AZERBAYCAN TÜRKÇESİNDE ANLAMLARINA GÖRE MODAL SÖZLER VE ÖZELLİKLERİ

Birol İpek

doi:10.18069/firatsbed.529743

AZERBAYCAN TÜRKÇESİNDE ANLAMLARINA GÖRE MODAL SÖZLER VE ÖZELLİKLERİ

Öz

Modal sözler Azerbaycan Türkçesinde bütün yönleriyle tasnif edilmiş bir sözcük kategorisi olarak yer almaktadır. Azerbaycan Türkçesinde modal sözler anlamlarına göre 1. Tasdik bildiren modal sözler. 2 Şüphe, tereddüt bildiren modal sözler. 3 Netice ve genelleştirme bildiren modal sözler. 4. Kişinin fikrini bildiren modal sözler. 5. Sıra ve ardışıklık bildiren modal sözler. 6. Benzetme veya mukayese bildiren modal sözler. 7. Hayıflanma bildiren modal sözler olarak toplam yedi grupta sınıflandırılmaktadır.

Azerbaycan Türkçesinde modal sözler cümlenin başında ortasında ve sonunda kullanılmaktadır. İmla gereği modal sözler cümle başında ve sonda virgülle ayrılır. Cümle ortasında kullanıldığında ise iki virgül arasına alınır. Modal sözler yapısına göre basit ve ya birleşik olabilirler. Modal sözler cümle içinde bir öge olarak kullanılmazlar. Modal sözler kullanıldığı cümlenin tamamının anlamını etkiler. Türkiye Türkçesinde modal sözler kategorisi yoktur. Bu kategori daha çok Rus bilim adamlarının Türk lehçe ve şivelerinde yaptıkları bir tasniftir. Çağdaş Türk lehçelerinin hemen hemen tamamında bu kategori yer almaktadır.

Anahtar Kelimeler

Azerbaycan türkçesi,modal söz,kelime,kelime kategorileri

Kaynakça

Abdullayeva, Gülarǝ (2013), Müasir Azərbaycan Dili, (II hissə (Morfologiya, sintaksis), İlm ve Tehsil Yayınları, Bakü
Əliyev, Kamran (2011), Azǝrbaycan Dili, İlm ve Tehsil Yayınları, Bakü.
Altaylı, Seyfettin, (1994), Azerbaycan Türkçesi Sözlüğü, MEB Yayınları, İstanbul.
Buran, Ahmet-Alkaya, Ercan (2010), Çağdaş Türk Lehçeleri, Akçağ Yayınları, Ankara.
Buran, Ahmet-Alkaya Ercan-Yalşın, Süleyman Kaan (2014), Çağdaş Türk Yazı Dilleri I, Güneybatı/Oğuz Grubu, Akçağ Yayınları, Ankara.
Biray, Nergis (2009), “Kazak Türkçesinde Modal Söz (Kelimenin Dokuzuncu Türü Mü?)” Turkish Studies, International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 4/3 Spring 2009. s 338-361.
Ergin, Muharrem (1981), Azeri Türkçesi, Ebru Yayınları, 2. Baskı, İstanbul.
Ercilasun, Ahmet Bican (1999), Türk Gramerinin Sorunları II, TDK Yayınları, Ankara. s.532.

Hacıeminoğlu, Necmettin (1971), Türk Dilinde Edatlar, MEB Yayınları, İstanbul.
Xǝlilov, Buludxan, (2016), Müasir Azǝrbaycan Dilinin Morfologiyası (I Hissǝ), İlm ve Tehsil Yayınları, Bakü.
Hüseyinzade, Muxtar (2007), Müasir Azǝrbaycan Dili,(Morfologiya, Üçüncü Hisse), İlm ve Tehsil Yayınları, Bakü.
Kartallıoğlu, Yavuz-Yıldırım, Hüseyin (2007), “Azerbaycan Türkçesi” (Editör: Ahmet Bican Ercilasun), Türk Lehçeleri Grameri, Akçağ Yayınları, Ankara. s.172-230.
Kazımov, Q.Ş., (2010), Müasir Azǝrbaycan Dili Morfologiya, Elm ve Tehsil Yayınları, Bakü.
Naskali, Emine Gürsoy (1997), Türk Dünyası Gramer Terimleri Kılavuzu, TDK Yayınları, Ankara.
Öz Özcan Aynur (2008). “Özbek ve Türkiye Türkçesinde “Kesinlik” Bildiren Modal Sözler”, Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Yıl:5, Sayı:9-Güz, ss.447–459.
Öz Özcan Aynur (2004). “Özbek ve Türkiye Türkçesinde “Olasılık-Tahmin” Bildiren Modal Sözler”, V. Uluslararası Türk Dili Kurultayı Bildirileri, C. II, (20–26.09.2004), TDK Yayınları, Ankara, s.2253–2261)
Söyegov, Muratgeldi (2000), Türkmen Diliniñ Garmatikası, Aşgabat-1999, TDK Yayınları.
Tanrıverdi, Əzizxan (2012), Azǝrbaycan Dilinin Tarixi Grammatikası, II. Neşr, Bakü s.361-369.
Vardar, Berke (2002), Açıklamalı Dilbilim Terimleri Sözlüğü, Multılıngual Yayınları, İstanbul.
Yalçın, Süleyman Kaan (2018), Azerbaycan Türkçesi Grameri, Kesit Yayınları, İstanbul.Elektronik Kaynaklar:
URL-1:https://bpakman.wordpress.com/baku-2010-fotograflar/turkler-icin-azerice/azerice/azerice-gramer/azerbaycan-turkcesiyle-gramer-aciklamalari/ (05.08.2017)
URL-2:http://azgrammar.top/modal-sozl-r/ 06.08.2017.
URL3:https://tr.wikibooks.org/wiki/Azerice/T%C3%BCrk%C3%A7eden_farkl%C4%B1olan_kelimeler (07.08.2017)
URL-4:http://qadin.net/index.php?newsid=53218. (06.08.2017).
URL-5:http://www.azerbaijans.com/content_943_tr.html (07.08.2017)
URL-6:http://www.urmu.eu/Azerbaycan_dili_derslik.pdf (13.09.2017)

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Birol İpek ^*
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Ağustos 2019

Gönderilme Tarihi

20 Şubat 2019

Kabul Tarihi

13 Kasım 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 29 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.18069/firatsbed.529743

IZ

https://izlik.org/JA94FF88PY

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

İpek, B. (2019). AZERBAYCAN TÜRKÇESİNDE ANLAMLARINA GÖRE MODAL SÖZLER VE ÖZELLİKLERİ. Firat University Journal of Social Sciences, 29(2), 81-88. https://doi.org/10.18069/firatsbed.529743

AMA

1.İpek B. AZERBAYCAN TÜRKÇESİNDE ANLAMLARINA GÖRE MODAL SÖZLER VE ÖZELLİKLERİ. Firat University Journal of Social Sciences. 2019;29(2):81-88. doi:10.18069/firatsbed.529743

Chicago

İpek, Birol. 2019. “AZERBAYCAN TÜRKÇESİNDE ANLAMLARINA GÖRE MODAL SÖZLER VE ÖZELLİKLERİ”. Firat University Journal of Social Sciences 29 (2): 81-88. https://doi.org/10.18069/firatsbed.529743.

EndNote

İpek B (01 Ağustos 2019) AZERBAYCAN TÜRKÇESİNDE ANLAMLARINA GÖRE MODAL SÖZLER VE ÖZELLİKLERİ. Firat University Journal of Social Sciences 29 2 81–88.

IEEE

[1]B. İpek, “AZERBAYCAN TÜRKÇESİNDE ANLAMLARINA GÖRE MODAL SÖZLER VE ÖZELLİKLERİ”, Firat University Journal of Social Sciences, c. 29, sy 2, ss. 81–88, Ağu. 2019, doi: 10.18069/firatsbed.529743.

ISNAD

İpek, Birol. “AZERBAYCAN TÜRKÇESİNDE ANLAMLARINA GÖRE MODAL SÖZLER VE ÖZELLİKLERİ”. Firat University Journal of Social Sciences 29/2 (01 Ağustos 2019): 81-88. https://doi.org/10.18069/firatsbed.529743.

JAMA

1.İpek B. AZERBAYCAN TÜRKÇESİNDE ANLAMLARINA GÖRE MODAL SÖZLER VE ÖZELLİKLERİ. Firat University Journal of Social Sciences. 2019;29:81–88.

MLA

İpek, Birol. “AZERBAYCAN TÜRKÇESİNDE ANLAMLARINA GÖRE MODAL SÖZLER VE ÖZELLİKLERİ”. Firat University Journal of Social Sciences, c. 29, sy 2, Ağustos 2019, ss. 81-88, doi:10.18069/firatsbed.529743.

Vancouver

1.Birol İpek. AZERBAYCAN TÜRKÇESİNDE ANLAMLARINA GÖRE MODAL SÖZLER VE ÖZELLİKLERİ. Firat University Journal of Social Sciences. 01 Ağustos 2019;29(2):81-8. doi:10.18069/firatsbed.529743

AZERBAYCAN TÜRKÇESİNDE ANLAMLARINA GÖRE MODAL SÖZLER VE ÖZELLİKLERİ

AZERBAYCAN TÜRKÇESİNDE ANLAMLARINA GÖRE MODAL SÖZLER VE ÖZELLİKLERİ

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

TÜRKMEN TÜRKÇESİNDE KESİNLİK BİLDİREN MODAL SÖZLER

ATA ATACANOV’UN ŞİİRLERİNDE PEKİŞTİRME VE VURGULAMAYI ANLATAN MODAL SÖZLER

Azerbaycan Türkçesi ve Türkiye Türkçesinde sözcük türlerine bakış