POPULISM AS A FORM OF POLITICAL PRAGMATISM

Öz

Pragmatism is a way of interpreting reality that draws on experience. Pragmatic thought focuses on problem-solving, as opposed to metaphysics. Moral sensitivity, which guides individual behavior, stands out as a crucial element within pragmatism. Our study aims to first examine the fundamental themes within pragmatism in detail and, through this, to reveal the fundamental arguments, dilemmas, and debates of this philosophy. In this context, the similarities and differences among different thinkers who have contributed to pragmatism, the fluidity of understanding popularized by pragmatism, and the relationship between pragmatism and utilitarianism play a significant role in our discussion. Populism, on the other hand, corresponds to another topic of our discussion. The article argues that a pragmatic way of thinking is one of the fundamental characteristics of populism. Critics of populism tend to portray this ideological form of pragmatic thinking and action as simple self-interest, short-term perspectives, and a lack of morality.

Anahtar Kelimeler

• Pragmatism
• Populism
• Experience
• Morality
• Politics

BİR POLİTİK PRAGMATİZM BİÇİMİ OLARAK POPÜLİZM

Öz

Pragmatizm deneyimi kendisine referans alan bir hakikati yorumlama biçimidir. Pragmatik düşünce metafiziğe karşı sorun çözmeye odaklanır. Bireylerin davranışlarına yol gösteren ahlaki duyarlılık pragmatizm içinde önemli bir unsur olarak ön plana çıkar. Çalışmamız önce pragmatizm içindeki temel izlekleri ayrıntılı bir şekilde ele almayı ve bu yolla bahsi geçen felsefenin temel argüman, ikilem ve tartışmalarını ortaya koymayı amaçlar. Bu bağlamda pragmatizme katkı sunmuş farklı düşünürler arasındaki benzerlik ve farklılıklar, pragmatizmle popülerleşen akışkan kavrayış düzeyi ile pragmatizm-faydacılık ilişkisi sorunsalımız içinde ağırlıklı bir yere sahiptir. Popülizm ise tartışmamızın bir diğer başlığına karşılık gelir. Makalenin iddiası pragmatik düşünme tarzının popülizmin temel özelliklerinden biri olduğu yönündedir. Popülizm eleştirmenleri bu ideolojik formdaki pragmatik düşünme ve eyleme tarzını basit bir çıkarcılık, kısa erimli bakış açısı ve ahlak yoksunluğu olarak betimlemek eğilimdedir.

Anahtar Kelimeler

• Pragmatizm
• Popülizm
• Deneyim
• Ahlak
• Siyaset

Kaynakça

1. Alpay, Yalın. Yalanın Siyaseti. İstanbul: Destek Yayınları, 2017.
2. Bakır, Kemal. “Pragmatizm ve Eğitime Yansımaları”. Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi 14, (2006): 49-68.
3. Bakır, Kemal. “William James’in Pragmatizminde İyileştiricilik ve Ahlakın İnşası”. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19 (3), (2015): 11-26.
4. Canovan, Margaret. Popülism. New York & London: Harcourt Brace Jovanovich, 1981.
5. Crick, Bernard. “Populism, Politics and Democracy.” Democratization, 12 (5), (2005): 625-632.
6. Dewey, John. Demokrasi ve Eğitim. Çeviren Tufan Göbekçin. Ankara: Yeryüzü Yayınevi, Ankara 2004.
7. Dewey, John. “Felsefenin Yeniden Yapılanmasında Bilimsel Etken”. Pragmatizm Pratik Bir Felsefe. Çeviren Sara Çelik. İstanbul: Doruk Yayımcılık, 2018.
8. Dewey, John. Eğitimde Ahlak İlkeleri. Çeviren Süleyman Aydın. Ankara: Fol Yayıncılık, 2020.

9. Doğan, Nejat. “Pragmatizmin Felsefi Temelleri.” Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 20, (2003): 83-93.
10. Cevizci, Ahmet. Felsefe Sözlüğü. İstanbul: Paradigma Yayınları, 1999.
11. Cooper, Wesley. The Unity of William James’s Thoughts. Nashville: Vanderbilt University Press, 2002.
12. Gerbaudo, Paolo. Maske ve Bayrak, Popülizm, Yurttaşlık ve Küresel Protesto. Çeviren Diyar Saraçoğlu. İstanbul: Kafka Yayınları, 2018.
13. Gutek, Gerald Lee. Eğitime Felsefi ve İdeolojik Yaklaşımlar. Çeviren Nesrin Kale. Ankara: Ütopya Yayınevi, 2017.
14. James, William. Writings 1902-1910. editör Bruce Kuklick. New York: The Library of America, 1987.
15. James, William. Faydacılık. Çeviren Tufan Göbekçin. Ankara: Yeryüzü Yayınları, 2003.
16. James, William. "Pragmatizm Ne Demektir". Çeviren Bilal Genç. Felsefi Metinler: Pragmatizm. editör İsmail Doğu. İstanbul: Üniversite Kitabevi, 2004.
17. James, William. Pragmatizm. Çeviren Tahir Karakaş. İstanbul: İletişim Yayınları, 2015. James, William. Felsefeye Giriş İçin Bir Başlangıç: Felsefenin Bazı Problemleri. Çeviren Aylin Sarıdere. İstanbul: Pinhan Yayıncılık, 2019.
18. James, William. Rasyonalite Duygusu. Çeviren Celal Türer vd. Ankara: Fol Yayınları, 2021.
19. Karadaş, Yücel. “Pragmatizm: ABD’nin Yerli Düşüncesi”. Sosyologca, 10 (20), (2020): 82-108.
20. Kılıç, Emrullah. “Stoacılık İle Pragmatizm Arasında Köprüler Kurmak”. Felsefe Dünyası Dergisi, 76, (2022): 158-187.
21. Laclau, Ernesto. Popülist Akıl Üzerine. Çeviren. Nur Betül Çelik. Ankara: Epos Yayınları, 2007.
22. Magee, Bryan. Büyük Filozoflar/Platon’dan Wittgeinstein’a Batı Felsefesi. Çeviren Ahmet Cevizci. İstanbul: Paradigma Yayınları, 2000.
23. Mill, John Stuart. Faydacılık. Çeviren. Nazmi Coşkunlar. İstanbul: MEB Yayınları, 1986.
24. Mudde Cas ve Cristobal Rovira Kaltwasser. “Populism”. İçinde The Oxford Handbook of Political Ideologies. editör Michael Freeden ve March Stears, 494-312. Oxford: Oxford University Press, 2013.
25. Mudde, Cas ve Cristobal Rovira Kaltwasser. Popülizm, Kısa Bir Giriş. Çeviren. S. Erdem Türközü. Ankara: Nika Yayınları, 2019.
26. Murphy, John P. Pragmatism: From Peirce to Davidson. Boulder: Westview Press, Boulder, 1990.
27. Müller, Jan-Werner. Popülizm Nedir? Çeviren. Onur Yıldız. İstanbul: İletişim Yayınları, 2019.
28. Peirce, Charles Sanders. “Pragmatism in Retrospect: A Last Formulation”. İçinde The Philosophy of Peirce: Selected Writings, editör. Justus Buchler 269-289. New York: AMS Press, 1978.
29. Pojman, Louis P. Ethics: Discovering Right and Wrong, Wadsworth Publishing, 2011.
30. Rorty, Richard. “Pragmatism and Law: A Response to David Luban”, Philosophy and Social Hope. Penguin Books, 1994a, 104-113.
31. Rorty, Richard. “The Banality of Pragmatism and the Poety of Justice”, Philosophy and Social Hope. Penguin Books, 1994b, 93-104.
32. Rorty, Richard. Olumsallık İroni ve Dayanışma, Çeviren Mehmet Küçük ve Alev Türker. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 1995.
33. Özkan, Sezai Çınar. “Pragmatizm Hukuka Ne Önerebilir?.” Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, 7 (1), (2017): 311-332.
34. Öztürk, Emre. Sosyal Bilimler Metodolojisinde Bir Yaklaşım Olarak Pragmatizm. İstanbul: Doğu Kitabevi, 2016.
35. Öztürk, Armağan. “Popülizmin İdeolojik Matrisi”. Uluslararası Medeniyet Çalışmaları Dergisi, 5 (2), (2020): 199-220.
36. Rousseau, Jean-Jack. Toplum Sözleşmesi. Çeviren Vedat Günyol. İstanbul: Adam Yayınları, 1987.
37. Schmitt, Carl. Parlamenter Demokrasinin Krizleri. Çeviren A. E. Zeybekoğlu. Ankara: Dost Yayınları, 2006.
38. Shook, John. Amerikan Pragmatizminin Öncüleri. Çeviren Celal Türer. İstanbul: Üniversite Kitapevi, 2003.
39. Suckiel, Ellen Kappy. William James’in Pragmatik Felsefesi. Çeviren Celal Türer. İstanbul: Paradigma Yayınları, 2003.
40. Türer, Celal. "W. James'in Pragmatik Felsefesinde Özgürlük- Ahlak ilişkisi." Felsefe Dünyası 27, (1998): 81-90.
41. Türer, Celal. "Amerika'da Felsefe". İçinde Felsefe Ansiklopedisi, C. I, editör Ahmet Cevizci 299-324. İstanbul: Etik Yayınları, 2003.
42. Türer, Celal. “Charles S. Peirce’ün (Pragmatik) Doğruluk Teorisi.” Kaygı 13, (2009): 71-82.
43. Türer, Celal. “Pragmatist Ahlak Nedir.” Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi 5, (2016): 15-32.
44. Türer, Celal ve Metin Aydın. “Utilitarianism” ve “Pragmatism”: Farklar, Ortak Noktalar.” FLSF 28, (2019): 121-149
45. Yılmaz, Ramazan. “Richard Rorty’nin Post-Felsefi Kültürü.” Toplum Bilimleri Dergisi 29, (2020): 239-253.
46. Türer, Celal. “Çoğulcu Bir Evrende İnsan Özgürlüğü: William James’in Perspektifi.” İçinde Kavramlar Tarihi: Özgürlük, ed. Armağan Öztürk & Cengiz C. Çevik, 388-421. Ankara: Doğu Batı Yayınları, 2022.
47. Wallerstein, Immanuel. “Liberalizm ve Demokrasi”. Bildiğimiz Dünyanın Sonu, Çeviren Tuncay Birkan. İstanbul: Metis Yayınları, 2009.