KÖTÜLÜĞÜN SIRADANLIĞI KARŞISINDA ÖZERK BİREY

Sayı: 23 1 Mayıs 2017
  • Sebile Başok Diş
PDF İndir
EN TR

KÖTÜLÜĞÜN SIRADANLIĞI KARŞISINDA ÖZERK BİREY

Öz

Yirminci yüzyılda insan aklına ve ahlaki ilerleme inancına duyulan güveni sarsacak pek çok olay yaşanmıştır. Sovyetler Birliği’nde ve Çin’de devrim adına uygulanan şiddet, Yahudilere uygulanan soykırım, Amerikalıların Vietnamlılara karşı sergilediği muamele, Saraybosna’da Müslümanlara karşı gerçekleştirilen katliamlar, Ruanda’da yaşananlar yirminci yüzyılda gerçekleştirilen geniş çaplı zalimliklerin ilk akla gelenleridir. İnsanlık tarihi boyunca savaşlar ve katliamlar yapılmış, türlü işkenceler ve zalimlikler sergilenmiştir. Ancak teknolojide yaşanan gelişmeler bu yüzyıla farklı bir özellik kazandırmıştır. Teknik imkânlar sayesinde artık birkaç kişinin verdiği bir karar, milyonlarca insanın ölmesine yol açacak kadar etkili hale gelmiştir. Bürokratik yapıda da gelişmeler olmuştur. Bu sayede kötülük organize ve kurumsal bir yapıya kavuşmuştur. Hannah Arendt, kötülüğün insanlık tarihi boyunca görülmemiş bu tahripkârlığını Nazi Almanya’sından hareketle “kötülüğün sıradanlığı” kavramı ile adlandırmıştır. O, bu kavramla akıl almaz kötülükler işleyen insanların birer şeytan veya canavar olmayıp normal insanlar olduklarını ifade etmek istemiştir. Yirminci yüzyıl katliamlar tarihi, sıradan insanları canavarca eylemlerde bulunmaya teşvik etmenin hiç de zor olmadığını göstermektedir. Bu tarihin gösterdiği bir diğer gerçek ise bazı insanların hayatları pahasına da olsa canavarca eylemlere yanaşmadığıdır. Niçin bazı insanların bu suçları işleyip, diğerlerinin bu suçlara karışmadığı ahlak felsefesi açısından önemli bir sorudur. Bu soru, hem kötülüğün sıradanlığı ve itaat eğilimini hem de aklın ve duyguların ahlak hayatındaki yeri ve önemini tartışmayı gerektirmektedir. Bu tartışmalarla ortaya çıkacak yanıt, daha güvenli bir dünyanın inşasında önemli bir rol oynayacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abramson, J., Minevra’nın Baykuşu Batı Siyasi Düşünce Tarihi, çev. İbrahim Yıldız, Dipnot Yayonları, Ankara, 2014.
  2. Alain, Politika, çev. Birol Emil, Türk Edebiyatı Vakfı Yayınları, İstanbul, 1999. Arendt, H., “Where Are We When We Think?”, The Life of the Mind, Harcourt, Inc., Florida, 1981.
  3. Arendt, H., Ronald Beiner, “Hannah Arendt on Judging”, Lectures on Kant’s Political Philosophy, The University of Chicago, Sussex, 1989.
  4. Arendt, H., Kötülüğün Sıradanlığı Adolf Eichmann Kudüs’te, çev. Özge Çelik, Metis Yayınları, İstanbul, 2012.
  5. Arendt, H., İnsanlık Durumu, çev. Bahadır Sina Şener, İletişim Yayınları, İstanbul, 2013.
  6. Arendt, H., Totalitarizmin Kaynakları 3, çev. İsmail Serin. İletişim Yayınları, İstanbul, 2014.
  7. Aristoteles, Politika, çev. Furkan Akderin, Say Yayınları, İstanbul, 2013.
  8. Bauman, Z., Akışkan Modern Dünyadan 44 Mektup, çev. Pelin Siral, Habitus Yayıncılık, İstanbul, 2011.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Sebile Başok Diş Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

1 Mayıs 2017

Gönderilme Tarihi

-

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2017 Sayı: 23

Kaynak Göster

Chicago
Başok Diş, Sebile. 2017. “KÖTÜLÜĞÜN SIRADANLIĞI KARŞISINDA ÖZERK BİREY”. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, sy 23: 180-200. https://izlik.org/JA39AF56DA.

Dergimiz 2024 yılından itibaren ikisi olağan biri dosya konulu özel sayı olmak üzere 3 sayı olarak, Mayıs (olağan sayı) Eylül (özel sayı) ve Aralık (olağan sayı) aylarında yayınlanacaktır. 

Özel sayılarımızda yalnızca dosya kapsamında yer alan makalelere yer verilecektir. Makalenizi gönderirken hangi sayıda değerlendirilmesini istediğinizi bir notla bildirmeniz karışıklıkları önleyecektir.


İlginiz için teşekkür ederiz.