Makale Yarışması

YAPAY ZEKANIN GÖLGESİNDE VE IŞIĞINDA FELSEFE

(Filozof ve Yapay Zeka,Yapay Zeka Kullanan Felsefe Üzerine Düşünüyor)

Akademik çalışmalarda yapay zeka kullanımı aslında henüz çok yeni olmasına rağmen, felsefedeki genel tavır diğer akademik alanlara kıyasla biraz daha çekingen ve tutucudur. Bu kullanımı daraltma, mümkünse yasaklama eğilimlidir.

Ne var ki henüz hiçbir alanda yeterli sayıda ve kapsamda yapay zeka kullanım denemesi yapılmadığı gibi, felsefe etkinliğine, felsefe metnine ve felsefeciye katkıları ya da zararlarına dair de yeterli tecrübe biriktirilmemiştir.

Bu konuda daha sağlıklı sonuçlar çıkarabilmek için yapay zeka ile ilişkinin serbestçe deneyimlendiği, ancak bu deneyimin de açık ve ayrıntılı biçimde betimlendiği bir araştırma, tartışma ve değerlendirme sürecinin gerekli olduğunu düşünüyoruz. Bu amaç için bu yarışmanın ve sempozyumun önemli katkı sunacağını umuyoruz.

FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi Editörlüğü

Konu ve Amaç: 

Felsefede yapay zeka kullanımının bizzat yapay zeka kullanan felsefeciler tarafından sorgulandığı bir makale yarışması düzenliyoruz. Bu yarışmaya gönderilecek çalışmaların yapay zeka kullanılarak oluşturulmasını ve çalışmalarda yapay zeka kullanımının felsefe, felsefeciler ve üretilen metinler üzerindeki etkilerinin çok yönlü biçimde tartışılmasını bekliyoruz.

Yarışmanın amacı, yapay zeka kullanımının felsefenin bütün öğeleri üzerindeki etkisini ve bunların yarar ile zararlarını bizzat kullanarak deneyimlemek ve değerlendirmek; yapay zekânın düşünce üretimine ne ölçüde katkı sunduğunu, hangi noktalarda düşünsel derinliği desteklediğini ya da zayıflattığını, insan düşüncesi ile yapay üretim arasındaki sınırların nasıl değiştiğini bir makaleyle eleştirel biçimde görünür kılmaktır.

Yarışmaya katılacak araştırmacılardan bir isteğimiz daha var. Burada sunulan 📝 Yapay Zeka Kullanım Beyan Formu.docx'nu indirerek şu bilgileri de bu forma işlemeleri gerekiyor: Makalelerini hazırlarken “hangi kısım için” “hangi yapay zeka aracı”nı “hangi işlev”le ve “hangi komut”la kullandılar?

Bunların eksiksiz ve açık şekilde ifade edilerek formun makaleye eklenmesi, çalışmanın amacına ulaşması bakımından büyük önem taşımaktadır. Bu sayede yapay zekanın felsefede verimli ve zararlı kullanımlarına dair bir yol haritası da oluşturmanın mümkün olacağını düşünüyoruz.

Bağlam ve Gerekçe

Yapay zeka kullanımının bütün bilgi ve bilim alanlarını etkilediği ve dönüştürdüğü bir dönemden geçiyoruz. Yapay zekâ destekli sistemlerin şu anda akademik araştırma sürecinin neredeyse bütün aşamalarına nüfuz ettiğini söylemek mümkün. Bunların tamamını saymak çok uzun bir liste oluşturacak olsa da, araştırma için problem ya da hipotez üretmek; ilgili literatürü taramak, özetlemek, analiz etmek, bağlantılandırmak; kaynakça oluşturup atıf düzenlemek; dil ve üslup düzeltmek; metin içi tutarlılıkları ve bütünlüğü denetlemek; metni yabancı dile çevirmek; hatta (başka pek çok işin yanında) bizzat metnin bütününü üretmek için kullanılması (belli bir yaşın altındaki) hemen herkesin aşina olduğu işlevlerdir. Bütün bu işlevleri yerine getirebildiği için yapay zeka artık bir araç olmanın yanında bilgi üretim sürecine müdahil olan, hatta bu süreci yapılandıran yeni bir epistemik özne ve aktör haline gelmiştir. Bu durum bir açıdan bakıldığında bilgi üreten insanların işini hafifletmekte ve bilgi üretme etkinliğini son derece hızlandırıp kolaylaştırmaktadır. Ne var ki öte yandan yapay zekanın bu katkıları akademik öznenin, etkinliğin ve metinlerin klasik anlamının ve konumunun sorgulanmasına yol açarak büyük tartışmaları ve tedirginlikleri de beraberinde getirmektedir.

Elbette felsefe de bu büyük dönüşümün ve ortaya çıkan yeni koşulların dışında kalamamıştır. Felsefeciler de çalışmalarında, araştırmalarında ve eserlerinde bu yeni olanaktan yararlanmaktadır. Felsefede de konu hakkında tartışma ve tedirginlik mevcuttur. Ancak görünüşe göre felsefe camiasındaki genel tavır diğer akademik alanlara kıyasla biraz daha muhafazakar bir pozisyona konumlanmıştır. Bölümler, jüriler, editörler, dergiler ya da hakemler yapay zeka kullanımına karşı, genelde etik gerekçelere dayanarak çok keskin ve sert tepkiler vermekte; bu kullanımı daraltan, hatta mümkünse yasaklayan sınırlara sıkıştırmaktadır.

Ne var ki bu tavır, henüz çok yeni bir olgu olan yapay zeka kullanımı hakkında yeterli deneme yapılmadan; yani felsefe etkinliğine, felsefe metnine ve felsefeciye katkıları ya da zararlarına dair yeterli tecrübe biriktirilmeden gösterilmektedir. Henüz akademik dünyanın bütününde bile yeterince sınama ve değerlendirme yapılmamışken, yapay zekanın felsefedeki kullanımına ilişkin değerlendirmenin çok erken yapıldığı söylenebilir.

Bu konuda daha sağlıklı sonuçlar çıkarabilmek için yapay zeka ile ilişkinin serbestçe deneyimlendiği, ancak bu deneyimin de açık ve ayrıntılı biçimde betimlendiği bir araştırma, tartışma ve değerlendirme sürecinin gerekli olduğunu düşünüyoruz. Bu amaç için bu içerikte bir organizasyonun önemli bir katkı sunacağını umuyoruz.

Kurallar:

• Yapay zeka bir araç olarak kullanılmalı, ancak makaleler tek başına ve bütünüyle yapay zekaya yazdırılmamalıdır.
• 📝 Yapay Zeka Kullanım Beyan Formu.docx'nda yapay zeka kullanımı açık ve ayrıntılı şekilde anlatılmalıdır. Katkı yapacaksa, yapay zeka ile karşılıklı sohbetler de eklenmelidir. 
• Çalışmaların daha önce hiçbir dergide yayınlanmamış olması gerekmektedir.
• Yazarlar Türkçe ya da İngilizce makalelerle başvurabilir.
• Makaleler için https://dergipark.org.tr/tr/pub/flsf/writing-rules linkindeki Yazım Kuralları kullanılmalıdır.
• Doktora öğrencisi olan ya da doktorasını tamamlamış bütün felsefe araştırmacıları yarışmaya katılabilir. (Bu kişilerin çalışmalarında lisans ya da yüksek lisans öğrencileri yer alabilir.)
• Makaleler ve ek formlar FLSF Dergisi’nin Dergipark’taki sayfasından 1-31 Ağustos 2026 tarihleri arasında yüklenecektir. Eksik dosyası bulunan başvurular elenecektir.

Değerlendirme:

Yarışmaya gönderilecek çalışmalar, hem makale hem de ek form göz önünde bulundurularak önce Seçici Kurul tarafından değerlendirilecektir. Aralarından uygun bulunanlar Değerlendirme Jürisi’ne sunulacaktır. Yarışmadaki sıralamayı Değerlendirme Jürisi’nin raporları belirleyecektir.

Her iki kuruldan değerlendirmelerinde yine yapay zeka araçlarını da kullanmaları istenecektir. Hangi yapay zeka araçlarında hangi komutlarla çalıştıklarını raporlayacakları değerlendirme formları hazırlanacaktır.

Bütün süreç tamamlandıktan sonra başarılı bulunan makale yazarlarının, Seçici Kurul’un ve Değerlendirme Jürisi’nin bir araya gelerek deneyimlerini birbiriyle paylaştığı ve yapay zekanın felsefe etkinliği üzerindeki yarar ve zararlarını tartıştığı yüz yüze ya da online bir sempozyum düzenlenmesi planlanmaktadır.

Bütün bu sürecin sonunda başarılı bulunan makaleler, ek formlar, sempozyumdaki konuşmalar ve tartışmalar FLSF Dergisi’nin özel sayısı olarak yayınlanarak kamuoyuna sunulacaktır.

Başvuru Başlangıç Tarihi: 1 Ağustos 2026

Son Başvuru Tarihi: 31 Ağustos 2026

Başvuru: FLSF Dergisi’nin Dergipark’taki sayfası: https://dergipark.org.tr/tr/pub/flsf