SİNEMADA ALTERNATİF KADIN TEMSİLLERİ: STEPFORD KADINLARI

Neslihan Göker; Göksel Göker

doi:10.18069/fusbed.19467

SİNEMADA ALTERNATİF KADIN TEMSİLLERİ: STEPFORD KADINLARI

Öz

Bu çalışma toplumsal hayat içerisinde kadın ve erkeğe düşen rolleri ve cinsiyete dayalı eşitsizlikleri
anlamak ve analiz etmek için temel bir öneme sahip olan toplumsal cinsiyet kavramı (gender) ve onun temsil
biçimleri üzerinedir. Cinsiyetin biyolojik olarak değil, toplumsal ve kültürel olarak oluşturulmasının ifadesi
olan toplumsal cinsiyet, kadına ve erkeğe yüklenen rol, davranış, tutum ve eşitsizliklerle ilişkilidir.
Toplumsal cinsiyetin sinemada temsili ve temsil biçimleri oldukça önemlidir. Sinemada yer alan kadın
temsillerindeki anlayış genellikle ataerkil algılayışı devam ettiren, egemen değerleri olumlayan bir
paradigmaya sahiptir. Sinemada kadın erkek eşitsizliklerini eleştirel bir bakış açısıyla ortaya koyan,
toplumsal hayatta kadına ve erkeğe yüklenen rolleri ters yüz eden alternatif temsillere sahip filmler de
görülmektedir. Bu doğrultuda çalışma kapsamında seçilen Stepford Wives (Stepford Kadınları) filmi,
göstergebilimsel analiz ile çözümlenmiştir. Çalışmada göstergebilimsel çözümleme aşamalarından dizimsel
ve dizisel çözümleme teknikleri kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Toplumsal cinsiyet, toplumsal roller, ayrımcılık, temsil, Stepford Kadınları

Kaynakça

Acar, F. vd. (1999). Cinsiyete Dayalı Ayrımcılık: Türkiye’de Eğitim Sektörü Örneği. Ankara: Başbakanlık Kadının Statüsü ve Sorunları Genel Müdürlüğü
Agacinski, S. (1998). Cinsiyetler Siyaseti. (Çev. İsmail Yerguz), Ankara: Dost Kitabevi.
Barthes, R. (2009). Göstergebilimsel Serüven. (Çev. Mehmet Rifat, Sema Rifat), İstanbul: YKY.
Berger, J. (2010). Görme Biçimleri. (Çev. Yurdanur Salman), İstanbul: Metis Yayınları.
Berktay, F. (2000). Tek Tanrılı Dinler Karşısında Kadın. İstanbul: Metis Yayınları.
Berktay, F. (2003). Tarihin Cinsiyeti. İstanbul: Metis Yayınları.
Bilton, T. vd. (2008). Sosyoloji. Ankara: Siyasal Kitabevi.
Budak, S. (2005). Psikoloji Sözlüğü. İstanbul: Bilim ve Sanat Yayınları.

Butler, M. A. (2011). Film Çalışmaları. (Çev. Ali Toprak), İstanbul: Kalkedon Yayıncılık.
Cevizci, A. (2010). Felsefe Sözlüğü. İstanbul: Paradigma Yayınları.
Colin, D. G. (2006). Kadın, İslam ve Sinema. (Çev. Deniz Koç), İstanbul: Agora Kitaplığı.
Demez, G. (2005). Kabadayıdan Sanal Delikanlıya Değişen Erkek İmgesi. İstanbul: Babil Yayınları.
Dorer, J. (2006). Medya ve Kadın. Ankara: Ebabil Yayınları.
Dökmen, Y. Z. (2012) Toplumsal Cinsiyet Sosyal Psikolojik Açıklamalar. İstanbul: Remzi Kitabevi.
Fiske, J. (2003). İletişim Çalışmalarına Giriş. (Çev. Süleyman İrvan), Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.
Giddens, A. (2008). Sosyoloji. (Çev. Cemal Güzel), İstanbul: Kırmızı Yayınları.
Güçhan, G. (2004). 1990’lı Yılların Türk Sinemasında Kadının Toplumsal Cinsiyet Rolündeki Değişmeler, Kadın Çalışmalarında Disiplinlerarası Buluşma içinde, syf: 39-51. 1-4 Mart 2004 Sempozyum Bildiri Metinleri, Yeditepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi-3, Ed: Ayşegül Güçhan. İstanbul: Yeditepe Üniversitesi.
Gümüşoğlu, F. (2013). Ders Kitaplarında Toplumsal Cinsiyet (1928-2013). İstanbul: Kaynak Yayınları.
İmançer, D. (2006). “Toplumsal Cinsiyet Oluşumuna İlişkin Kuramsal Yaklaşımlar”, Medya ve Kadın. (Ed. Dilek İmançer), Ankara: Ebabil Yayınları, ss. 1-22.
Kandiyoti, D. (2007). Cariyeler, Bacılar, Yurttaşlar, Kimlikler ve Sosyal Dönüşümler. (Çev. Aksu Bora, Feyziye Sayılan, Şirin Tekeli, Hüseyin Tapınç, Ferhunde Özbay), İstanbul: Metis Yayınları.
Kayalı, Ş. D. (2013). Kadın Bedeni ve Özgürleşme. İzmir: İlya Yayınları.
Keller, F. E. (2007). Toplumsal Cinsiyet ve Bilim Üzerine Düşünceler. (Çev. Ferit Burak Aydar), İstanbul: Metis Yayınları.
Kümbetoğlu, B. (2010). “Değersizleştirme: Kadın Bedeninin Maruz Kaldığı Şiddet”, Dişillik, Güzellik ve Şiddet Sarmalında Kadın ve Bedeni, İstanbul: Ayrıntı Yayınları, ss. 39-61.
Marshall, G. (1999). Sosyoloji Sözlüğü. (Çev. Osman Akınhay, Derya Kömürcü), Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.
Maruani, M. (2011). “Toplumsal Cinsiyet”, Sosyolojik Düşünce Sözlüğü. (Çev. Bülent Arıbaş), İstanbul: İletişim Yayınları.
Öztürk, R. (2000). Sinemada Kadın Olmak. İstanbul: Yeni Alan Yayıncılık.
Parsa, S. (2008). “Göstergebilimsel Bir Kod Olarak Film Kurgusu”. Film Çözümlemeleri, (Der. Seyide Parsa), İstanbul: Multilingual.
Rifat, M. (2007). Homo Semioticus ve Genel Göstergebilim Sorunları. İstanbul: YKY.
Rifat, M. (2009). Göstergebilimin ABC’si. İstanbul: Say Yayınları.
Ryan, M ve Kellner, R. (1997) Politik Kamera. (Çev. Elif Özsayar), İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Sancar, S. (2011). Erkeklik İmkansız İktidar. İstanbul: Metis Yayınları.
Scott, W. J. (2011). Toplumsal Cinsiyet: Faydalı Bir Tarihsel Analiz Kategorisi. (Çev. Aykut Tunç Kılıç), İstanbul: Agora Yayıncılık.
Sezer, Ö. M. (2012). Masallar ve Toplumsal Cinsiyet. İstanbul: Evrensel Yayın.
Slattery, M. (2008). Sosyolojide Temel Fikirler. (Haz. Ümit Tatlıcan, Gülhan Demiriz), İstanbul: Sentez Yayıncılık.
Smelik, A. (2008). Feminist Sinema ve Film Teorisi ve Ayna Çatladı. (Çev. Deniz Koç), İstanbul: Agora Kitaplığı.
Tanrıöver, U.H. (2007). “Medyada Kadınların Temsil Biçimleri ve Kadın Hakları İhlalleri”, Kadın Odaklı Habercilik. İstanbul: IPS İletişim Vakfı Yayınları, ss. 149-166.
Timisi, N. (2010). “Sinemaya Feminist Müdahale: Mulvey’de Psikanalitik Seyirciden Teknolojik Seyirciye”, Sinema Araştırmaları: Kuramlar, Kavramlar, Yaklaşımlar. (Der. Murat İri), İstanbul: Derin Yayınları, 161-186.
User, İ. (2010). “Biyoteknolojiler ve Kadın Bedeni”, Dişilik, Güzellik ve Şiddet Sarmalında Kadın ve Bedeni. (Der. Yasemin İnceoğlu, Altan Kar), İstanbul: Ayrıntı Yayınları, ss. 133-169.
Willis, S. (1993). Gündelik Hayat Kılavuzu. (Çev. Aksu Bora, Asuman Emre). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Yuval-Davis, N (2003) Cinsiyet ve Milliyet. (Çev. Ayşin Bektaş), İstanbul: İletişim Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Neslihan Göker Bu kişi benim

Göksel Göker

Yayımlanma Tarihi

4 Şubat 2016

Gönderilme Tarihi

4 Şubat 2016

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2014 Cilt: 24 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.18069/fusbed.19467

IZ

https://izlik.org/JA73TZ73UC

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Göker, N., & Göker, G. (2016). SİNEMADA ALTERNATİF KADIN TEMSİLLERİ: STEPFORD KADINLARI. Firat University Journal of Social Sciences, 24(2), 221-238. https://doi.org/10.18069/fusbed.19467

AMA

1.Göker N, Göker G. SİNEMADA ALTERNATİF KADIN TEMSİLLERİ: STEPFORD KADINLARI. Firat University Journal of Social Sciences. 2016;24(2):221-238. doi:10.18069/fusbed.19467

Chicago

Göker, Neslihan, ve Göksel Göker. 2016. “SİNEMADA ALTERNATİF KADIN TEMSİLLERİ: STEPFORD KADINLARI”. Firat University Journal of Social Sciences 24 (2): 221-38. https://doi.org/10.18069/fusbed.19467.

EndNote

Göker N, Göker G (01 Ocak 2016) SİNEMADA ALTERNATİF KADIN TEMSİLLERİ: STEPFORD KADINLARI. Firat University Journal of Social Sciences 24 2 221–238.

IEEE

[1]N. Göker ve G. Göker, “SİNEMADA ALTERNATİF KADIN TEMSİLLERİ: STEPFORD KADINLARI”, Firat University Journal of Social Sciences, c. 24, sy 2, ss. 221–238, Oca. 2016, doi: 10.18069/fusbed.19467.

ISNAD

Göker, Neslihan - Göker, Göksel. “SİNEMADA ALTERNATİF KADIN TEMSİLLERİ: STEPFORD KADINLARI”. Firat University Journal of Social Sciences 24/2 (01 Ocak 2016): 221-238. https://doi.org/10.18069/fusbed.19467.

JAMA

1.Göker N, Göker G. SİNEMADA ALTERNATİF KADIN TEMSİLLERİ: STEPFORD KADINLARI. Firat University Journal of Social Sciences. 2016;24:221–238.

MLA

Göker, Neslihan, ve Göksel Göker. “SİNEMADA ALTERNATİF KADIN TEMSİLLERİ: STEPFORD KADINLARI”. Firat University Journal of Social Sciences, c. 24, sy 2, Ocak 2016, ss. 221-38, doi:10.18069/fusbed.19467.

Vancouver

1.Neslihan Göker, Göksel Göker. SİNEMADA ALTERNATİF KADIN TEMSİLLERİ: STEPFORD KADINLARI. Firat University Journal of Social Sciences. 01 Ocak 2016;24(2):221-38. doi:10.18069/fusbed.19467

Cited By

TOPLUMSAL CİNSİYET STEREOTİPLERİNİN KADINLAR GÜNÜ REKLAMLARI ÜZERİNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ

Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi

https://doi.org/10.18092/ulikidince.519009