FREUD'DA AHLAK DUYGUSUNUN KAYNAĞI VE KANT'IN AHLAK DÜŞÜNCESİ

Sayı: 19 1 Mayıs 2015
  • Fatih Yıldız
PDF İndir
EN TR

FREUD'DA AHLAK DUYGUSUNUN KAYNAĞI VE KANT'IN AHLAK DÜŞÜNCESİ

Öz

Freud insanı "libido" ile "bilinç dışı"nın yönettiği bir varlık olarak tanımlarken Kant insanın bedensel arzu ve isteklerinin olduğunu ancak bunlara direnebilen bir akılının da olduğunu ve onun kendi aklına güvenmesi gerektiğini söyler. Freud'da özne büyük oranda "O" diye adlandırdığı "bilinç dışı"dır. Kant bilinç dışının yönettiği öznenin yerine rasyonel tercihler yapabilen "akıllı varlığ"ı koymak ister. Freud'a göre çocuk "oidipal dönem"de karşı cinsten ebeveynlere özel bir tür sevgi besleyerek hemcinsini öldürmek ister. Ancak korku ve sevgi karışımı duygulardan ötürü çocuk ilk vazgeçişini burada yaparak hazlarını ertelemeyi ve daha uygun sevgi nesnelerine yöneltmeyi öğrenir. Bu durumdan kendi cinsinden olan ebeveynle özdeşleşerek çıkan çocuk kendi içinde ahlaki bir merci olan "süper egoyu" oluşturur. Freud "oidipus kompleksi"nin özdeşleşme ile çözülebileceğini düşünse de "oidipal" sınavın bizim ileriki yaşamımızda göz ucuyla da olsa bize anne yada baba olarak görünen kadın ve erkeklerle yeniden ve yeniden yaşandığı düşünülmektedir. İşte böylesi bir durumda Kant'ın "ödev ahlakı" bize çağrı yapar ve yıllar önce korkuyla yaptığımız vazgeçişi şimdi rasyonel bir tercihle yapmamızı buyurur. Fakat bu tartışma daha ileri götürüldüğünde Kant, tercih durumunda kalan bireyin kendi içsel doğası ile çatışma durumundan çıkamayacağını söyler. O, buradaki ikilikten insan doğasında yapılacak bir evrimle çıkılabileceğini söyler. Bu makalede, bedensel bir dönüşümle gerçekleşen evrim, ontolojik bir dönüşüm olarak ele alınacak ve bitimsiz bir mutluluğun ancak bu koşul altında mümkün olacağı tartışılacaktır

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aristoteles; Nikomakhos’a Etik, çev. Saffet Babür, Ayraç Yayınevi, Ankara, 1997
  2. Akarsu, Bedia; Ahlak Öğretileri, Remzi Kitabevi, İstanbul, 1982.
  3. Cevizci, Ahmet; Etiğe Giriş, Paradigma Yayınları, İstanbul, 2002.
  4. Freud, Sigmund; Kendi Kendine Psikanaliz, çev. Tahsin Büyükören, Düşünen Adam Yayınları, İstanbul, 1994.
  5. Freud, Sigmund; Metapsikoloji, çev.Emre&Ayşen Kapkın, Payel Yayınları, İstanbul, 2002.
  6. Freud, Sigmund; Psikanalize Giriş Dersleri cilt 2, çev.Selçuk Budak, Öteki Yayınları, Ankara, 1997.
  7. Freud, Sigmund; Uygarlık Din ve Toplum, çev. Selçuk Budak, Öteki Yayınları, Ankara, 1995.
  8. Fromm, Erich; Psikanaliz ve Zen Budizm, çev. İlhan Güngören, Met/Er Yayınları İstanbul, İstanbul, 1979.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Fatih Yıldız Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

1 Mayıs 2015

Gönderilme Tarihi

-

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2015 Sayı: 19

Kaynak Göster

Chicago
Yıldız, Fatih. 2015. “FREUD’DA AHLAK DUYGUSUNUN KAYNAĞI VE KANT’IN AHLAK DÜŞÜNCESİ”. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, sy 19: 137-52. https://izlik.org/JA75FT44HM.

Dergimiz 2024 yılından itibaren ikisi olağan biri dosya konulu özel sayı olmak üzere 3 sayı olarak, Mayıs (olağan sayı) Eylül (özel sayı) ve Aralık (olağan sayı) aylarında yayınlanacaktır. 

Özel sayılarımızda yalnızca dosya kapsamında yer alan makalelere yer verilecektir. Makalenizi gönderirken hangi sayıda değerlendirilmesini istediğinizi bir notla bildirmeniz karışıklıkları önleyecektir.


İlginiz için teşekkür ederiz.