Ve Uzun Dönem Asimetrik Etkisi: NARDL Yaklaşımından Kanıtlar. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (62), 25-55.
11. Altıntaş, H., ve Kassourı, Y. (2021). Petrol fiyatları, parasal ve döviz kuru şoklarının hisse senedi fiyatlarına asimetrik etkisi: Türkiye için NARDL. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(4), 1388-1410.
12. Arellano, C., & Ramanarayanan, A. (2012). Default and the maturity structure in sovereign bonds. Journal of Political Economy, 120(2), 187–232. https://doi.org/10.1086/666589
13. Aʇca, Ş., De Nicolò, G., & Detragiache, E. (2015). Financial reforms, financial openness, and corporate debt maturity: International evidence. Borsa Istanbul Review, 15(2), 61–75. https://doi.org/10.1016/j.bir.2014.12.002
14. Avdjiev, S., McCauley, R. N., & Shin, H. S. (2016). Breaking free of the triple coincidence in international finance. Economic Policy, 31(87), 409–451. https://doi.org/10.1093/epolic/eiw009
15. Benli, M., ve Cengiz, M. (2024). Petrol Fiyatlarının Türkiye’de Tüketici Fiyatları Enflasyonuna Asimetrik Geçişkenliği. Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 11(1), 79-100.
16. Bezgin, M. S., ve Karaçayır, E. (2021). Döviz kuru ve makroekonomik değişkenler arasındaki ilişkinin NARDL model yaklaşımıyla incelenmesi. Ufuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(19), 107-123.
17. Biçer, B. (2020). Dış Borç-Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1970-2017 Dönemi Türkiye Örneği. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 4(1), 23-45.
18. Boudias, R. (2015). Capital inflows, exchange rate regimes and credit dynamics in emerging market economies. International Economics, 143, 80–97. https://doi.org/10.1016/j.inteco.2015.05.001
19. Bräuning, F., & Ivashina, V. (2020). U.S. monetary policy and emerging market credit cycles. Journal of Monetary Economics, 112, 57–76. https://doi.org/10.1016/j.jmoneco.2019.02.005
20. Bruno, V., & Shin, H. S. (2015). Capital flows and the risk-taking channel of monetary policy. Journal of Monetary Economics, 71, 119–132. https://doi.org/10.1016/j.jmoneco.2014.11.011
21. Bussiere, M., Fratzscher, M., & Koeniger, W. (2006). Uncertainty and debt-maturity in emerging markets. Topics in Macroeconomics, 6(1). https://doi.org/10.2202/1534-5998.1348
22. Camgöz, M. (2022). Global Belirsizlik Faktörlerinin BIST Hisse Senedi Fiyatlarına Asimetrik Etkilerinin NARDL Modeliyle Analizi. Maliye ve Finans Yazıları, (118), 71-100.
23. Choi, W. G., & Cook, D. (2004). Liability dollarization and the bank balance sheet channel. Journal of International Economics, 64(2), 247–275. https://doi.org/10.1016/j.jinteco.2003.08.009
24. Çadırcı, Ç., ve Kaya, L. (2024). Enflasyon ve döviz kuru etkisi altında kamu harcamaları ve dış borç ilişkisi: Türkiye için simetrik ve asimetrik nedensellik analizi. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 26(2), 222-237.
25. Çalışkan, Z. D., ve Kurt, Ü. (2018). Türkiye Ekonomisinde Finansal İstikrar ve Ekonomik Büyüme İlişkisi. SSD Journal, 3(12), 414-423.
26. Çapık, E., ve Kösekahyaoğlu, L. (2019). Türkiye'de Dış Borç-Büyüme İlişkisi: 1985-2018 Dönemi Üzerine Bir İnceleme. Akademik Araştırmalar Ve Çalışmalar Dergisi (Akad), 11(21), 411-427.
27. Çeştepe, H., Bayramoğlu, A. T., ve Sümer, E. (2021). Dış borçlanma, iktisadi büyüme, cari açık ve finansal gelişme ilişkisi: Türkiye örneği. Erciyes Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (60), 419-445.
28. De Groot, O. (2021). A financial accelerator through coordination failure. The Economic Journal, 131(636), 1620-1642.
29. de los Rios, A. D. (2009). Exchange rate regimes, globalisation, and the cost of capital in emerging markets. Emerging Markets Review, 10(4), 311–330. https://doi.org/10.1016/j.ememar.2009.06.002
30. Dent, K., Hoke, S. H., ve Panagiotopoulos, A. (2021). Solvency and wholesale funding cost interactions at UK banks. Journal of Financial Stability, 52, 100799.
31. Duarte, C. B. (2019). Corporate debt expansion in emerging countries after 2008: profile, determinants and policy implications. In Finance Growth and Inequality Post Keynesian Perspectives. https://doi.org/10.4337/9781788973694.00019
32. Elekdaǧ, S., & Tchakarov, I. (2007). Balance sheets, exchange rate policy, and welfare. Journal of Economic Dynamics and Control, 31(12), 3986–4015. https://doi.org/10.1016/j.jedc.2007.01.030
33. Erener, C., ve Aypek, N. (2018). Döviz kuru hareketlerinin Türkiye’nin dış borç stoku üzerindeki etkisinin analizi. Journal of Banking and Financial Research, 5(2), 15-30.
34. Ersin, İ. (2025). Türkiye’de seçilmiş finansal göstergeler ile enflasyon arasındaki asimetrik ilişkinin incelenmesi. Business Economics and Management Research Journal, 8(1), 35-51.
35. Güler, A. (2021). Reel döviz kuru şoklarının ihracat ve dış ticaret dengesi üzerindeki asimetrik etkileri: Türkiye için NARDL Yaklaşımından Kanıtlar. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(2), 950-970.
36. Günay, H., & Kılınç, M. (2015). Credit Market Imperfections and Business Cycle Asymmetries in Turkey. Journal of Empirical Finance, 34, 79-98.
37. Hacihasanoglu, E., Simga-Mugan, F., & Soytas, U. (2012). Do global risk perceptions play a role in emerging market equity return volatilities? Emerging Markets Finance and Trade, 48(4), 67–78. https://doi.org/10.2753/REE1540-496X480404
38. Hallak, I. (2013). Private sector share of external debt and financial stability: Evidence from bank loans. Journal of International Money and Finance, 32(1), 17–41. https://doi.org/10.1016/j.jimonfin.2012.02.017
39. Hofmann, B., Shim, I., & Shin, H. S. (2020). Bond Risk Premia and The Exchange Rate. Journal of Money Credit and Banking, 52, 497–520. https://doi.org/10.1111/jmcb.12760
40. Jabari, S. M., Aga, M., & Samour, A. (2022). Financial sector development, external debt, and Turkey’s renewable energy consumption. Plos one, 17(5), e0265684.
41. Jakubik, P., & Kadioglu, E. (2022). Factors affecting bank loan quality: a panel analysis of emerging markets. International Economics and Economic Policy, 19(3), 437–458. https://doi.org/10.1007/s10368-021-00520-7
42. Jimborean, R. (2018). What drives private non-financial sector borrowing in emerging market economies? Economie Et Statistique, 2018(503–504), 143–161. https://doi.org/10.24187/ecostat.2018.503d.1962
43. Karahan, C. C., & Soykök, E. (2022). Term premium dynamics in an emerging market: Risk, liquidity, and behavioral factors. International Review of Financial Analysis, 84. https://doi.org/10.1016/j.irfa.2022.102355
44. Kazaz, G. (2022). Kur ve Bankacılık Krizlerine Bankaların Çekirdek Dışı Yükümlülüklerinin Etkisi, Kırılgan Beşli Üzerine Araştırma. Journal of Banking and Financial Research, 9(1), 20-42.
45. Kesebir, M. (2018). Türkiye'de 2001 Krizi sonrası bankacılık sektörünün durumu, yapısal reformlar ile son yıllardaki gelişmeler. Akademik İzdüşüm Dergisi, 3(2), 1-19.
46. Kılcı, E. N. (2019). Dış Borçların Ülke CDS Primleri Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi: Türkiye Örneği. Sayıştay Dergisi, (112), 75-92.
47. Kirch, G., & Terra, P. R. S. (2012). Determinants of corporate debt maturity in South America: Do institutional quality and financial development matter? Journal of Corporate Finance, 18(4), 980–993. https://doi.org/10.1016/j.jcorpfin.2012.05.004
48. Kladakis, G., Chen, L., ve Bellos, S. K. (2022). Wholesale funding and liquidity creation. Review of Quantitative Finance and Accounting, 59(4), 1501-1524.
49. Lucey, B. M., & Dowling, M. (2014). Cultural Behavioral Finance in Emerging Markets. In Emerging Markets and the Global Economy A Handbook. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-411549-1.00014-4
50. Mashamba, T. (2021). Liquidity regulations and bank behavior: An emerging markets perspective. Journal of Governance and Regulation, 10(4 Special), 194–211. https://doi.org/10.22495/jgrv10i4siart1
51. Mengüç, I. T. (2020). Sigorta ve Finansal Hizmet İhracatının Kamu ve Özel Sektör Dış Borç Stoğu Üzerine Etkisi. Turkish Studies-Economics, Finance, Politics, 15(4).
52. Muratoğlu, Y., ve Söylemez, S. A. (2021). Yükselen Piyasa Ekonomilerinde Özel Sektör Dış Borçlarının Finansal İstikrara Etkisi. Güncel İktisadi Tartışmalar, 9, Gazi Kitapevi, Ankara.
53. Nguyen, L., & Nguyen, C. (2020). Financial constraints, corporate debt maturity and firm performance: The case of firms in Southeast Asian countries. Afro Asian Journal of Finance and Accounting, 10(1), 48–59. https://doi.org/10.1504/AAJFA.2020.104404
54. Pesaran, M. H., Shin, Y., & Smith, R. J. (2001). Bounds testing approaches to the analysis of level relationships. Journal of applied econometrics, 16(3), 289-326.
55. Qian, X. (2017). International reserves and the maturity of external debt. Journal of International Money and Finance, 73, 399–418. https://doi.org/10.1016/j.jimonfin.2017.02.015
56. Sarmiento, M. (2024). Sudden yield reversals and financial intermediation in emerging markets. Journal of Financial Stability, 74. https://doi.org/10.1016/j.jfs.2022.101050
57. Saygın, O. (2023). Likidite Bolluğu Ekseninde Kaldıraç ve Dış Borçlanma Şirketlere Değer Kattı mı? Borsa İstanbul Üzerine Bir Uygulama. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, 8(2), 354-377.
58. Schmukler, S. L., & Vesperoni, E. (2006). Financial globalization and debt maturity in emerging economies. Journal of Development Economics, 79(1), 183–207. https://doi.org/10.1016/j.jdeveco.2004.12.006
59. Schorderet, Y. (2003). Asymmetric Cointegration. Unpublished Manuscript, University of Geneva.
60. Sezal, L. (2024). The Relationship Between BIST Bank Index And Inflation, Exchange Rate, Interest Rate, Gold And Oil Prices: Evidence From The ARDL Bound Test. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(27), 402-421.
61. Shin, Y., Yu, B., & Greenwood-Nimmo, M. (2014). Modelling asymmetric cointegration and dynamic multipliers in a nonlinear ARDL framework. In W. C. Horrace & R. C. Sickles (Eds.), Festschrift in honor of Peter Schmidt: Econometric methods and applications (pp. 281–314). Springer. https://doi.org/10.1007/978-1-4899-8008-3_9
62. Sizer, L. ve Karagöz, K. (2022). Petrol Fiyatlarının BIST Ulaştırma Endeksi Üzerindeki Asimetrik Etkisi: NARDL Yaklaşımı. Bursa Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 41(2), 167-187.
63. Sung, T., Park, D., & Park, K. Y. (2014). Short-term external debt and foreign exchange rate volatility in emerging economies: Evidence from the Korea Market. Emerging Markets Finance and Trade, 50, 138–157. https://doi.org/10.1080/1540496X.2014.1013854
64. Tatar, H. E., ve Erdoğan, S. (2020). Türkiye’de Döviz Kuru Ve Dış Borç İlişkisi. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 16(1), 47-61.
65. Turna, Y., Eşmen, S., ve Turna, B. (2022). Türkiye'de Döviz Kurunun Enflasyon Etkisi ve Fiyat Yapışkanlıkları: NARDL Yaklaşımı. İzmir İktisat Dergisi, 37(2), 522-535.
66. Valenzuela, P. (2016). Rollover risk and credit spreads: Evidence from international corporate bonds. Review of Finance, 20(2), 631-661.
67. Venkatesh, H., ve Hiremath, G. S. (2021). The resurgence of currency mismatches: Emerging market economies are not out of the woods yet?. International Economics and Economic Policy, 18(4), 721-742.
68. Wang, Y., Wang, T., ve Chen, L. (2021). Maturity mismatches of Chinese listed firms. Pacific-Basin Finance Journal, 70, 101680.
69. Yıldırım, Y., & Vicil, E. (2022). The asymmetric effects of the current account balance on inflation: A NARDL approach for Turkish economy. Ekonomski Vjesnik, 35(1), 87-97.
70. Zhao, J., Kaya, E., Ali, K., Magazzino, C., ve Barut, A. (2024). The Asymmetric Effect of Foreign Ownership and Concentration on Financial Dollarization: The Case of the Turkish Economy. Journal of the Knowledge Economy, 1-37.