EMILE DURKHEIM ÜZERİNDEN MORDECAI M. KAPLAN’I OKUMAK: DİN KAVRAMI VE KOLEKTİF BİLİNÇ
Öz
Bu
makale, XX. Yüzyılda Amerika Birleşik Devletleri’nde ortaya çıkan Yahudilikte
Yeniden Yapılanma Hareketi’nin kurucusu olan ve Yahudiliği, Yahudi toplumunun
dini medeniyeti olarak gören Yahudi düşünür, sosyolog, filozof Mordecai M.
Kaplan’ın (1881-1983) Fransız sosyolog Emile Durkhem’den (1858-1917)
etkilendiği yönleri inceler. Kaplan da birçok bilim ve fikir adamı gibi, sosyolojinin
bir bilim haline gelmesinde önemli katkılar sağlayan Durkheim’ın özellikle din
alanında yaptığı çalışmalardan yararlanmıştır.
Kaplan,
Durkhem’in özellikle din kavramı, Tanrı, kutsal ve kolektif bilinç
fikirlerinden etkilenmiştir. Kaplan’a göre, din esasen sosyal bir fenomendir.
Dinin hakikatini kavramak, çalışma tarzını gözlemlemek ve gelişimini takip
etmek için bazı sosyal gruplar içinde işleyişini incelemek gerekir. Dini
toplumun bir ürünü olarak kabul eden Kaplan, dininin toplumsal tezahürü olarak
iki kavrama işaret etmektedir. Bu kavramlardan birincisi Tanrı, diğeri de
kutsaldır.O, Tanrı’yı dini
tecrübenin merkezine yerleştirmektedir. İnancın temeli onun “God-idea” dediği
“Tanrı-fikri”ne dayanır. Kaplan, Durkheim gibi her dinin özünde kutsal
duygusunun yer aldığını savunur. Kutsalın karşılığı “yüce değerdir.” Kaplan’a
göre, zaman içinde insanlar ve tüm toplumlar belli nesnelere, varlıklara,
kişilere ve fikirlere bir dokunmazlık statüsü verme eğiliminde olabilir. Kaplan’ın
Durkheim’den ilham aldığı en önemli hususlardan biri de Durkheim düşünce
sisteminde yer alan ve bir toplumsal güç
olarak kabul edilen kolektif bilinç kavramıdır. Kaplan’a göre din bütün sosyal
gruplarda var olan canlı bir enerji biçimidir. Kaplan için, kolektif bilinç
denilen bu toplumsal enerji Yahudi toplumunun yaşam şeklidir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AYDIN, Fuat, “Çevirmenin Önsözü” Emile Durkheim Dini Hayatın İlkel Biçimleri, Ataç Yayınları, İstanbul 2005.
- DINER, Hasia R., The Jews of The United States (1654 To 2000), Unıvesıty of Calıfornıa Press, Berkeley 2004.
- DURKHEIM, Emile, The Elementary Forms of Religious Life, translated and with an Introductinon by Karen E. Fields, The Free Pess, New York 1995.
- ------------, The Rules of Sociolocal Method, trans. W. D. Halls, The Free Press, New York, 1982.
- FIEALS, Karen E., “Religion As Eminently Social Thing,”, Translator’s Introduction, The Elementary Forms of the Religious Life, New York 1995.
- GOLDSMITH, Emanuel S., “Mordecai M. Kaplan: His Interpretatio of Judaism”, Dynamıc Judaısm The Essential Writings of Mordecai M. Kaplan, Edit by Emanuel S. Goldsmith and Mel Scult, The Reconstructıonist Press, New York 1991.
- GREENBERG, Gershon, Modern Jewish Thinkers, Academic Studies Press, Brighton 2011.
- HARMAN, Ömer Faruk “Dağ” Mad., DİA, 1993, c. 8.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
İbrahim Ethem Aydın
Bu kişi benim
Yayımlanma Tarihi
31 Temmuz 2018
Gönderilme Tarihi
2 Mayıs 2018
Kabul Tarihi
16 Temmuz 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 28 Sayı: 2
Cited By
Farklı Üretim Yollarıyla İmal Edilen Nano Bor Nitrür Katkılı Alüminyum Malzemesinin Mekanik Özelliklerinin İncelenmesi
International Scientific and Vocational Studies Journal
https://doi.org/10.47897/bilmes.1163980Synthesis of boron-based alloys and compounds by mechanical alloying: A review
Materials Today Communications
https://doi.org/10.1016/j.mtcomm.2023.106980DURKHEİM‘IN İNTİHAR YAKLAŞIMINA YÖNELİK ELEŞTİRİLER
Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.61904/sbe.1569275