Araştırma Makalesi

KEPLER’İN “HARMONICES MUNDI” TASARISININ FELSEFÎ TEMELLERİ

Sayı: 33 21 Mayıs 2022
PDF İndir
EN TR

KEPLER’İN “HARMONICES MUNDI” TASARISININ FELSEFÎ TEMELLERİ

Öz

Astronomi, astroloji, matematik, göksel fizik, doğa felsefesi ve optik alanlarındaki çalışmalarıyla tanınan Johannes Kepler’in tüm hayatını adadığı kozmik armoni fenomeninin temelleri Antik Çağ felsefesine dayanmaktadır. Nitekim Pisagorculuk ile birlikte gelişen “müzik – matematik” ilişkisi, Pisagor’dan beri astronomi ve geometrinin iç içe çalışıldığı bir gelenek dâhilinde müzik teorisine kapı aralamaktadır. Bu geleneğin varislerinden biri olarak Kepler, ortaya koymaya çalıştığı evrensel düzen ve ahengin mantıksal temelinin, mistik ve teolojik yorumla çelişmeyecek bir açıklamasını vermeye çalışırken bu teorinin rasyonel ispatlarını, Platonik çokyüzlü küresel kozmolojiye ve Kopernikçi heliosentrizme dayandırmıştır. Gök kürelerinin müziği tasarısını Pisagorcu geometri üzerinden temellendiren düşünür, gezegen yörüngelerinin elips şeklinde olduğunu bulduktan sonra gezegen hareketlerini açıklayan üç temel yasa öne sürmüş ve bu yasaların üçüncüsü sayesinde kozmik armoni tasarısını kanıtladığına inanmıştır. Bu makalenin amacı, Kepler’in “Astronomia Nova”, “Mysterium Cosmographicum” ve “Harmonices Mundi” adlı eserlerini referans alarak Kepler’in göksel müzik tasarısını hangi felsefî temellere dayandırdığını açıklamaktır. Dolayısıyla Kepler’in kozmik armoni tasarısının ne doğrudan astronomi, ne doğrudan müzik teorisi, ne de doğrudan matematik alanında çalışılıyor olmasının yarattığı ihtiyaca cevap verebilmek adına bu tasarıyı, bilim- ve sanat felsefesi kanalında disiplinlerarası bir bakışla ele almayı denedik.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. KAYNAKÇA Aristoxenus, Aristoxenou harmonikōn ta sōzomena: Die harmonischen fragmente des Aristoxenus, Çev. P. Marquard, Berlin: Weidmann Verlag, 1868.
  2. Baysal, Ozan, “Erken Dönem Pisagorcularda Harmonia Düşüncesi ve Müzik Kuramı”, Porte Akademik Müzik ve Dans Araştırmaları Dergisi, ‘Müzikte Kuram’ Özel Sayısı, Saıy:10, 54-73, 2014.
  3. Beyer, Paul, Studien zur Vorgeschichte des Dur-moll, Kassel: Bärenreiter, 1958.
  4. Binggeli, Bruno, Sphärenmusik vor dem Hintergrund des heutigen physikalischen Weltbilds, Erfurt: 2016. Çevrimiçi (01.05.2021): https://www.brunobinggeli.ch/pdf/symbolon-druck.pdf
  5. Breitsohl-Klepser, Ruth, Heiliger ist mir die Wahrheit Johannes Kepler, Brief Keplers an H.v.Hohenburg, Stuttgart: Kreuz Verlag, 1976.
  6. Deiries, Sebastian, Astronomie und Musik. Nach der Vortragsreihe: Astronomische Aspekte der Musik, 1996. Çevrimiçi (01.05.2021): eso.org/~sdeiries/harmonie/kepler.pdf
  7. Diederich, Werner, Der Harmonische Aufbau der Welt. Keplers Wissenschaftliches und Spekulatives Werk, Hamburg: Felix Meiner Verlag, 2014.
  8. Galilei, Galileo, İki Büyük Dünya Sistemi Hakkında Diyalog, İstanbul: İş Bankası Kültür yay., 2008.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

21 Mayıs 2022

Gönderilme Tarihi

24 Ekim 2021

Kabul Tarihi

4 Mart 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Sayı: 33

Kaynak Göster

Chicago
Tarhan, Diler Ezgi. 2022. “KEPLER’İN ‘HARMONICES MUNDI’ TASARISININ FELSEFÎ TEMELLERİ”. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, sy 33: 245-76. https://doi.org/10.53844/flsf.1014237.

Dergimiz 2024 yılından itibaren ikisi olağan biri dosya konulu özel sayı olmak üzere 3 sayı olarak, Mayıs (olağan sayı) Eylül (özel sayı) ve Aralık (olağan sayı) aylarında yayınlanacaktır. 

Özel sayılarımızda yalnızca dosya kapsamında yer alan makalelere yer verilecektir. Makalenizi gönderirken hangi sayıda değerlendirilmesini istediğinizi bir notla bildirmeniz karışıklıkları önleyecektir.


İlginiz için teşekkür ederiz.