“AŞK MÜLKÜNÜN SULTANI” MOLLA NEFES VE LİRİK YARATICILIĞI
Öz
Molla Nefes’in Türkmenlerin “Teke”, “Yazı”, “Toktamış” boylarından olduğuna dair bilgiler vardır. İlk eğitimini babasından ve zamanının meşhur bir pedagog bilgini olan Molla Muhammed Saleh'ten aldığı tahmin edilmektedir. Kendini halkının, milletinin çocuklarına adamış şairin ismine ilave edilen “molla” kelimesinin de nedeni budur. Şair, Türkmenler arasında “Aşk mülkünün sultanı” olarak bilinir. Eserlerinin çoğu, insanın doğal görünümünden bahseder. Şiirlerindeki ses, müzik, üslup, anlam ve söz sanatları ; ritim ve kafiye yapısı bakımından orijinaldir. Sanatçının farklılıklar ve yenilikler arayışında bulunması, şiirsel hassasiyetinin ve gücünün göstergisidir. Şairin yaratıcılığının şaheserlerinden olan «Ben bu mekâna gelmişem» poemidir. Bu eserde sevginin en yüksek şiirsel seviyede olduğunu görürüz. İslam dininin yücelerini ve erenlerini bile şair poemine dahil etmiştir. Allah’ın bile âşık olduğu kız aslında Molla Nefes’in bir zamanlar sevdiği, ama hiç bir zaman kavuşamadığı sevgilisi Durduhal’mış. Kim görürse bu kızı sevdiğini unuturmuş. Yer yüzündeki kargaşayı görüp de kimi gönderdiyse sonuç alamadığını görünce Allah, kendisi dünyaya iner. Kızı görünce Allah bile kendinden geçer. Şairin birçok şiirinin zamanla Feraki, Kemine, Talibi, Andelip’ gibi şairlere ait olduğu sanılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aşırov A. Molla Nepes. Aşqabat, 2010, TDN, s.28
- Demirci Metin. Büyük Türkmen şairi Molla Nefes // Uluslararası türkçe edebiyyat Kültür Dergisi, Sayı 6, 2017, Türkiye, s.312-330
- Əndəlib N. Şeirlər, poemalar, dastanlar. Tərtib edən, türkməncədən uyğunlaşdıran və ön sözün müəllifi Prof. Dr.Ramiz Əskər. Bakı: MBM, 2011, 292 s.
- Gürgenli A. Molla Nepes. Lirika (Saylayan qoşqular-Seçilmiş şeirler) Aşgabat, 1940, Türkmen Dövlet neşriyyatı, s.6
- Gürgenli Ahundov. Türkmen klassik şahiri- Molla Nepes ve onun dörüdiciliği (Türkmen klassik şairi-Molla Nepes ve onun yaradıcılığı) // Sovet edebiyyatı jurnalı, №5, 1939, s.27
- Karahanov A. Türkmen Şahyrlary // Türkmen eli dergisi, №3, 1922, s.39
- Kaya D. Diydim diydı” şeir söyleme geleneyi bağlamında Molla Nefes’in şiirleri / Molla Nefes ve XIX esr Türkmen edebiyyatı simpoziumu. 7-10 nisan, 2010, s.6
- Kekilov A. Molla Nepes. Aşgabat, 1957,TDN, s.21
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Aynur Seferli
*
Azerbaijan
Yayımlanma Tarihi
31 Ocak 2020
Gönderilme Tarihi
25 Eylül 2019
Kabul Tarihi
13 Mart 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 30 Sayı: 1