Araştırma Makalesi

EMILE DURKHEIM ÜZERİNDEN MORDECAI M. KAPLAN’I OKUMAK: DİN KAVRAMI VE KOLEKTİF BİLİNÇ

Cilt: 28 Sayı: 2 31 Temmuz 2018
  • İbrahim Ethem Aydın
PDF İndir
EN TR

EMILE DURKHEIM ÜZERİNDEN MORDECAI M. KAPLAN’I OKUMAK: DİN KAVRAMI VE KOLEKTİF BİLİNÇ

Öz

Bu makale, XX. Yüzyılda Amerika Birleşik Devletleri’nde ortaya çıkan Yahudilikte Yeniden Yapılanma Hareketi’nin kurucusu olan ve Yahudiliği, Yahudi toplumunun dini medeniyeti olarak gören Yahudi düşünür, sosyolog, filozof Mordecai M. Kaplan’ın (1881-1983) Fransız sosyolog Emile Durkhem’den (1858-1917) etkilendiği yönleri inceler. Kaplan da birçok bilim ve fikir adamı gibi, sosyolojinin bir bilim haline gelmesinde önemli katkılar sağlayan Durkheim’ın özellikle din alanında yaptığı çalışmalardan yararlanmıştır.

Kaplan, Durkhem’in özellikle din kavramı, Tanrı, kutsal ve kolektif bilinç fikirlerinden etkilenmiştir. Kaplan’a göre, din esasen sosyal bir fenomendir. Dinin hakikatini kavramak, çalışma tarzını gözlemlemek ve gelişimini takip etmek için bazı sosyal gruplar içinde işleyişini incelemek gerekir. Dini toplumun bir ürünü olarak kabul eden Kaplan, dininin toplumsal tezahürü olarak iki kavrama işaret etmektedir. Bu kavramlardan birincisi Tanrı, diğeri de kutsaldır.O, Tanrı’yı dini tecrübenin merkezine yerleştirmektedir. İnancın temeli onun “God-idea” dediği “Tanrı-fikri”ne dayanır. Kaplan, Durkheim gibi her dinin özünde kutsal duygusunun yer aldığını savunur. Kutsalın karşılığı “yüce değerdir.” Kaplan’a göre, zaman içinde insanlar ve tüm toplumlar belli nesnelere, varlıklara, kişilere ve fikirlere bir dokunmazlık statüsü  verme eğiliminde olabilir. Kaplan’ın Durkheim’den ilham aldığı en önemli hususlardan biri de Durkheim düşünce sisteminde yer alan  ve bir toplumsal güç olarak kabul edilen kolektif bilinç kavramıdır. Kaplan’a göre din bütün sosyal gruplarda var olan canlı bir enerji biçimidir. Kaplan için, kolektif bilinç denilen bu toplumsal enerji Yahudi toplumunun yaşam şeklidir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. AYDIN, Fuat, “Çevirmenin Önsözü” Emile Durkheim Dini Hayatın İlkel Biçimleri, Ataç Yayınları, İstanbul 2005.
  2. DINER, Hasia R., The Jews of The United States (1654 To 2000), Unıvesıty of Calıfornıa Press, Berkeley 2004.
  3. DURKHEIM, Emile, The Elementary Forms of Religious Life, translated and with an Introductinon by Karen E. Fields, The Free Pess, New York 1995.
  4. ------------, The Rules of Sociolocal Method, trans. W. D. Halls, The Free Press, New York, 1982.
  5. FIEALS, Karen E., “Religion As Eminently Social Thing,”, Translator’s Introduction, The Elementary Forms of the Religious Life, New York 1995.
  6. GOLDSMITH, Emanuel S., “Mordecai M. Kaplan: His Interpretatio of Judaism”, Dynamıc Judaısm The Essential Writings of Mordecai M. Kaplan, Edit by Emanuel S. Goldsmith and Mel Scult, The Reconstructıonist Press, New York 1991.
  7. GREENBERG, Gershon, Modern Jewish Thinkers, Academic Studies Press, Brighton 2011.
  8. HARMAN, Ömer Faruk “Dağ” Mad., DİA, 1993, c. 8.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

İbrahim Ethem Aydın Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

31 Temmuz 2018

Gönderilme Tarihi

2 Mayıs 2018

Kabul Tarihi

16 Temmuz 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 28 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Aydın, İ. E. (2018). EMILE DURKHEIM ÜZERİNDEN MORDECAI M. KAPLAN’I OKUMAK: DİN KAVRAMI VE KOLEKTİF BİLİNÇ. Firat University Journal of Social Sciences, 28(2), 269-286. https://doi.org/10.18069/firatsbed.460952
AMA
1.Aydın İE. EMILE DURKHEIM ÜZERİNDEN MORDECAI M. KAPLAN’I OKUMAK: DİN KAVRAMI VE KOLEKTİF BİLİNÇ. Firat University Journal of Social Sciences. 2018;28(2):269-286. doi:10.18069/firatsbed.460952
Chicago
Aydın, İbrahim Ethem. 2018. “EMILE DURKHEIM ÜZERİNDEN MORDECAI M. KAPLAN’I OKUMAK: DİN KAVRAMI VE KOLEKTİF BİLİNÇ”. Firat University Journal of Social Sciences 28 (2): 269-86. https://doi.org/10.18069/firatsbed.460952.
EndNote
Aydın İE (01 Temmuz 2018) EMILE DURKHEIM ÜZERİNDEN MORDECAI M. KAPLAN’I OKUMAK: DİN KAVRAMI VE KOLEKTİF BİLİNÇ. Firat University Journal of Social Sciences 28 2 269–286.
IEEE
[1]İ. E. Aydın, “EMILE DURKHEIM ÜZERİNDEN MORDECAI M. KAPLAN’I OKUMAK: DİN KAVRAMI VE KOLEKTİF BİLİNÇ”, Firat University Journal of Social Sciences, c. 28, sy 2, ss. 269–286, Tem. 2018, doi: 10.18069/firatsbed.460952.
ISNAD
Aydın, İbrahim Ethem. “EMILE DURKHEIM ÜZERİNDEN MORDECAI M. KAPLAN’I OKUMAK: DİN KAVRAMI VE KOLEKTİF BİLİNÇ”. Firat University Journal of Social Sciences 28/2 (01 Temmuz 2018): 269-286. https://doi.org/10.18069/firatsbed.460952.
JAMA
1.Aydın İE. EMILE DURKHEIM ÜZERİNDEN MORDECAI M. KAPLAN’I OKUMAK: DİN KAVRAMI VE KOLEKTİF BİLİNÇ. Firat University Journal of Social Sciences. 2018;28:269–286.
MLA
Aydın, İbrahim Ethem. “EMILE DURKHEIM ÜZERİNDEN MORDECAI M. KAPLAN’I OKUMAK: DİN KAVRAMI VE KOLEKTİF BİLİNÇ”. Firat University Journal of Social Sciences, c. 28, sy 2, Temmuz 2018, ss. 269-86, doi:10.18069/firatsbed.460952.
Vancouver
1.İbrahim Ethem Aydın. EMILE DURKHEIM ÜZERİNDEN MORDECAI M. KAPLAN’I OKUMAK: DİN KAVRAMI VE KOLEKTİF BİLİNÇ. Firat University Journal of Social Sciences. 01 Temmuz 2018;28(2):269-86. doi:10.18069/firatsbed.460952

Cited By