SEÇKİN KÜLTÜRÜN DİBE BATMASI KURAMI İLE İNCİ TANELERİ DİZİSİ ÖRNEKLEMİNDE ZİRVE VE DİP PARADİGMASI

Öz

Kuramlar dünya hakkındaki bilgileri özetleyen, bağlantılı fikirler sistemidir. İnsanlık tarihi boyunca pek çok kuram geliştirilmiş. Üretildikleri dönemde bazı kuramlar az, bazılarıysa Seçkin Kültürün Dibe Batması Kuramı gibi yoğun eleştiriye uğramışlardır. Kuramların bir özelliği de çalışmamızda uygulayacağımız şekliyle çağa uygun olarak yeniden geliştirilebilir ve kullanılabilir olmalarıdır. Halkbilimi alanında yapılan çalışmaların kuram ve yöntemle yapılmasının araştırmacılara farklı bir bakış açısı kazandıracağını göz ardı etmemek gerekir. İdeal olan, halkbilimcilerin kuramları tanımaları ve çalışmalarının içeriğine uygun olarak kullanabilmeleridir. Bu bağlamda kuramın üretildiği dönemde kabul ya da red edilmiş olması değil, çağın problemlerine getirdiği çözüm önem taşımaktadır nitekim kuramların işlevleri ve fikir önermeleri değişmemekte, yapısal bütünlüğünü korumaktadır. Bu düşüncelerimizden hareketle çalışmamızda; Ocak 2024 sezonunda ekrana gelerek medya gündemine yerleşen ve senaryosunda; Türk toplumunun farklı toplum katmanlarının problemlerini, her bir katmandan alınan örnek tiplerle işleyerek mevcut ilişkileri değerlendirmeye çalışan İnci Taneleri dizisinin “çok kanunlu kültür konsepti”ne yönelik paradigması incelenecektir. Çalışmanın amacı; dizinin toplumda oluşturduğu ilginin kaynağına inmek, bulduğu geniş yankının olası sebeplerini tespit etmektir. Bu toplumsal olgunun “zirve” ve “dip” geçişlerinin görülmesini sağlamak için çalışmamızda, olgunun çözümlenmesinde işlevsel bir rol oynayacağını düşündüğümüz Seçkin Kültürün Dibe Batması kuramı genişletilerek Geçişli Kültürün Zirve ve Dip Koordinasyonları adı altında, geniş tabana yayılan yeni bir araştırma formatıyla kullanılacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Seçkin Kültür
• Geçişli Kültür
• Çok Kanunlu Kültür
• İnci Taneleri
• Kuram

THE THEORY OF THE SINKING OF ELITE CULTURE AND THE PARADIGM OF TOP AND BOTTOM IN THE SAMPLE OF THE STRING OF PEARLS

Öz

Theories are a system of connected ideas that summarize information about the world. Another feature of theories is that they can be reused in accordance with the era, as we will apply them in our study. Studies in the field of folklore should be done with theory and method. Folklorists should know theories. What is important is not the approval of the theory in the period it was produced, but the function of the theory and the idea propositions. These do not change. In our study; the “multi-law culture concept” of the series İnci Taneleri, which came to the screen in the January 2024 season and took its place on the media agenda and whose scenario deals with the problems of different social layers of Turkish society, will be examined. The aim is to get to the source of the interest the series creates in society. For the “peak” and “bottom” transitions of this social phenomenon, the theory of the Sinking of Elite Culture to the Bottom will be expanded and a new broad-based format will be used under the name of Peak and Bottom Coordinations of Transitional Culture.

Anahtar Kelimeler

• Elite Culture
• Transitional Culture
• Polycanonical Culture
• Pearls
• Theory

Kaynakça

1. ALANGU, T. (1983). Türkiye’de Folklorun El Kitabı. İstanbul: Adam Yayıncılık. ARNOLD, M. (1988); (1869). Culturel and Anarchy. (Ed. J. Dover), Cambridge, Cambridge Üniversity Press. BRUNVAND, J. Harold. (1998). The Study of Ameri Can Folklore. 4th ed. New York: W. W. Norton.
2. COCCHIARA, G. (1981). The History Of Folklore in Europe. Translated By John N. McDaniel. Philadelphia: Institute for the Study of Human Issues.
3. ÇOBANOĞLU, Ö. (2021). Halkbilimi Kuramları ve Araştırma Yöntemlerine Giriş. Ankara: Akçağ Yayınları.
4. ÇOBANOĞLU, Ö. (2024). Halkbilimi Kuramları ve Araştırma Yöntemlerine Giriş. Genişletilmiş 13. Baskı, Ankara: Akçağ Yayınları.
5. ÇOBANOĞLU, S. (2022). Halkbilimsel Metaetik Kuram İle ‘Kendini Övmek Ve Kibirli Olmak Olumsuz Etik Değerleri’nin Halkbilimsel Temellendirmesi. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, C. 10, S. 30, s. 168-192.
6. ÇOBANOĞLU, S. (2023). Halkbilimi ve Metaverse Yeni Dünyaların Beşiğinde. Çanakkale: Paradigma Akademi Yayınları.
7. DORSON, R, M. (1972). Techniques of The Folklorist. In Folklore And Folklife: An Introduction, Edited By Richard M. Dorson, 11–32. Chicago: University of Chicago Press. DOW, J, R. (2014). Hans Naumann’s Gesunkenes Kulturgut And Primitive Gemeinschaftskultur. Journal of Folklore Research, Vol. 51, No. 1 (January/April 2014), pp. 49-100 Published by: Indiana University Press Stable. DUNDES, A. (1975). The Devolutionary Premise in Folklore. In Analytic Essays in Folklore, 18-27. The Hague: Mouton. DUNDES, A. (1977). Who are the folk? Frontiers of folklore, (Ed. W. Bascom), Boulder: Westview Press for thı AAAS, s. 17-35. EAGLETON, T. (2016). Kültür Yorumları. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.