Araştırma Makalesi

SAHİCİLİK VE TEKNOLOJİ SİYASETİ KISKACINDA: BİR KAYNAK OLARAK İNSAN

Sayı: 39 16 Aralık 2024
PDF İndir
TR EN

SAHİCİLİK VE TEKNOLOJİ SİYASETİ KISKACINDA: BİR KAYNAK OLARAK İNSAN

Öz

İnsan için dünya hiçbir zaman birbiriyle ilişkisiz nesneler bütününden ibaret değildir. Aksine insan dünya ile anlamlı ve heyecansal bir ilişkilenme halindedir ve şeylerin anlamı da bu ilişkilenme halinden türer. İnsanın gereksinimleri ve kullanımına göre şeylerin kaynak olabildiği dünya algısı, modern çağda her şeyin sadece birer kaynaktan ibaret olduğu kavrayışına dönüşmüştür. Bu yazı modern teknolojinin dünyayı hesap ve ölçümle çerçeveleyerek insan da dahil içindeki her şeyi gerektiğinde işe koşulacak bir kaynağa dönüştürmesini sorunsallaştırıyor. Yeni yönetim ideolojileri insan kaynağından değer yaratmak adına “sahicilik” söylemleri aracılığıyla fiziksel, zihinsel, duygusal bütün bir insan varoluşunu–yaşamını (bios) akıllı ve esnek otomasyon sistemleri ile algoritma teknolojilerinin dönüştürdüğü iş–çalışma uzamına tabi kılmaya çalışmaktadır. Bu bağlamda, modern teknoloji eleştirisini iş–çalışma ediminin dünyasallığı ekseninde Heidegger’in işlik (Werkstatt) tartışmasıyla başlatıp çerçeveleme ve rezervde durma analiziyle derinleştiriyoruz. Ancak Heidegger’den farklı olarak, Kartezyen ontolojinin mantığıyla insan zihni ve eylemini emek sürecinde ayrıştıran endüstriyel dönemden insan yaşamının tamamını hedefleyen biyopolitik post-endüstriyel döneme geçişle, işliğin (iş yerinin) dönüşümünü tarihsel ve toplumsal bir zemine oturtuyoruz. Nihai olarak, Adorno’nun sahicilik jargonu tartışması yazının eleştirel eksenini tamamlamaktadır. İş ve iş-dışı ayrımının belirsizleştiği bir iş–çalışma uzamında sahici olmak çağrısı işten özgürleşme ve otonomiyi değil; aksine iş aracılığıyla ve iş etrafında yeniden tabi kılınmayı beraberinde getirmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adorno, Theodor W. The Jargon of Authenticity, çev. Knut Tarnowski ve Frederic Will. Routledge: London, 2002.
  2. Barley, Stephen R. ve Gideon Kunda. “Design and Devotion: Surges of Rational and Normative Ideologies of Control in Managerial Discourse.” Administrative Science Quarterly 37, no 3 (1992): 363–399.
  3. Becker, Gary S. Human Capital. Chicago: University of Chicago Press, 1964.
  4. Braverman, Harry. Labor and Monopoly Capital: The Degradation of Work in the Twentieth Century. New York and London: Monthly Review Press, 1998 [1974].
  5. Burawoy, Michael. The Politics of Production: Factory Regimes under Capitalism and Socialism. London: Verso, 1985.
  6. Castells, Manuel. “The Network Society Revisited.” American Behavioral Scientist 67, no. 7 (2023): 940–946. Dicken, Peter. Global Shift. New York: Guilford Press, 2015.
  7. Ferrara, Alessandro. Reflective Autonomy, London: Routledge, 1998.
  8. Fleming, Peter. Authenticity and the Cultural Politics of Work: New Forms of Informal Control. Oxford: Oxford University Press, 2009.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Varlık Felsefesi , Teknoloji Felsefesi , Siyasal Teori ve Siyaset Felsefesi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

16 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

18 Ağustos 2024

Kabul Tarihi

3 Ekim 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Sayı: 39

Kaynak Göster

Chicago
Mercan, Boran Ali, ve Ahmet Murat Aytaç. 2024. “SAHİCİLİK VE TEKNOLOJİ SİYASETİ KISKACINDA: BİR KAYNAK OLARAK İNSAN”. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, sy 39: 317-45. https://doi.org/10.53844/flsf.1534881.

Cited By

Dergimiz 2024 yılından itibaren ikisi olağan biri dosya konulu özel sayı olmak üzere 3 sayı olarak, Mayıs (olağan sayı) Eylül (özel sayı) ve Aralık (olağan sayı) aylarında yayınlanacaktır. 

Özel sayılarımızda yalnızca dosya kapsamında yer alan makalelere yer verilecektir. Makalenizi gönderirken hangi sayıda değerlendirilmesini istediğinizi bir notla bildirmeniz karışıklıkları önleyecektir.


İlginiz için teşekkür ederiz.