Sporda Şiddetin ve Düzensizliğin Önlenmesinde Kadın Taraftarın Rolüne Dair Hukuki Bir Öneri

Öz

Bu çalışma, 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun’un kapsamını değerlendirmekle birlikte şiddet ve düzensizlik kavramlarının spor hukuku bağlamındaki hukuki sınırlarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Sporda şiddet ve düzensizliğin önlenmesinde kadın taraftarların bir denge unsuru olarak üstlenebileceği rol, çalışmanın merkezinde yer almakta ve hukuki bir bakış açısıyla incelenmektedir. Kadınların tribünlerdeki artan görünürlüğünün, erkek egemen tribün kültürünü ve mevcut şiddet odaklı taraftarlık anlayışını dönüştürme potansiyeli taşıdığı, bu bağlamda daha barışçıl, eşitlikçi ve kapsayıcı bir spor ortamının inşasında etkili olabileceği savunulmaktadır. Kadın taraftarların, sporda yalnızca edilgen izleyiciler değil, toplumsal dönüşümün öznesi olan aktif aktörler olarak konumlandırılması gerektiği de çalışmada vurgulanmaktadır. Bu çerçevede, mevcut düzenlemelerin kadın taraftarların güvenliği, cinsiyet temelli ayrımcılıkla mücadele ve psikolojik şiddetin önlenmesi konularında yeterli olup olmadığı tartışmaya açılmaktadır. Ayrıca çalışmada, spor müsabakalarında idarenin görev ve yetkileri ile sorumluluk rejimi ayrıntılı biçimde ele alınmakta olup kanun koyucunun çok aktörlü ve dağınık sorumluluk yapısına dayanan yaklaşımı eleştirilmekte ve hukuk devleti ilkesi doğrultusunda daha açık, öngörülebilir ve etkili yasal düzenlemelere duyulan ihtiyaç ortaya konulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Kadın Taraftar
• Sporda Şiddet ve Düzensizlik
• İdarenin Sorumluluğu
• Denge Unsuru

A Legal Framework Proposal on the Role of Female Supporters in Preventing Violence and Disorder in the Context of Sports

Öz

This study evaluates the scope of Law No. 6222 and aims to define the legal boundaries of the concepts of violence and disorder within the framework of sports law. At the core of the study lies the role of female supporters as a balancing factor in preventing such acts, analyzed from a legal perspective. It is argued that the increasing visibility of women in stadiums has the potential to challenge male-dominated supporter culture and transform violence-oriented fan behavior, contributing to a more peaceful, egalitarian, and inclusive sports environment. The study emphasizes that female supporters should be viewed not merely as passive spectators, but as active agents of social change. In this regard, the adequacy of existing legal regulations in ensuring the safety of women, combating gender-based discrimination, and preventing psychological violence is critically examined. The responsibilities and powers of administrative authorities during sports events are also addressed, with a focus on the legal framework governing state liability. The legislator’s approach, which distributes responsibility among multiple actors without clear definition, is critiqued, and the need for more coherent, predictable, and effective legal provisions is highlighted in accordance with the principle of the rule of law.

Anahtar Kelimeler

• Female Supporter
• Violence and Disorder in Sports
• Administrative Responsibility
• Balancing Factor

Kaynakça

1. Afyon, Y. A., Özkan, H., & Yıldız, S. M. (2005). Profesyonel futbol takımlarının saldırganlık düzeylerinin karşılaştırılması. Doğu Anadolu Bölgesi Yayınları.
2. Akyılmaz, B. (2008). Danıştay ve AYİM kararlarında hizmet kusuru sayılan haller. Prof. Dr. Bilge Öztan’a Armağan, 1129–1162.
3. Akyılmaz, B., Sezginer, M., & Kaya, C. (2024). Türk idare hukuku (18. baskı). Savaş Yayınları.
4. Atay, E. E. (2009). Avrupa Birliği ülkelerinde idarenin sorumluluğunun temel ilkeleri. Sorumluluk ve Tazminat Hukuku Sempozyumu (28–29 Mayıs 2009). Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi.
5. Atay, E. E. (2021). İdare hukuku (7. baskı). Turhan Kitabevi.
6. Atay, E. E., & Odabaşı, H. (2010). Teori ve yargı kararları ışığında idarenin sorumluluğu ve tazminat davaları (Güncellenmiş 2. baskı). Seçkin Yayıncılık.
7. Aykın, A. G., Demir, H., & Altın, S. (2023). Mücadele sporu ve diğer sporlarla uğraşan bireylerin şiddet davranışı sıklıklarının incelenmesi. The Online Journal of Recreation and Sport (TOJRAS), 12(4), 779–784.
8. Bekar, E. (2011). Kabahatler Kanunu'nun genel hükümlerinin değerlendirilmesi. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, 69(1–2), 1033–1050.

9. Bourdieu, P. (2015). Eril tahakküm (B. Yılmaz, Çev.). Bağlam Yayıncılık.
10. Çağlayan, R. (2024). İdare hukuku dersleri. Adalet Yayınları.
11. Çakır, V. O. (2014). Spor sosyolojisinin doğuşu; Geleneksel beden eğitimi usul ve yaklaşımlarında dönüşüm (Doktora tezi). İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
12. Çaptuğ, M. (2021). Hukuki güvenlik ilkesinin kavramsal gelişimi. Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi, (17), 133–160. Danıştay 15. Daire. (2014, Mart 4). E. 2013/3258, K. 2014/1371 sayılı karar. Erişim adresi: www.kazanci.com.tr
13. Dietz-Uhler, B., Harrick, E. A., End, C., ve Jacquemotte, L. (2000). Sex differences in sport fan behavior and reasons for being a sport fan. Journal of Sport Behavior, 23(3), 219–231.
14. Duran, L. (1974). Türkiye idaresinin sorumluluğu. TODAİE Yayınları.
15. Elliot, C. B. (1898). The principles of the law of public corporations. Callaghan and Company.
16. Ergin, Y. (2019). 6222 sayılı Kanun’un “Spor alanlarına yasak madde sokulması ve müsabaka düzeninin bozulması” maddesinin değerlendirilmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(66), 1414–1422.
17. Fenerbahçe. (2012, 20 Eylül). Fenerbahçeli kadınlar tarih yazdı. Erişim adresi: https://www.fenerbahce.org/haberler/arsiv/fenerbahceli-kadinlar-tarih-yazdi-1
18. Gönüllü, C. (2022). Şiddet kavramı üzerine nitel bir araştırma: Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi öğrencileri örneği. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 25(3), 488–503.
19. Gözler, K. (2019). İdare hukuku Cilt I-II (3. baskı). Ekin Basım Yayın Dağıtım.
20. Gözler, K. (2015). İdare hukuku dersleri (17. baskı). Ekin Basım Yayın Dağıtım.
21. Gözübüyük, Ş., & Tan, T. (2021). İdare hukuku C.I. Turhan Kitabevi.
22. Günday, M. (2017). İdare hukuku. İmaj Yayıncılık.
23. HABERMAS, J. (2004). Kamusal Alan (Der. ve Çev. Meral Özbek). Hil Yayın.
24. Hatipoğlu Aydın, D., & Aydın, M. B. (2020). Güvenlik, piyasa ve hukuksallaşma: 6222 sayılı yasa üzerine sosyolojik bir değerlendirme. Mülkiye Dergisi, 43(4), 731–758.
25. Hürriyet. (2007, 9 Mart). Tribün cinayetine 20 yıl hapis. Erişim adresi: https://www.hurriyet.com.tr/gundem/tribun-cinayetine-20-yil-hapis-6094743
26. İçel, P. D. K. (2016). Çağdaş ceza hukukunun evrensel ilkelerinin kabahat türünden eylemler alanındaki boyutları. Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi, (7).
27. Koca, M., & Üzülmez, İ. (2024). Türk ceza hukuku: Genel hükümler (17. baskı). Adalet Yayınevi.
28. Latif, H. (2002). Kaotik ortamda yönetim. In Stratejik boyutuyla modern yönetim yaklaşımları (1. baskı, s. 124). Beta Basım-Yayım-Dağıtım.
29. Lenneis, V., & Pfister, G. (2015). Gender constructions and negotiations of female football fans: A case study in Denmark. European Journal for Sport and Society, 12(2), 157–185.
30. Mewett, P., & Toffoletti, K. (2011). Finding footy: Female fan socialization and Australian rules football. Sport in Society, 14(5), 670–684.
31. Orbay, İ. (2022). Görünmeyene ışık tutmak: Psikolojik şiddet. Toplum ve Sosyal Hizmet, 33(1), 267–290.
32. Öge, S. (2005). Düzen mi düzensizlik mi kaos mu? Örgütsel varlığın sürdürülebilirliği açısından bir değerlendirme. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (13), 285–303.
33. Özbey, Ö., & Göküş, M. (2022). Kamu hizmeti olarak Gençlik ve Spor Bakanlığı faaliyetlerinin incelenmesi: Spor hizmetleri örneği. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 17(1), 113–128.
34. Öztürk, P., & Koca, C. (2018). Futbolda kadınlar: Bir sosyal alan olarak kadın futbol takımının analizi. Türkiye Klinikleri Spor Bilimleri, 10(3), 150–163.
35. Pitti, I. (2019). Being women in a male preserve: An ethnography of female football ultras. Journal of Gender Studies, 28(3), 318–329.
36. Pope, S. (2012). The love of my life: The meaning and importance of sport for female fans. Journal of Sport and Social Issues, 37(2), 176–195.
37. Resmî Gazete. (1982, Kasım 9). Sayı: 17863. Erişim adresi: https://www.resmigazete.gov.tr/
38. Resmî Gazete. (2004, Ekim 12). Sayı: 25611. Erişim adresi: https://www.resmigazete.gov.tr/
39. Resmî Gazete. (2011, Nisan 14). Sayı: 27905. Erişim adresi: https://www.resmigazete.gov.tr/
40. Sarıkulak, İ., & Koca, C. (2019). Futbol taraftarlığı alanında kadınları marjinalleştiren doxalar. Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 4(2), 246–263.
41. Saz, İ. (2013). Spor-şiddet ilişkisi, nedenleri, çözüm önerileri. Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi, (2), 137–157.
42. Talimciler, A. (2006). İdeolojik bir meşrulaştırma aracı olarak spor ve spor bilimleri. Spor Yönetimi ve Bilgi Teknolojileri Dergisi, 1(2), 35–40.
43. Türk Dil Kurumu. (2025). Giriş başlığı. Güncel Türkçe Sözlük. https://www.sozluk.gov.tr
44. World Health Organization. (2002). World report on violence and health. Geneva: WHO. Erişim adresi: http://www5.who.int/violence_injury_prevention/download.cfm?id=0000000582
45. Yayla, Y. (n.d.). İdare hukuku. Beta Basım Yayın Dağıtım.
46. Yenisey, F. (2023). Kolluk hukuku (3. baskı). Beta Yayıncılık.
47. Yıldırım, T., Yasin, M., Kaman, N., Özdemir, E., Üstün, G., & Okay Tekinsoy, Ö. (2024). İdare hukuku. On İki Levha Yayıncılık.