ONTOLOGY ON TRIAL THROUGH CINEMA: IMAGE, EVENT AND TRUTH ON THE AXIS OF 'MULTIPLICITY' IN BADIOU AND DELEUZE

Öz

Since its advent, discussions surrounding cinema have engaged with fundamental subjects of philosophy. Dualities such as movement and time, the sensible and the intelligible, and the real and the false are the most prominent examples. Contemporary philosophy, in particular, has shown an intense interest in cinema. This interest has manifested not merely in using films to exemplify philosophical arguments, but also in examining the very essence of cinema as a philosophical problem in itself. We can now speak of a broad literature on the philosophy of cinema. It would not be wrong to see Badiou and Deleuze as milestones in this philosophy. The privileged role that both philosophers accord cinema can only be understood by looking at their philosophies. The aim of this study is to show that Badiou and Deleuze's differing views on cinema are a symptom of a fundamental disagreement based on the concept of the Multiple. While Badiou and Deleuze agree on the independence of cinema, they have constructed this commonality in different ways. Depending on whether the multiple is considered actual or virtual, the concept of the event differs between these two philosophers, leading them to draw different ethical and aesthetic conclusions from cinema. In contrast to Deleuzian cinema, where the image is approached on an ontological plane, Badiou's cinema is situated in a void, presenting a duality as a procedure of truth or an artistic configuration.

Anahtar Kelimeler

• Cinema
• Deleuze
• Badiou
• Multiple
• Event
• Truth.

ONTOLOJİNİN SİNEMAYLA SINANMASI: BADİOU VE DELEUZE’DE "ÇOKLUK" EKSENİNDE İMGE, OLAY VE HAKİKAT

Öz

Sinemadan sonra onun hakkında yapılan tartışmalar felsefenin temel konularına dair olmuştur. Söz gelimi, hareket ve zaman, duyulur ve düşünülür olan, gerçek ve sahte gibi ikilikler akla ilk gelenlerdir. Özellikle çağdaş felsefenin sinemaya dair yoğun bir ilgisi olmuştur. Bu ilgi, sadece felsefi argümanların filmler aracılığıyla örneklendirilmesiyle değil, sinemanın neliğini doğrudan felsefi problemler içerisinde ele almak şeklinde kendisini göstermiştir. Artık geniş bir literatüre sahip olan sinema felsefesinden söz edebiliriz. Badiou ve Deleuze’ü bu felsefe için birer kilometre taşı olarak görmek yanlış olmaz. İki filozofun da sinemaya tanıdıkları ayrıcalıklı rol, ancak felsefelerine bakarak anlaşılabilir. Bu çalışmanın amacı da, Badiou ve Deleuze’ün sinemaya dair görüş ayrılıklarının, Çok’u temel alan köklü bir anlaşmazlığın semptomu olduğunu göstermektir. Sinemanın müstakilliği konusunda hemfikir olan Badiou ve Deleuze, bu ortaklığı farklı yollardan inşa etmiştir. Çok’un edimsel mi virtüel mi olduğu tartışmasına bağlı olarak olay kavramı farklılaşan bu iki filozof sinemadan farklı etik ve estetik sonuçlar çıkarmıştır. İmgenin ontolojik bir düzlemde ele alındığı Deleuzecü sinemaya karşılık, Badiou’nun boşluğa yerleştirdiği, bir hakikat usulü veya sanat konfigürasyonu olarak sinema ikiliği söz konusudur.

Anahtar Kelimeler

• Sinema
• Deleuze
• Badiou
• Çok
• Olay
• Hakikat.

Kaynakça

1. Adkins, Brent. “Deleuze and Badiou on the Nature of Events”. Philosophy Compass. 7(8), (2012): 507-516.
2. Adkins, Brent. “On the Subject of Badiou: A Deleuzian Critique”. The Journal of Speculative Philosophy. 29 (3). (2015): 395-402.
3. Badiou, Alain. “Of Life as a Name of Being, or, Deleuze's Vitalist Ontology”. Çeviren Alberto Toscano. The Warwick Journal of Philosophy. 10, (2000): 191-199.
4. Badiou, Alain. Being and Event. Çeviren Oliver Feltham. Londra ve New York: Continuum, 2006.
5. Badiou, Alain. Felsefe İçin Manifesto. Çeviren Murat Erşen. İstanbul: MonoKL Yayınları, 2012a.
6. Badiou, Alain. Sonsuz Düşünce. Çeviren Tuncay Birkan ve Işık Ergüden. İstanbul: Metis Yayınları, 2012b.
7. Badiou, Alain. Başka Bir Estetik. Çeviren Aziz Ufuk Kılıç. İstanbul: Metis Yayınları, 2013a.
8. Badiou, Alain (2013b). Cinema. Çeviren Suzan Spitzer. USA: Polity Press, 2013b.

9. Badiou, Alain. Fransız Felsefesinin Macerası. Çeviren P. Burcu Yalım. İstanbul: Metis Yayınları, 2015.
10. Badiou, Alain. Deleuze: Varlığın Uğultusu. Çeviren Murat Erşen. İstanbul: MonoKL Yayınları, 2019a.
11. Badiou, Alain. “Patatesin Faşizmi”. Çeviren Mustafa Demirtaş. https://viraverita.com/patatesin-fasizmi/ Erişim Tarihi: 08. 06. 2024, 2019b.
12. Bell, Jeffrey. “Charting the Road of Inquiry: Deleuze’s Humean Pragmatics and the Challenge of Badiou”. The Southern Journal of Philosophy. XLIV. (2006): 399-425.
13. Bianco, Giuseppe, “Experience vs. Concept? The Role of Bergson in Twentieth-Century French Philosophy”, The European Legacy, 16:7, (2011): 855-872.
14. Bergson, Henri. Madde ve Bellek. Çeviren Işık Ergüden. Ankara: Dost Kitabevi Yayınları, 2015.
15. Bogue, Ronald. Deleuze on Cinema. Newyork: Routledge, 2003.
16. Deleuze, Gilles. Kant’ın Eleştirel Felsefesi. Çeviren Taylan Altuğ. İstanbul: Payel Yayınevi, 1995.
17. Deleuze, Gilles. Cinema 1: The Movement-Image. Çeviren Hugh Tomlinson & Barbara Habberjam. Minneapolis: University of Minnesota Press, 2001a.
18. Deleuze, Gilles. Cinema 1: The Time-Image. Çeviren Hugh Tomlinson & Barbara Habberjam. Minneapolis: University of Minnesota Press, 2001b.
19. Deleuze, Gilles. Müzakereler. Çeviren İnci Uysal. İstanbul: Norgunk Yayıncılık, 2006.
20. Deleuze, Gilles. Issız Ada ve Diğer Metinler – Metinler ve Söyleyişileri 1953-1974. Çeviren Ferhat Taylan ve Hakan Yücefer. İstanbul: Bağlam Yayıncılık, 2009a.
21. Deleuze, Gilles. İki Delilik Rejimi – Metinler ve Söyleyişileri 1975-1995. Çeviren Mahir Ender Keskin. İstanbul: Bağlam Yayıncılık, 2009b.
22. Deleuze, Gilles. Bergsonculuk. Çeviren Hakan Yücefer. İstanbul: Otonom Yayıncılık, 2010.
23. Deleuze, Gilles. Foucault. Çeviren Burcu Yalım. ve Emre Koyuncu. İstanbul: Norgunk Yayıncılık, 2013.
24. Deleuze, Gilles. Sinema 1-Hareket-İmge. Çeviren Soner Özdemir. İstanbul: Norgunk Yayıncılık, 2014.
25. Deleuze, Gilles. Anlamın Mantığı. Çeviren Hakan Yücefer. İstanbul: Norgunk Yayıncılık, 2015a.
26. Deleuze, Gilles. Kant Üzerine Dört Ders. Çeviren Ulus Baker. İstanbul: Kabalcı Yayıncılık, 2015b.
27. Deleuze, Gilles. Fark ve Tekrar. Çeviren Burcu Yalım ve Emre Koyuncu. İstanbul: Norgunk Yayıncılık, 2017.
28. Deleuze, Gilles. Sinema II Zaman-İmge. Çeviren Burcu Yalım ve Emre Koyuncu. İstanbul: Norgunk Yayıncılık, 2021.
29. Deleuze, Gilles & Felix, Guattari. A Thousand Plateaus. Çeviren Brian Massumi. London: University of Minnesota Press, 1987.
30. Deleuze, Gilles & Felix, Guattari. Felsefe Nedir?. Çeviren Turhan Ilgaz. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2001.
31. Deleuze, Gilles & McMuhan, Melissa. “The Brain Is the Screen: Interview with Gilles Deleuze on ‘The Time-Image’”. Gilles Deleuze: A reason to believe in this World. 20 (3), (1998): 56-75.
32. Ergül, Savaş. “Alain Badiou’nun Çokluk Ontolojisi”. ETHOS: Felsefe ve Toplumsal Bilimlerde Diyaloglar. 8 (1), (2015): 64-90.
33. Hardt, Michael. (2012). Gilles Deleuze: Felsefede Bir Çıraklık. Çeviren İsmail Öğretir ve Ali Utku. İstanbul: Otonom Yayıncılık, 2012.
34. Hopley, Vit and Lomax, Yve. Immanent Trajectories. Parallax. 7 (4), (2001): 3-8.
35. Kaplan, Tezcan. “Yeni” Türk Sineması ve Deleuze Felsefesi. İstanbul: Kabalcı Yayınları, 2024.
36. Klossowski, Pierre. Nietzsche ve Kısırdöngü. Çeviren Mukadder Yakupoğlu. İstanbul: Kabalcı Yayınevi, 1999.
37. Proust, Marcel. Kayıp Zamanın İzinde I. ve II. Cilt. Çeviren Roza Hakmen. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2020.
38. Sauvagnargues, Anne. Art Machines: Deleuze, Guattari, Simondon. Çeviren Suzane Verderber & Eugene W. Holland. Edinburgh: Edinburgh University Press, 2016.
39. Thwaites Diken, Ebru. “The Relationship of Cinema to Philosophical Thought: Badiou and Deleuze”. Sinecine: Sinema Araştırmaları Dergisi, 8(1), (2019): 127-142. https://doi.org/10.32001/sinecine.536720.
40. Tweedie, James. “The Event of Cinema: Alan Badiou and Media Studies”. Cultural Critique, 82, (2012): 95-127.
41. Widder, Nathan, “The rights of simulacra: Deleuze and univocity of being”. Continental Philosophy Review. 34, (2001): 437-453.
42. Yücefer, Hakan. “Potansiyelleri Düşünmek Deleuze'de Virtüellik, Oluş ve Tarih”, Cogito, 82, (2016): 87-119.