THE RELIGIOUS AMBIGUITY OF THE UNIVERSE AND DOUBLE EXPLAINITY ACCORDING TO JOHN HICK

Öz

This study examines John Hick's approach to the religious ambiguity of the universe, a key figure in contemporary philosophy of religion. Hick argues that the structure of the universe can neither definitively confirm nor deny the existence of God, and therefore, belief is based on individual interpretation and choice rather than rational evidence. In this context, Hick's epistemological approach and defense of theistic belief are evaluated through their relationship to classical arguments for God. Within this framework, the problem centers on the question of what grounds the rationality and legitimacy of religious belief. Hick's approach is distinguished by his view of religious belief as a realm of moral freedom. According to him, the universe was intentionally created as ambivalent so that humans could freely decide whether to believe or reject it. Humans are not seen as complete at birth, but as beings open to the process of spiritual development. Because this development is often incomplete in this world, the idea of a posthumous existence and an eschatology where divine justice will be realized becomes necessary. Hick's thesis on the "religious ambiguity of the universe" emphasizes that belief is shaped not by pure reasoning, but by individual choice, experience, and moral orientation. This approach grounds the idea that belief is a choice made through free will, not by compelling evidence. In this context, the ambiguity of the universe forms the epistemic and moral basis for humans to establish a free relationship with God. This approach demonstrates the limitations of classical arguments for God and encourages a rethinking of the relationship between faith and rationality.

Anahtar Kelimeler

• philosophy of religion
• religious ambiguity
• double explainability
• the positive value of mystery
• John Hick

JOHN HICK AÇISINDAN EVRENİN DİNSEL MÜPHEMLİĞİ VE ÇİFTE AÇIKLANABİLİRLİK

Öz

Bu çalışma, çağdaş din felsefesi alanında önemli bir figür olan John Hick’in evrenin dinsel açıdan müphemliği yaklaşımını incelemektedir. Hick, evrenin yapısının Tanrı’nın varlığını ne kesin olarak doğrulayabildiğini ne de yalanlayabildiğini, dolayısıyla inancın rasyonel kanıtlardan ziyade bireysel yoruma ve tercihe dayandığını ileri sürer. Bu bağlamda, Hick’in epistemolojik yaklaşımı ve teistik inanca yönelik savunusu, klasik Tanrı delilleriyle olan ilişkisi üzerinden değerlendirilmektedir. Hick’in yaklaşımı, dinî inancı ahlaki bir özgürlük alanı olarak görmesiyle öne çıkar. Ona göre, evrenin bilinçli olarak müphem yaratılması, insanın iman ya da inkâr yönünde özgürce karar verebilmesi içindir. İnsan, doğuştan tamamlanmış değil, ruhsal gelişim sürecine açık bir varlık olarak görülür. Bu gelişim, bu dünyada çoğu zaman tamamlanamadığı için, ölüm sonrası bir varoluş ve ilahi adaletin gerçekleşeceği bir eskatoloji düşüncesi gerekli hale gelir. Bu yaklaşım, inancın zorunlu kanıtlarla değil, özgür iradeyle yapılan bir seçim olduğu düşüncesini temellendirir. Bu bağlamda, evrendeki müphemlik, insanın Tanrı’yla özgür bir ilişki kurabilmesinin epistemik ve ahlaki zeminini oluşturur. Bu yaklaşım, klasik Tanrı delillerinin sınırlarını gösterirken, inanç ve rasyonalite ilişkisini yeniden düşünmeyi teşvik etmektedir

Anahtar Kelimeler

• din felsefesi
• dinsel müphemlik
• çifte açıklanabilirlik
• sırrın pozitif değeri
• John Hick

Kaynakça

1. Anselm, St. “Proslogion”, Anselm of Canterbury The Major Works. Editör B. Davies. OUP, 1998.
2. Badham, Paul, ed. A John Hick Reader. MacMillan, 1990.
3. Descartes, Rene. Metafizik Düşünceler. Çeviren M. Karahasan. MEB Yayınları, 1998.
4. Gaunilo. Gaunilo Argues that Anselm is Wrong: Philosophy of Religion: A Guide and Anthology. Editör B. Davies. Çeviren M. Charlesworth. Oxford University Press, 2000.
5. Gökhan, Yasin. “John Hick’e Göre İnanç ve Bilginin Epistemik Statüsü”. Sosyal Bilimler Elektronik Dergisi 4, sy 7 (2020): 172-94. http://dx.doi.org/10.29228/sbe.46208.
6. Hick, John. An Interpretation of Religion: Human Responses to the Transcendent. MacMillan, 1989.
7. Hick, John. Arguments for the Existence of God. MacMillan Press, 1979.
8. Hick, John. Death and Eternal Life. MacMillan Press, 1985.

9. Hick, John. Evil and God of Love. MacMillan Press, 1985.
10. Hick, John. “Kanıta Dayanmayan Rasyonel Teist İnanç”. Çeviren Ferit Uslu. Gazi Üniversitesi Çorum İlahiyat Fakültesi Dergisi 1, sy 2 (2002): 305-24.
11. Hick, John. Philosophy of Religion. Prentice Hall, 1992.
12. Hick, John. Philosophy of Religion. 3. bs. Prentice Hall, 1983.
13. Hume, David. Din Üstüne. Çeviren Mete Tuncay. İmge Kitabevi Yayınları, 1995.
14. Hume, David. İnsanın Anlama Yetisi Üzerine Bir Soruşturma,. Çeviren Oruç Aruoba. Hacettepe Üniversitesi Yayınları, 1976.
15. Kant, Immanuel. Critique Of Pure Reason. Çeviren N. K. Smith. MacMillan Press, 1929.
16. Kant, Immanuel. Pratik Aklın Eleştirisi. Çeviren İ. Kuçuradi, Ü. Gökberk, ve F. Akatlı. Türkiye Felsefe Kurumu Yayını, 2014.
17. Leibniz, Wilhelm G. İmanla Aklın Uygunluğu Üzerine Konuşma: Teodise Denemeleri. Çeviren Hüseyin Batu. Milli Eğitim Yayınları, 1986.
18. Mackie, John. Miracle of Theism. Oxford University Press, 1982.
19. Plantinga, Alvin. “Is Belief in God Rational?”: Rationality and Religious Belief. Notre Dame Press, 1979.
20. Reçber, Mehmet Sait. “Plantinga ve Tanrı İnancının Temelselliği”. Felsefe Dünyası 4, sy 39 (2004): 114-35.
21. Swinburne, Richard. Providence and the Problem of Evil. Clarendon Press, 1998.
22. Swinburne, Richard. Tanrı Var mı? Çeviren Muhsin Akbaş. Arasta Yayınları, 2001.
23. Swinburne, Richard. “Tasarım Kanıtı”. İçinde Klasik ve Çağdaş Metinlerle Din Felsefesi, editör Cafer Sadık Yaran. Etüt, 1997.
24. Tennant, R. Philosophical Theology. Cambridge U. P., 1930.