İkinci Dünya Savaşı Sırasında İspanya'nın Tarafsızlık Politikaları

Öz

İkinci Dünya Savaşı sırasında tarafsız konumda olan ve çatışmalara doğrudan dâhil olmayan devletlerin izledikleri dış politika stratejileri, literatürde çoğu zaman yeterince ele alınmamıştır. Bu çalışma, söz konusu eksiklikten hareketle, savaş yıllarındaki İspanya’nın dış politikasını inceleyerek mevcut araştırmalara katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Her ne kadar İspanya’nın tutumu “tarafsızlık” kavramı çerçevesinde değerlendirilebilse de savaş boyunca sergilediği tutum, dönem içindeki değişkenliğiyle dikkat çekmektedir. Ülkenin “katı tarafsızlık” ile “savaş dışılık” arasında gidip gelen politikası, çalışmanın temel odak noktasını oluşturmaktadır. Araştırmada, savaş döneminde ülkede gözlemlenen sosyal, ekonomik ve siyasal evreler ile bunların yarattığı dönüşümler analiz edilerek, hem dönemin tarafsızlık politikalarına dair literatürün zenginleştirilmesi hem de tarihi olayların farklı bakış açılarıyla değerlendirilmesine imkân tanınması hedeflenmektedir. Bu yönüyle çalışma, yalnızca tarihsel bilgi üretmekle kalmayıp, aynı zamanda toplumsal hafızanın güçlenmesine ve bilimsel-kültürel etkileşimin artmasına da katkı sunmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• İkinci Dünya Savaşı
• İspanya
• Dış Politika
• Tarafsızlık

Spain's Neutrality Policies During World War II

Öz

The foreign policy strategies pursued by states that remained neutral and did not directly participate in the conflicts during the Second World War have often been insufficiently addressed in the existing literature. Taking this gap as its point of departure, this study aims to contribute to current research by examining Spain’s foreign policy during the war years. Although Spain’s stance can be assessed within the framework of “neutrality,” the policy it pursued throughout the war was marked by significant fluctuations. The country’s approach, oscillating between “strict neutrality” and “non-belligerence,” constitutes the main focus of this study. By analyzing the social, economic, and political developments observed in Spain during the war and the transformations they generated, the study seeks to enrich the literature on wartime neutrality policies and to offer alternative perspectives on historical events. In this respect, the research not only produces historical knowledge but also contributes to strengthening collective memory and fostering scientific and cultural interaction. Furthermore, the study aims to reveal the interaction between domestic political dynamics and international pressures shaping Spain’s foreign policy. Within this framework, Spain’s neutrality is examined through a multidimensional analysis that jointly evaluates the causes and consequences of the country’s wartime positioning.

Anahtar Kelimeler

• World War II
• Spain
• Foreign Policy
• Neutrality

Kaynakça

1. Akşam. (1940, Temmuz 19). Moskova: 18 AA Tass ajansından bildirildi. [Pravda’nın bir Makalesi]. (Sayı 7011, s. 1).
2. Armaoğlu, F. (2018). 20. Yüzyıl Siyasi Tarihi 1914-1995. İstanbul: Kronik Kitap.
3. Díaz Benítez, J. J. (2024). La Participación Española en la Planificación Militar Alemana sobre la Península Ibérica de 1940 a 1944. Universidad de Las Palmas de Gran Canaria, 134(2), 228-229.
4. Egido León, Á. (1989). Franco y las Potencias del Eje. La Tentación Intervencionista de España en la Segunda Guerra Mundial. Espacio, Tiempo y Forma. Serie V, Historia Contemporánea, 2, 192-200.
5. Espadas Burgos, M. (1988). Franquismo y Política Exterior. Madrid: Ediciones Rialp, S. A.
6. García Cabrera, M. (2023). El Gobierno de Franco y la Propaganda Británica Durante la Segunda Guerra Mundial: Interferencia Aliadófoba y Benevolencia Germanófila. Revista de la Universidad de Las Palmas de Gran Canaria, 27, 214.
7. Hayes, C. J. H. (1945). Misión de Guerra en España. Madrid: Ediciones y Publicaciones Españolas S.A.
8. Heraldo de Zamora. (1941, Ağustos 13). La División Azul. Heraldo de Zamora (Siglo II, Año XIV, No. 14.249, s. 2).

9. Hill, G. (1975). Franco: El Hombre y su Nación (E. Mallorquí, Çev.). Madrid: Librería Editorial San Martín.
10. Hoare, S. (1946). Ambajador ante Franco en misión especial (J. M. L. de Hoyos, Ed.). Madrid: Sedmay Ediciones.
11. Imperio. (1940, Ekim 24). El Caudillo y Hitler se entrevistan en la frontera. Imperio (No. 1.202, Año V, s. 1).
12. Leitz, C. (1996). Economic Relations Between Nazi Germany and Franco’s Spain, 1936-1945. Oxford: Clarendon Press.
13. Moradiellos, E. (2016). España y Segunda Guerra Mundial 1939-1945: Entre Resignaciones Neutralistas y Tentaciones Beligerantes. İçinde C. Navajas Zubeldia & D. Iturriaga Barco (Ed.), Siglo. Actas del V Congreso Internacional de Historia de Nuestro Tiempo (ss. 55-74). Logroño: Universidad de La Rioja.
14. Moradiellos, E. (2000). La España de Franco (1939-1975): Política y Sociedad. Madrid: Editorial Síntesis.
15. Nuevo Rioja. (1940, Haziran 23). Espana en Africa. Nuevo Rioja (Año III, Núm. 528, s. 2). Logroño. (Martínez-Zaporía, D.; E.P.A.).
16. Payne, S. G. (2008). Franco y Hitler: España, Alemania, la Segunda Guerra Mundial y el Holocausto (J. C. Monezo, Çev.). Madrid: Esfera Libros.
17. Payne, S. G., & Contreras, D. (2016). España Segunda Guerra Mundial. Madrid: Complutense e Impreso. Pereira, J. C. (Koord.). (2003). La Política Exterior de España (1800-2003). Barcelona: Editorial Ariel.
18. Puzzo, D. A. (1956). Spain and the Great Powers, 1936-1941 (Doktora tezi). The University of Chicago.
19. Serçe, Uğur (2022), “Different Manifestations of Neutrality: The Foreign Policies of Spain and Turkey during the Second World War,” Tarih İncelemeleri Dergisi, 37/1, 375-395.
20. Smyth, D. (1986). Diplomacy and Strategy of Survival: British Policy and Franco’s Spain, 1940–41. Cambridge: Cambridge University Press.
21. Tomás, J. M. (2007). Roosevelt y Franco: De la Guerra Civil Española a Pearl Harbor. Barcelona: Edhasa.
22. Tusell, J. (2007). Spain: From Dictatorship to Democracy, 1939 to the Present (R. Clark, Çev.). Oxford: Blackwell Publishing.