MİNİMALİZM ANLAMLI BİR YAŞAM MI?: DÜNYADA VE TÜRKİYE’DE MİNİMALİST PRATİKLER

Öz

Bu makalede, Amerika Birleşik Devletleri’nde internet sayfaları üzerinden başlayarak yayılan ve alternatif bir hayat tarzını öneren minimalizm akımının ne olduğu ve Türkiye’de sosyal medya uzamları üzerinden nasıl tezahür ettiği, eklemlenme biçimleri ve söylemsel pratikleri ele alınıyor. İnsanın temel ihtiyaçlarının neler olduğunu belirlemesi ve geri kalan her şeyi hayatından çıkarması fikri üzerine kurulan minimalizmde, gerekli olmayan her şey lüks ve boşa harcama olarak görülür. Bu bakıştan hareketle minimalizmin, kişilerin kendi hayatları için neyin gerekli olduğuna karar verebilecekleri bir farkındalık geliştireceği düşünülür. Bu çalışmada ise son zamanlarda dünyada sıkça karşılaşılan minimalist pratikler ve bu pratiklerin işaret ettiği yaşam tarzının anlamı tartışmaya açılıyor. Bu kapsamda önce, “hayatın anlamı nedir?” sorusu konu ediliyor. Sonrasında çok satan minimalist yazarların ortaya koydukları “anlamlı yaşamın” örüntüleri, eleştirel bir süzgeçten geçirilerek sunuluyor. Diğer yandan da bu fikirlerin Türkiye’deki tezahürleri ele alınıyor. Nihayetinde minimalist bir yaşamın olası anlamları ve Türkiye’deki eklemlenme biçimleri yorumsamacı bir perspektiften inceleniyor.

Anahtar Kelimeler

• Minimalizm
• Sadeleşme
• Minimalist pratikler
• Hayatın anlamı
• Stoacılık
• Neoliberalizm

IS MINIMALISM A MEANINGFUL LIFE?: MINIMALIST PRACTICES IN THE WORLD AND TURKEY

Abstract

In this article, minimalism, which started from internet pages and proposes an alternative lifestyle in the United States of America is discussed by approaching what it is, how it manifests through social media spaces in Turkey, its forms of articulation, and discursive practices. In minimalism, which is founded on the idea that people determine what their basic needs are and eliminate everything else from their lives, anything that is not necessary is seen as luxury and waste. From this point of view, it is thought that minimalism will develop an awareness that people can decide what is necessary for their own lives. In this study, recent minimalist practices that are often encountered around the world and the meaning of the lifestyle that these practices point to are brought up for discussion. In this context, first, the question “what is the meaning of life?” has been mentioned. Afterward, the patterns of “meaningful life” revealed by bestselling minimalist authors are presented through a critical filter. In parallel, the manifestations of these ideas in Turkey are discussed. Eventually, the possible meanings of a minimalist lifestyle and the ways of articulation in Turkey are investigated from an interpretive perspective.

Keywords

• Minimalism
• Simple Life
• Minimalist practices
• Meaning of life
• Stoicism
• Neoliberalism

Kaynakça

1. Bachelard, Gaston (2008) Uzamın Poetikası. Çev. Alp Tümertekin, İstanbul: İthaki Yayınları.
2. Bowie, Malcolm (2007) Lacan. Çev. V. Pekel Şener, Ankara: Dost Kitabevi.
3. Dominguez Joe & Vicki Robin (2011) Your Money or Your Life. New York: Penguin Books.
4. Eagleton, Terry (2013) Hayatın Anlamı. Çev. Kutlu Tonca, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
5. Epictetus (1956) The Discourses. Trans. by W. A. Oldfather, Harvard University Press.
6. Epiktetos (2016) Düşünceler ve Sohbetler. Çev. Cemal Süer, İstanbul: Kaknüs Yayınları.
7. Davies, Norman (2006) Avrupa Tarihi. Çev. Burcu Çığman & Elif Topçugil & Kudret Emiroğlu & Suat Kaya, Ankara: İmge Kitabevi.
8. Gramsci, Antonio (2007) Hapishane Defterleri. Çev. Adnan Cemgil, İstanbul: Belge Yayınları.

9. Gündüz, Şinasi (2002) “Keşiş”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt: 25, s. 323 Ankara.
10. Jadaane, Fehmi (2020) Stoacılığın İslam Düşüncesi Üzerindeki Etkisi, Çev. Ece Ergin, İstanbul: Albaraka Yayınları.
11. Koç, Turan (1998) Din Dili, İstanbul: İz Yayıncılık.
12. Kondo, Marie (2015) Hayatı Sadeleştirmek İçin: Derle, Topla, Rahatla. Çev. Melis Zeren, İstanbul: Epsilon Yayınları.
13. Lacan, Jacques (1994) Fallus’un Anlamı. Çev. Saffet Murat Tura, İstanbul: Afa Yayınları.
14. Logan, Dana W. (2017) “The Lean Closet: Asceticism in Postindustrial Consumer Culture” Journal of the American Academy of Religion, Vol. 85, Issue 3, 600-628.
15. Millburn, Joshua Fields & Ryan Nicodemus (2018a) Anlamlı Bir Yaşam. Çev. Hülya Key, İstanbul: Eksik Parça Yayınları.
16. Millburn, Joshua Fields & Ryan Nicodemus (2018b) Minimalizm: Geriye Kalan Her Şey. Çev. Hülya Key, İstanbul: Eksik Parça Yayınları.
17. Rodriguez, Jason (2018) “The US Minimalist Movement: Radical Political Practice?”, Review of Radical Political Economics. Vol. 50, 2, 286-296.
18. Seneca (2018) Mutlu Yaşam Üzerine-Yaşamın Kısalığı Üzerine. Çev. C. Cengiz Çevik, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
19. Sennett, Richard (2008) Karakter Aşınması. Çev. Barış Yıldırım, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
20. Standing, Guy (2020) Prekarya: Yeni Tehlikeli Sınıf. Çev. Ergin Bulut, İstanbul: İletişim Yayınları.
21. Weber, Max (2008) Protestan Ahlakı ve Kapitalizmin Ruhu. Çev. Zeynep Gürata, Ankara: Ayraç.