Pers İmparatorluğu'nun Çöküşü
Öz
Pers imparatorluğu, uzun yıllar tarih sahnesinde yer alan köklü bir medeniyettir. MÖ 6. yüzyılda temelleri atılan imparatorluğun Asya, Anadolu, Mısır ve Kıbrıs’ı da içine alan geniş bir hâkimiyet sahası bulunmaktaydı. Hâkim olduğu bölgelerde izlediği hoşgörü politikası sayesinde uzun yıllar siyasi varlığını sürdürebilmiştir. Tarihteki bütün imparatorluklar gibi, bu güçlü devlet de, önce zayıflayacak ardından da yıkılacaktır. Çalışmamızın bel kemiğini, söz konusu imparatorluğun yıkılış süreci oluşturacaktır.
Pers İmparatorluğu’nun siyasi evrelerinin kısa bir analiziyle başlayacak olan çalışmamızda, imparatorluğu çöküşe götüren siyasi, iktisadi ve sosyal sebepler, yerli ve yabancı kaynakların ışığında izah edilecektir. Çalışmanın sonunda, İlkçağ tarihi açısından Pers İmparatorluğu’nun önemi, doğu-batı kültür sentezindeki rolü, İmparatorluğun ardında bıraktığı izler değerlendirilecektir. Ayrıca bu güçlü imparatorluğa son veren Büyük İskender’in, Persleri nasıl yenilgiye uğrattığı, yıkılan imparatorluğun ardından yaşanan gelişmeler de izah edilecektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- BRİANT Pierre, From Cyrus to Alexander: A History of the Persian Empire, Indiana, 2002.CAHILL Nicholas, “Lydia” Son Tunç Çağı’ndan Helenistik Döneme Anadolu’nun Arkeoloji Atlası 2, 2012/01, (Ed. Necmi Karul), İstanbul, 2012, s. 90-107.DANDAMAEV A. Muhammed, A Political History of the Achaemenid Empire, Boston, 1990.DİAKOV V. – KOVALEV S, İlkçağ Tarihi Ortadoğu Uzakdoğu Eski Yunan, Cilt: I, (Çev. Özdemir İnce), İstanbul, 2010.FREEMAN Charles, Mısır, Yunan ve Roma Antik Akdeniz Uygarlıkları, (Çev. Suat Kemal Angı) Ankara, 2005.GARTHWAITE R. Gene, İran Tarihi, (Çev. Fethi Aytuna), İstanbul, 2011.GÜNALTAY Şemseddin; İran Tarihi En Eski Çağlardan İskender’in Asya Seferine Kadar, Cilt I, Ankara, 1987.HERODOTOS; Tarih, (Çev. Müntekim Ökmen), İstanbul, 2010.KILIÇ Serap Özkan, “Pers Hâkimiyeti Altında Batı Anadolu”, İstanbul, Doktora Tezi, 2011.KSENOPHON, Anabasis (On Binlerin Dönüşü), (Çev. Tanju Gökçöl), İstanbul, 2010.KUHRT Amelie, Eskiçağ ’da Yakındoğu: Yaklaşık MÖ 3000-330, (Ed. Ali Berktay), I ve II. Cilt, İstanbul, 2010.LENDERING Jona, Büyük İskender, (Çev. Burak Sengir), İstanbul, 2018.LLYOD Seton, Türkiye’nin Tarihi: Bir Gezginin Gözüyle Anadolu Uygarlıkları, (Çev. Ender Varinlioğlu), Ankara, 2012.MANSEL Arif Müfid, Ege ve Yunan Tarihi, Ankara, 2014.MEMİŞ Ekrem, Eski Çağ Medeniyetleri Tarihi, Ankara, 2006.MIEROOP Marc Van De, Antik Yakındoğu’nun Tarihi MÖ 3000-323, (Çev. Sinem Gül), Ankara, 2006.OLIVIER Casabonne, “Akamenid İmparatorluğu: Büyük Kral ve Persler”, Son Tunç Çağı’ndan Helenistik Döneme Anadolu’nun Arkeoloji Atlası 2, 2012/01, (Ed. Necmi Karul), İstanbul, 2012, s. 184-199.OLMSTEAD Albert T., History of the Persian Empire, Chicago, 1948.Rollinger Robert, Med Krallığı: Hayalet İmparatorluk”, Son Tunç Çağı’ndan Helenistik Döneme Anadolu’nun Arkeoloji Atlası 2, 2012/01, (Ed. Necmi Karul), İstanbul, 2012.SİNA Ayşe, “Aiskhylos’un Persler Oyunu Ve Tarih”, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi 46, 2006, 109-136.TEKİN Oğuz, “Satraplar Anadolu’su”, Son Tunç Çağı’ndan Helenistik Döneme Anadolu’nun Arkeoloji Atlası 2, 2012/01, (Ed. Necmi Karul), İstanbul, 2012, s. 226-237.TEKİN Oğuz, Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş, İstanbul, 2018.THUKYDİDES, Peloponnesos’lularla Atina’lıların Savaşı, I. Kitap, (Çev. Halil Demircioğlu), Ankara, 1950.WEISKOPF Michael, The So-Called “Great Satraps Revolt”, 366-360 B.C. Concerning Local İnstability in the Achaemenid far West, Stuttgart, 1989.WIESEHÖFER Josef, Antik Pers Tarihi, (Çev. Mehmet Ali İnci), İstanbul, 2003.YILMAZ, Cuma Ali, Büyük İskender’in Hayatı ve Faaliyetleri, Doktora Tezi, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Elazığ, 2016.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Cuma Ali Yılmaz
*
0000-0002-1100-7203
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Ocak 2020
Gönderilme Tarihi
6 Kasım 2019
Kabul Tarihi
13 Mart 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 30 Sayı: 1
Cited By
PERS İMPARATORLUĞU (AKHAİMENİD) DÖNEMİ ERKEK GİYİM KUŞAMI ÜZERİNE BİR İNCELEME
Tykhe Sanat ve Tasarım Dergisi
https://doi.org/10.55004/tykhe.994108SELÇUKLU DEVLETİ KURULUŞ DÖNEMİNDE (1040-1092) TÜRK DEVLET ANLAYIŞINDA PERS ETKİLERİ
Research Journal of Politics Economics and Management
https://doi.org/10.54429/seyad.1071150