SAĞLIK - HASTALIĞIN TOPLUMSAL KÖKENLERİ VE SAĞLIK SOSYOLOJİSİ

Ömer Aytaç; Muzaffer Çağlar Kurtdaş

doi:10.18069/fusbed.31544

SAĞLIK - HASTALIĞIN TOPLUMSAL KÖKENLERİ VE SAĞLIK SOSYOLOJİSİ

Öz

Sağlık/hastalık her ne kadar sadece tıbbın konusu gibi görünse de, sosyal bilimlerin ve özellikle de sosyolojinin incelediği konular arasında yer almaktadır. Çünkü sağlık/hastalık, sadece biyolojik süreçlerle açıklanabilecek olgular değildir. Sağlık/hastalık sosyal yapı içinde oluşur ve bütün sağlık sistemleri kendi tarihsel süreçleri ve toplumsal koşulları bağlamında ortaya çıkar. Sağlık, birbirine bağlı fiziksel, psikolojik ve toplumsal süreçleri içeren bir olgudur ve aynı zamanda sosyal bir kurumdur. Bu bağlamda sağlık/hastalık toplumsal yapıdan ayrı düşünülemez ve değerlendirilemez. Sağlık/hastalığın toplumsal yapı ile olan ilişkisini inceleyen sosyolojinin alt dalı ise sağlık sosyolojisidir. Sağlık sosyolojisi, sağlık ve hastalıkta sosyal sebeplerin etkisini kendisine konu edinmiştir. Bu makale sağlık/hastalık olgularının toplumsal kökenlerine vurgu yaparken, bir sosyal kurum olan sağlığa, sosyolojinin bakışını göstermeye çalışmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Sağlık/hastalık, sağlık sosyolojisi, toplumsal yapı, kültür, sosyolojik teori

Kaynakça

Adak, Nurşen (2002), Sağlık Sosyolojisi Kadın ve Kentleşme, Birey Yayıncılık, İstanbul.
Baltaş, Zuhal (2004, Sağlık Psikolojisi, Remzi Kitapevi, 2.Basım, İstanbul.
Belek, İlker (1998), Sınıf Sağlık Eşitsizlik, Sorun Yayınları, İstanbul.
Bilton, Tony vd. (2008), Sosyoloji, Çev. Kemal İnal, Siyasal Kitabevi, Ankara
Bloom, W. Samuel (2002), The Word as Scalpel: A History of Medical Sociology, Oxford University Pres, New York.
Browne, Ken (2014), Sosyolojiye Giriş, Çev. İ. Kaya, Say Yayınları, İstanbul
Bury, Michael (1986), “Social Constructionism and The Development Of Medical Sociology”, Sociology of Health&Illness, Volume 8, Page 137-169.
Bury, Michael (1997), Healthand İllness in a Changing Society, Routledge, London.

Calnan, Michael- Johnson, Barbara (1985), “Health, Health Risks and Inequalities: An Exploratory Study of Women’s Perceptions”, Sociology of HealthandIllness, Vol:7, No:1.
Capra, Fritjof (1992), Batı Düşüncesinde Dönüm Noktası, Çeviren: M. Armağan, İnsan Yayınları, İstanbul.
Cirhinlioğlu, Zafer (2001), Sağlık Sosyolojisi, Nobel Yayın Dağıtım, İstanbul.
Coburn, David (2011), “Eşitsizlik ve Sağlık”, Kapitalizmde Sağlık Sağlıksızlık Semptomları, (Haz. LeoPanitch - ColinLeys), Çeviren: Umut Haskan, Yordam Kitap, İstanbul.
Cockerham W. C.- Scambler G. (2010), “Medical Sociology and Sociological Theory”, Medical Sociology (Edited: W. C. Cockerham), Wiley-Blackwell.
Cockerham, William, C (2007), Medical Sociology, Tenth Edition, PearsonPrenticeHall.
Cockerham, William, C. - Ritchet, Ferris, C. (1997), Dictionary of Medical Sociology, Greenwood Pres, Westport.
Coe, Rodney M. (1978), Sociology of Medicine, Second Edition, McGraw-HillBookCompany.
Demirer, Yücel (2006), “Kültür ve Siyaset Ekseninde Sağlık’ta Kavramsallaştırma: “Hasta” ve “Hastalık” Örnekleri”, Toplum ve Hekim, Cilt:21,Sayı:1, sh:25-31.
Deppe, Hans-Ulrich (2011), “Sağlık Hizmetlerinin Doğası: Metalaşmaya Karşı Dayanışma”, Kapitalizmde Sağlık Sağlıksızlık Semptomları, (Haz: LeoPanitch–Colin Leys) (Çeviren: Umut Haskan), Yordam Kitap, İstanbul.
Giddens, Anthony (2005), Sosyoloji, (Yayına Haz.: Cemal Güzel), Ayraç Yayınevi, Ankara.
Illich, Ivan (1995), Sağlığın Gaspı, Çev. Süha Sertabiboğlu, Ayrıntı Yayınları, İstanbul.
Kasapoğlu, Aytül (2001), “Güncel Sosyal Sorunlar ve Sağlık”, Toplumbilim, Sağlık Sosyolojisi Özel Sayısı, Sayı:13
Kızılçelik, Sezgin (1996), Türkiye’nin Sağlık Sistemi, Bir Medikal Sosyoloji Denemesi, Saray Kitapevleri, İzmir.
Lee E. - Frayn E. (2008), “The ‘Feminisation’ of Health”, A Sociology of Health (Edited by David Wainwright), Sage Publications, London
Lupton, Deborah (2003), Medicine as CultureI llness, Disease and Body in Western Societies, Second Edition, Sage Publications, London
Macionis, John J. (2012), Sosyoloji, Çev.Ed Vildan Akan, Nobel Yayınları, Ankara
Marshall, Gordon (1999), Sosyoloji Sözlüğü, Çev. O.Akınhay-D.Kömürcü, Bilim ve Sanat Yayınları, Ankara
Mechanic, David (1978), Medical Sociology, TheFree Pres, New York.
Newman, David M. (2013), Sosyoloji. Günlük Yaşamın Mimarisini Keşfetmek, Çev. Ali Arslan, Nobel Yayınları, Ankara
Oskay, Ülgen (1993), “Medikal Sosyolojide Bazı Kavramsal Açıklamalar”, Sosyoloji Dergisi, Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayını, Sayı:4, ss:89-140.
Özen, Sevinç (1993), “Sosyolojide Bir Alan: Sağlık Sosyolojisi ve Sağlık-Toplumsal Yapı İlişkileri”, Sosyoloji Dergisi, Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayını, Sayı:4, ss:73-89.
Özen, Sevinç (1994), “Sağlık ve Sosyo-Kültürel Yapı Değişkenleri”, Sosyoloji Dergisi, Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayını, Sayı:5, ss:133-145.
Öztek, Zafer (2001), “Sağlıkta Kavramlar Sağlık Kavramı ve Sağlık Hizmetleri”, Yeni Türkiye, Mayıs- Haziran 2001, Yıl:7, Sayı:39, ss:294-298.
Parsons, Talcott (2001), “Sağlık ve Hastalık: Sosyolojik Bir Eylem Perspektifi”, (Çeviren: Tülin Kurtarıcı), Toplumbilim, Sağlık Sosyolojisi Özel Sayısı, Sayı:13
Porter, Ray - Vigarelo, Georges (2008), “Beden, Sağlık ve Hastalıklar”, Bedenin Tarihi 1 Rönesans’tan Aydınlanma’ya (Haz: Alain Corbin, Jean-JacquesCourtine, Georges Vigarello), Çev. Saadet Özen,Yapı Kredi Yayınları, İstanbul.
Rieker, Patricia R.,-Chloe E. Bird (2000), “Sociological Explanations of Gender Differences in Mental and Physical Health”, in Handbook of Medical Sociology, edited by Chloe Bird, Peter Conrad and Allan Fremont, Prentice Hall, NewYork
Schaefer, Richard T. (2013), Sosyoloji, Çev. Ed. Simten Coşar, Palme Yayıncılık, Ankara
Shepherd, Jean (2003), “Japon Performs First Transplants from Brain-Dead Donar” www.pntb.org/ff- rndwrld.html
Thomas, Richard K. (2003), Society and Health Sociology for Health Professionals, KluwerAcademic Publishers, New York.
Turner, Bryan, S. (2011): Tıbbi Güç ve Toplumsal Bilgi, Çev. Ümit Tatlıcan, Sentez Yayıncılık, Bursa.
Turner, S. Bryan (1990), “The Interdisciplinary Curriculum: From Social Medicine to Postmodernism”, Sociology of Health&Illness, Volume 12.
Türkdoğan, Orhan (1991): Kültür ve Sağlık-Hastalık Sistemi, MEB Yayınları, İstanbul.
Üçkuyu, Yavuz (2006), “Toplumsal Yapı ve Sağlık Sistemleri: Sağlık Sistemlerine Nasıl Bakılmalı”, Toplum ve Hekim, Cilt:21,Sayı:5-6 ,ss:325-330.
White, Kevin (2002), Sociology of Health and Illness, Sage Publications, London

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Ömer Aytaç

Muzaffer Çağlar Kurtdaş

Yayımlanma Tarihi

31 Ocak 2016

Gönderilme Tarihi

31 Ocak 2016

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2015 Cilt: 25 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.18069/fusbed.31544

IZ

https://izlik.org/JA82SA45JE

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Aytaç, Ö., & Kurtdaş, M. Ç. (2016). SAĞLIK - HASTALIĞIN TOPLUMSAL KÖKENLERİ VE SAĞLIK SOSYOLOJİSİ. Firat University Journal of Social Sciences, 25(1), 231-250. https://doi.org/10.18069/fusbed.31544

AMA

1.Aytaç Ö, Kurtdaş MÇ. SAĞLIK - HASTALIĞIN TOPLUMSAL KÖKENLERİ VE SAĞLIK SOSYOLOJİSİ. Firat University Journal of Social Sciences. 2016;25(1):231-250. doi:10.18069/fusbed.31544

Chicago

Aytaç, Ömer, ve Muzaffer Çağlar Kurtdaş. 2016. “SAĞLIK - HASTALIĞIN TOPLUMSAL KÖKENLERİ VE SAĞLIK SOSYOLOJİSİ”. Firat University Journal of Social Sciences 25 (1): 231-50. https://doi.org/10.18069/fusbed.31544.

EndNote

Aytaç Ö, Kurtdaş MÇ (01 Ocak 2016) SAĞLIK - HASTALIĞIN TOPLUMSAL KÖKENLERİ VE SAĞLIK SOSYOLOJİSİ. Firat University Journal of Social Sciences 25 1 231–250.

IEEE

[1]Ö. Aytaç ve M. Ç. Kurtdaş, “SAĞLIK - HASTALIĞIN TOPLUMSAL KÖKENLERİ VE SAĞLIK SOSYOLOJİSİ”, Firat University Journal of Social Sciences, c. 25, sy 1, ss. 231–250, Oca. 2016, doi: 10.18069/fusbed.31544.

ISNAD

Aytaç, Ömer - Kurtdaş, Muzaffer Çağlar. “SAĞLIK - HASTALIĞIN TOPLUMSAL KÖKENLERİ VE SAĞLIK SOSYOLOJİSİ”. Firat University Journal of Social Sciences 25/1 (01 Ocak 2016): 231-250. https://doi.org/10.18069/fusbed.31544.

JAMA

1.Aytaç Ö, Kurtdaş MÇ. SAĞLIK - HASTALIĞIN TOPLUMSAL KÖKENLERİ VE SAĞLIK SOSYOLOJİSİ. Firat University Journal of Social Sciences. 2016;25:231–250.

MLA

Aytaç, Ömer, ve Muzaffer Çağlar Kurtdaş. “SAĞLIK - HASTALIĞIN TOPLUMSAL KÖKENLERİ VE SAĞLIK SOSYOLOJİSİ”. Firat University Journal of Social Sciences, c. 25, sy 1, Ocak 2016, ss. 231-50, doi:10.18069/fusbed.31544.

Vancouver

1.Ömer Aytaç, Muzaffer Çağlar Kurtdaş. SAĞLIK - HASTALIĞIN TOPLUMSAL KÖKENLERİ VE SAĞLIK SOSYOLOJİSİ. Firat University Journal of Social Sciences. 01 Ocak 2016;25(1):231-50. doi:10.18069/fusbed.31544