PETROL VE DOĞALGAZ FİYATLARINDAKİ PERİYODİK DALGALANMALAR
Öz
Dünya enerji piyasalarında önemli yeri olan doğalgaz ve petrol fiyatları, sürdürülebilir ekonomi politikaları oluşturulması açısından oldukça önemli olan temel girdilerdendir. Bu iki girdi fiyatları döngüsel olarak irdelendiğinde elde edilebilecek herhangibir periyodikliğin, oluşturulacak ekonomik politikalar ve akademik çalışmalar açısından önemli olacağı düşünülmektedir. Ülkelerin sanayi gelişmişlik düzeyleri açısından da önemli göstergelerden olan bu iki girdi fiyatlarının birbirleri arasındaki etki ve ilişkilerde araştırılmıştır. Bu çalışmada, 2004:01-2018:12 dönemi aylık ortalama brent petrol ve doğalgaz fiyatlarındaki periyodik bileşenler araştırılmıştır. Çalışmadaki veriler uluslararası piyasalarda oluşan günlük(gece 00:00 itibarı ile gün sonu kapanış değerleri) fiyatlar derlenerek aylık ortalamalar elde edilmiştir. Veriler Matriksdata veri sağlayıcı şirketinden veri terminali aboneliği alınmak suretiyle elde edilmiştir. Çalışmanın durağanlığı standart birim kök testlerinin yanında, periodogramlara dayalı birim kök testi ile de sınanmış ve her iki serinin de durağan olmadığı gözlenmiştir. Her iki seri de durağan olmadığı için periyodik bileşenlerin tespiti açısından birinci dereceden fark serileri kullanılmıştır. Doğalgaz fiyatlarında herhangi bir periyodik bileşen gözlenmezken, brent petrol fiyatlarında 36 ay(üç yıl), 60 ay(beş yıl), 45ay ve 90 aylık periyodlar gözlenmiştir. Her iki seri de birinci dereceden bütünleşik olmasına rağmen iki seri arasında uzun dönemli durağan bir ilişkili (kointegre) gözlenememiştir. Bunun farklı nedenleri olabileceği gibi bu iki serinin farklı periyodik yapılara sahip olduğu da söynenebilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akdi, Y. and D.A. Dickey (1998), “Periodograms of unit root time series: Distributions and tests”, Communications in Statistics : Theory and Methods, 27(1), 69-87.
- Akdi, Y. (2014), “Zaman Serileri Analizi: Birim kökler ve Kointegrasyon”, Gazi Kitabevi, Ankara
- Brockwell, P.J. and R.A. Davis (1987), “Time Series: Theory and Methods.” Springer Science& Business Media.
- BP, (2005). Statistical review of world energy June 2005, http://www.bp.com.
- Çılbant, C , Alma, D . "Türkiye’de Doğal Gaz Tüketimi İle Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki". Bitlis Eren Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Akademik İzdüşüm Dergisi 1 (2016): 1-11
- De Jong, C., & Schneider, S. (2009), “ Cointegration between gas and power spot prices.” The Journal of Energy Markets, 2(3), 27.
- Engle, R. F. and Granger, C. W. J. (1987), “Cointegration and Error Correction: Representation, Estimation, and Testing”, Econometrica, 55, 251–276.
- EIA, (2005), International energy outlook July 2005, http://www.eia.doe.gov.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Ağustos 2019
Gönderilme Tarihi
1 Mayıs 2019
Kabul Tarihi
13 Kasım 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 29 Sayı: 2