Araştırma Makalesi

HEIDEGGER'DE 'HERKES' SORUNSALI

Sayı: 30 10 Aralık 2020
PDF İndir
EN TR

HEIDEGGER'DE 'HERKES' SORUNSALI

Öz

Heidegger’in Varlık ve Zaman adlı eserindeki § 27’ye odaklanan bu çalışma, herkes (das Man) sorunsalını ve onunla ilgili meseleleri analiz edip yorumlamayı amaçlamaktadır. Birlikte-olma Dasein’ın egzistansiyal-ontolojik bir belirlenimidir. Herkes ise birlikte-olma’nın gündeliklikte aldığı genel bir biçimdir. Dasein gündelik hayatta öncelikle ve çoğunlukla herkes’tir yani kendi değil de her hangi biridir. Başka bir deyişle, Dasein’ın gündelik hayattaki kendiliği, gerçekte, bir herkes-kendiliğidir; çünkü bu kendilik herkes’e dağılmış vaziyettedir. Herkes’in Dasein üzerinde örtük ve adı konmamış bir diktatörlüğü söz konusudur; öylesine ki, Dasein, bu nötr ve gayri şahsi özneye kaçınılmaz bir şekilde tâbidir: Gündelik varoluşun anonim öznesi olan herkes, Dasein’ı gündelik varoluşunda bütünüyle belirlemektedir. Bu durumda, Dasein’ın karar, yargı ve değerlendirmeleri hakiki anlamda kendisine ait değildir; çünkü o, herkes’e soğrulmuş vaziyette olup sahici bir kendiliğe sahip olma imkânından uzaktır. Bu çalışmada aynı zamanda sıradanlık, kamusallık ve düzleştirme gibi herkes’in hâkimiyetini tesis ettiği yollar üzerinde durulmakta ve bu surette söz konusu hâkimiyetin nasıl cisimleştiği örneklendirilmektedir. Son olarak da, herkes’in sultasından kurtulup sahici bir kendiliğe ulaşmanın iki ayrıcalıklı yolu olarak teemmül ve sanat ele alınmaktadır: Bu iki imkân yoluyla insan gündelik ya da rutin hayatın yaydığı gaflet ve rehavetin dışına çıkabilir ve kendini bulabilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Althusser, L., İdeoloji ve Devletin İdeolojik Aygıtları, çev. Y. Alp & M. Özışık, İletişim Yayınları: İstanbul, 1994.
  2. Aristote, Éthique à Nicomaque, trad. par J.Tricot, Vrin: Paris, 2007.
  3. Gasset, O. Y, İnsan ve “Herkes”, çev. N. G. Işık, Metis Yayınları, İstanbul, 1999.
  4. Gözel, Ö., “Özne, Dil, Hakikat”, Öznenin Hakikat Kaygısı içinde, İz Yayınları: İstanbul, 2017.
  5. Gözel, Ö., “Teknoloji ve Teemmül”, Öznenin Hakikat Kaygısı içinde, İz Yayınları: İstanbul, 2017.
  6. Greisch, J., Ontologie et Temporalité: Esquisse d’une Interprétation Intégrale de Sein und Zeit, PUF: Paris, 2003.
  7. Han, B.-C., Psikopolitika: Neoliberalizm ve Yeni İktidar Teknikleri, çev. H. Barışcan, Metis Yayınları: İstanbul, 2020.
  8. Heidegger, M. ,Etre et Temps, trad. par F. Vezin, Gallimard: Paris, 1986.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Felsefe

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

10 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

6 Haziran 2020

Kabul Tarihi

16 Kasım 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Sayı: 30

Kaynak Göster

Chicago
Gözel, Özkan. 2020. “HEIDEGGER’DE ’HERKES’ SORUNSALI”. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, sy 30: 17-35. https://izlik.org/JA87CK62BU.

Dergimiz 2024 yılından itibaren ikisi olağan biri dosya konulu özel sayı olmak üzere 3 sayı olarak, Mayıs (olağan sayı) Eylül (özel sayı) ve Aralık (olağan sayı) aylarında yayınlanacaktır. 

Özel sayılarımızda yalnızca dosya kapsamında yer alan makalelere yer verilecektir. Makalenizi gönderirken hangi sayıda değerlendirilmesini istediğinizi bir notla bildirmeniz karışıklıkları önleyecektir.


İlginiz için teşekkür ederiz.