TARİHE TANIKLIK EDEN BİR MANZUME: KİLİSLİ RÛHÎ’NİN TÂRÎH-İ İBRET-NÜMÂ’SI

Öz

Edebiyat ve tarih arasındaki ilişki inkâr edilemez bir gerçektir. Edebî ürünler kimi zaman tarihi kayıtlara
geçmemiş olayları konu edinebilirken, kimi zaman da tarihi kayıtlara geçmiş olayları daha ayrıntılı şekilde
ileriki zamanlara ulaştırır. Bu türden edebî metinler, tarihi kayıtların bağlamdan uzak olan anlatımlarına bir
canlılık kazandırmaları ve tarihe şahitlik etmeleri bakımından önemlidir. Bu açıdan Kilisli Rûhî tarafından
yazılmış “Târîh-i ibret-nümâ” başlıklı manzume tarihi kayıtlara geçmiş bir olaya tanıklık eden ve bu olaya
bağlam kazandıran bir metindir.
Çalışmada edebî metin ve tarih ilişkisi üzerinde durulmuş; 18. yüzyılın son çeyreğinde Kilis ve
çevresinde hüküm süren ve yaptıklarıyla tarihi kayıtlara geçmiş olan bir idarecinin icraatlarının ve feci
sonunun anlatıldığı Târîh-i ibret-nümâ” adlı manzume incelenmiştir. İncelemede metnin genel özellikleri
üzerinde durularak metinde geçen olaylar beyitlerden hareketle değerlendirilmiş ve olayların tarihî kayıtlarla
ilişkisi belirtilmiştir.