E. HUSSERL’DE NOEMA VE NOESİS KAVRAMLARI

Sayı: 7 1 Nisan 2009
  • Arslan Topakkaya
PDF İndir
EN TR

E. HUSSERL’DE NOEMA VE NOESİS KAVRAMLARI

Öz

Noema ve Noesis kavramları Husserl fenomenolojisinde önemli bir yere sahiptir. Bu kavramlar yönelimsellik kavramıyla çok yakından ilgilidir. Yönelimsel yaşantı kavramının analizi bize irreel-yönelimsel bir unsur olarak noesislerin, nesnenin düşünülen anlamı olan noemayı kendi içinde taşıdığını göstermektedir. Her noemaya merkezi bir anlam karşılık gelmektedir ve her türlü noematik anlam kendi içinde nesnel bir ilişkiye sahiptir. Noema kavramı bağlamında iki farklı “nesne” kavramı arasında bir ayrım yapmak gerekmektedir. Birincisi içerik olarak nesnenin kendi belirleniminin nasıllığı (noematik anlam), ikinci olarak nesnenin belirsiz fakat belirlenebilen bir tekillik olması. Yaşantı kavramının noesise yönelik olan gerçek analizinde bütün noesislerde bulunan iki farklı faktör karşımıza çıkmaktadır. Bunlardan ilki yönelimsel olmayan, renk, tat lezzet duygulanımları gibi maddesel faktörler; ikincisi yönelimselliği içinde taşıyan ve maddeden alınan duygulanımlara mana veren ve onların üzerini örten anlam tabakasıyla ilgili unsurlardır. Yönelimsel yaşantıya ait bu iki unsur rasındaki karşılıklı ilişkiden anlam verme olgusu açığa çıkmaktadır. Böyle bir olguda yaşantıyla açığa çıkan nesnel noematik anlam yapılmış (konstituierte) bir anlam olarak karşımıza çıkar. Buna karşın noesisin buradaki işlevi, bir şeyin bilinci olarak, bilince ait çeşitliliği öyle bir şekilde (konstituierende) kurmaktır ki bu sayede bilinç çeşitlilikleriyle, tek ve bir bilince yönelik asli bilincin sentetik formlarını biraraya getirerek „nesnenin objektif birliği“ açığa çıkabilsin. Noesisin işlevi kendi „anlam verici“ yönüne, „tezsel“ yapısına ve nesnenin varlıksal yapısına göre farklılık gösterir

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. AKARSU, B., Felsefi Terimler Sözlüğü, 4.baskı, İstanbul 2001.
  2. BERNET, R./Kern, I./Marbach, E., Edmund Husserl. Darstellung seines Denkens, Hamburg 1996.
  3. FİNK, E., Studien zur Phänomenologie,1930-1939, Den Haag 1966.
  4. Husserl, E., Arbeit an den Phänomenen, Ausgewählte Schriften, yay. Bernhard Waldenfels, Frankfurt am Main 1993.
  5. E. Husserl, Ideen zu einer reinen Phänomenologie und phänomenologischen Philosophie,s.205. Werke I,s.77.
  6. HUSSERL, E., Ideen zu einer reinen Phänomenologie und phänomenologischen Philosophie, Erstes Buch: Allgemeine Einführung in die reine Phänomenologie Nachwort (1930), in. E.Husserl, Gesammelte Schriften, hrsg. von E. Ströcker, Band V, Hamburg 1992a.
  7. HUSSERL, E., Logische Untersuchungen. Zweiter Band.I.Teil, in. E.Husserl, Gesammelte Schriften, hrsg. von E. Ströcker, Band 3, Hamburg 1992b.
  8. HUSSERL, E., Cartesianische Meditationen und Pariser Vorträge, Gesammelte Werke I, yay. S. Strasser, Den Haag 1950.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Arslan Topakkaya Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

1 Nisan 2009

Gönderilme Tarihi

-

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2009 Sayı: 7

Kaynak Göster

APA
Topakkaya, A. (2009). E. HUSSERL’DE NOEMA VE NOESİS KAVRAMLARI. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, 7, 121-136. https://izlik.org/JA44RC83TA
AMA
1.Topakkaya A. E. HUSSERL’DE NOEMA VE NOESİS KAVRAMLARI. FLSF Dergisi. 2009;(7):121-136. https://izlik.org/JA44RC83TA
Chicago
Topakkaya, Arslan. 2009. “E. HUSSERL’DE NOEMA VE NOESİS KAVRAMLARI”. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, sy 7: 121-36. https://izlik.org/JA44RC83TA.
EndNote
Topakkaya A (01 Nisan 2009) E. HUSSERL’DE NOEMA VE NOESİS KAVRAMLARI. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi 7 121–136.
IEEE
[1]A. Topakkaya, “E. HUSSERL’DE NOEMA VE NOESİS KAVRAMLARI”, FLSF Dergisi, sy 7, ss. 121–136, Nis. 2009, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA44RC83TA
ISNAD
Topakkaya, Arslan. “E. HUSSERL’DE NOEMA VE NOESİS KAVRAMLARI”. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi. 7 (01 Nisan 2009): 121-136. https://izlik.org/JA44RC83TA.
JAMA
1.Topakkaya A. E. HUSSERL’DE NOEMA VE NOESİS KAVRAMLARI. FLSF Dergisi. 2009;:121–136.
MLA
Topakkaya, Arslan. “E. HUSSERL’DE NOEMA VE NOESİS KAVRAMLARI”. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, sy 7, Nisan 2009, ss. 121-36, https://izlik.org/JA44RC83TA.
Vancouver
1.Arslan Topakkaya. E. HUSSERL’DE NOEMA VE NOESİS KAVRAMLARI. FLSF Dergisi [Internet]. 01 Nisan 2009;(7):121-36. Erişim adresi: https://izlik.org/JA44RC83TA

*** Dergimizin 2026 yılı Eylül ayı için planlanmış bir özel sayısı mevcut değildir. ***

Dergimiz 2024 yılından itibaren ikisi olağan biri dosya konulu özel sayı olmak üzere 3 sayı olarak, Mayıs (olağan sayı) Eylül (özel sayı) ve Aralık (olağan sayı) aylarında yayınlanacaktır. 

Özel sayılarımızda yalnızca dosya kapsamında yer alan makalelere yer verilecektir. Makalenizi gönderirken hangi sayıda değerlendirilmesini istediğinizi bir notla bildirmeniz karışıklıkları önleyecektir.

İlginiz için teşekkür ederiz.