RÜYA, BİLİNÇDIŞI VE SEMBOLİZM: TÜRKÇE VE FARSÇA MESNEVİLERDE RÜYA

Şebnem Şerife Şahinkaya

doi:10.55666/folklor.1794540

Araştırma Makalesi

RÜYA, BİLİNÇDIŞI VE SEMBOLİZM: TÜRKÇE VE FARSÇA MESNEVİLERDE RÜYA

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 4, 1185 - 1200, 26.12.2025

Şebnem Şerife Şahinkaya

https://doi.org/10.55666/folklor.1794540

Öz

Rüya motifleri, Türkçe ve Farsça mesnevilerde bireysel bilinçdışının ürünü olmakla kalmayıp aynı zamanda aşkın, kaderin, adaletin ve irşadın da sembolik dili olarak işlev görmektedir. Türkçe mesnevilerdeki rüyalar daha çok aşkın bireysel ve psikolojik yönüne, Farsça mesnevilerdeki çoğu rüya ise siyasal ve toplumsal meşruiyet temsiline odaklanmaktadır. Bu açıdan bakıldığında rüyalar, iki edebî gelenek arasındaki estetik ve düşünsel farklılıkları ortaya çıkarırken aynı zamanda ortak bir metafizik zeminde de birleştirmektedir. Elbette bu durumun geleneksel, kültürel ya da dilsel bir farklılıktan ziyade eserlerin ait olduğu dönemin ruhunu yansıtmasıyla ilgili olduğunu belirtmek, edebiyatın genel evrimsel seyrine vurgu yapmak yerinde olacaktır.
Mesnevilerdeki rüyalar, çoğu zaman olay örgüsünü başlatan, kahramanı dönüştüren veya anlatının yönünü tayin eden işlevlere sahiptir. Rüya vasıtasıyla kahraman, kimi zaman aşk yolculuğuna çağrılabilmekte ve ilahi bir uyarı alabilmektedir. Kahramanı aşk, hakikat veya ilahi irşat gibi dünyevi sınırları aşan manevî bir yolculuğa hazırlayan araç olarak işlev görmektedir. Kimi zaman da kahraman rüya aracılığıyla kaderini ya da toplumsal vizyonunu öğrenmektedir. Bu yönüyle rüya, sadece bireysel bir tecrübe değil aynı zamanda kolektif bilinçdışının sembolik tezahürü olarak da görülmektedir. Özellikle hükümdar ya da toplumun ileri gelenleri tarafından görülen rüyalar, bireysel geleceğin yanı sıra bir hanedanın devamını veya bir toplumun kaderini belirleyen işaretler olarak değerlendirilmiştir. Bunlara ilaveten rüya, estetik açıdan da mesnevilerin dramatik yapısına hareket kazandıran, anlatının ritmini ve estetik yoğunluğunu artıran temel unsurlar arasında yer almaktadır.
Mesnevilerdeki rüyaların incelenmesi, modern psikolojiyle de ilişkilendirilebilecek zengin imkânlar sunmaktadır. Freud’un psikanalitik yaklaşımı, rüyaları bilinçdışı arzuların tatmini olarak değerlendirirken; Jung’un analitik psikolojisi rüyaları kolektif bilinçdışının bir ürünü olarak ele almakta ve bunları “anima”, “gölge”, “kahraman” gibi arketipler üzerinden yorumlamaktadır. Bu durum mesnevilerdeki rüyaların, hem bireysel aşk ve ruhsal dönüşümün hem de siyasal otorite ve toplumsal düzenin temsilinde nasıl kullanıldığını anlamada önemli bir bakış açısı sunmaktadır.
Türkçe ve Farsça mesnevilerdeki rüya motifleri, edebiyatın yalnızca estetik bir unsur olmakla kalmayıp aynı zamanda toplumsal yapıyı, kültürel kimliği, bireysel psikolojiyi yansıtan çok katmanlı bir anlatım aracı olduğunu da ortaya koymaktadır. Bu çalışma, Türkçe ve Farsça mesnevilerdeki rüya motiflerini inceleyerek onların bireysel psikoloji, toplumsal düzen, ilahi mesaj, siyasi meşruiyet gibi işlevlerini ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Mesnevi , Rüya , İşlev , Türk Edebiyatı , Fars Edebiyatı

Kaynakça

AÇIKALIN, B. (2014). “Kur’an-ı Kerîm’de Zikri Geçen Rüyalar”. Sosyal Bilimler Dergisi, 4(7), 28-55.
AKÇAY, G. (2018). “Mesnevilerde Rüya Teorileri”. Türkbilig, 36, 213-234.
AKDOĞAN, Y. (2019). Ahmedî İskender-nâme. İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yayınları.
AYDAR, H. (2005). “Kur’anda Rüyalar ve Rüyaların Hayata Yansımaları”. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 5(4), 39-60.
BOZKURT, N., ve BOZKURT, K. (2023). “Ahmedî’nin İskender-nâmesi’nde Rüya”. Turkish Studies – Language and Literature, 18(3), 1641-1660.
CAMPBELL, J. (2017). Kahramanın sonsuz yolculuğu. (Çev.: Sabri Gürses), İstanbul: İthaki Yayınları.
ÇETİN, Ö. (2012). “Dinî Tecrübenin Anlaşılmasında Rüyanın Rolü: Yusuf Sûresindeki Rüyalar Üzerine Psikolojik Bir Yorum”. Uludağ Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi Dergisi, 21(2), 93-119.
ÇELEBİ, İ. (2008). “Rüya”. İslam Ansiklopedisi. İstanbul: TDV Yayınları.
FREUD, S. (2020) Rüyaların Yorumu. Ankara: Say Yayınları.
GAZÂLÎ. (2001). Kimyâ-yı Saâdet. (Çev.: A. Faruk Meyan), İstanbul: Bedir Yayınları.
İBN ARABÎ (2006). Fütuhât-ı Mekkiyye. (Çev.: Ekrem Demirli), C. 1, İstanbul: Litera Yayınları.
JUNG, C. G.. (2006). Analitik psikoloji. (Çev.: Ender Gürol), İstanbul: Payel Yayınları.
JUNG, C. G.. (2009). İnsan ve Sembolleri. (Çev.: Ali Nahit Babaoğlu), İstanbul: Okuyanus Yayınları.
KAYA, İ. G. (2004). “Taşlıcalı Yahya Bey’in Şiirlerinde Rüya ve Tabirleri”. İlmî Araştırmalar, 18, 61-70.
KOÇ, O. (2015). “Edebiyatın Rüyasından Rüyanın Edebiyatına”. Türk Dili, Dil ve Edebiyat Dergisi, C. CVIII, S. 761, 115-118.
LUGAL, N. (2009). Firdevsî Şahnâme. İstanbul: Kabalcı Yayınları.
OSMANOĞLU, Ö. (2017). “Aristoteles’in Rüya Teorisi ve “Rüyalar Üzerine” Adlı Eserinin Çevirisi”. Üsküdar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4, 139-173.
ÖRDEK, Ş. (2017). Cemşîd ü Hurşîd Mesnevileri ve Ahmedî ile Selmân-ı Sâvecî’nin Cemşîd ü Hurşîd Mesnevilerinin Mukayesesi. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
ÖRDEK, Ş. (2018). “Ahmedî’nin Cemşîd ü Hurşîd Mesnevisi İle Selmân-ı Sâvecî'nin Aynı Adlı Mesnevisinin Vaka Açısından Mukayesesi”. The Journal Of Turk-Islam World Social Studies, S. 17, 379-394.
SCHIMMEL, A. (2005). Halifenin Rüyaları-İslamda Rüya ve Rüya Tabiri. (Çev.: Tuba Erkmen), İstanbul: Kabalcı Yayınevi.
SEVSEVİL, S. (1994). Hüsrev ü Şirin-Nizamî. İstanbul: MEB Yayınları.
TEMİZ, M E. (2022). Şemsî-i Bağdadî ve Manzaru'l-Ebrâr Mesnevîsi (İnceleme-metin-tercüme). Yayımlanmamış Doktora Tezi. Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
TUNCER, E. (2021). Gülşehrî’nin Mantıku’t-Tayr’ı (İnceleme-Metin-Bağlamlı Dizin Ve İşlevsel Sözlük). Yayımlanmamış Doktora Tezi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
TÛSÎ, F. (1294). Şâhnâme. Leiden: Brill. C1, C3.
ÜNVER, İ. (1986). “Mesnevi”, Türk Dili, Türk Şiiri Özel Sayısı II (Divan Şiiri), S. 415-416-417, 430-563.
YAYLALI, Y. (2017). “Şahnâme Kahramanlarının Rüyaları”. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, TAED-60, Eylül, 327-342.
YILDIRIM, Ü. (2023). Çorlulu Zarîfî ve Mihr ü Mâh mesnevisi (Giriş-inceleme-metin-dizin-tıpkıbasım). Yayımlanmamış Doktora Tezi. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
YÜKSEL, H. A. (1996). Türk İslam Tasavvuf Geleneğinde Rüya. İstanbul: MEB Yayınları.
İnternet Kaynakları
ABDELMAKSOUD, B. S. M. (2004). “Lârendeli Hamdî-Leylâ vü Mecnûn”.https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/10698,leylamecnnpdf.pdf?0 (Erişim: 02.07.2025).
HARMANCI, M. E. ve TANRIBUYURDU, G. (2023). “Taşlıcalı Yahya-Şâh u Gedâ”. https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/118178,sah-u-gedapdf.pdf?0 (Erişim: 02.07.2025).
TAVUKÇU, O. K. (2000). “Ahmed-i Rıdvan-Hüsrev ü Şîrîn”. https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/10665,girispdf.pdf?0 (Erişim: 02.07.2025).
YAVUZ, K. (2007). “Gülşehrî’nin Mantıku’t-Tayrı (Gülşen-nâme)”. https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/10686,metinpdf.pdf?0 (Erişim: 08.07.2025).
URL-1: https://ganjoor.net/nezami/5ganj/khosro-shirin/sh17. (Erişim:13.07.2025).
URL-2: https://ganjoor.net/iranshan/koosh/sh145. (Erişim: 13.07.2025).

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 4, 1185 - 1200, 26.12.2025

Şebnem Şerife Şahinkaya

https://doi.org/10.55666/folklor.1794540

Öz

Kaynakça

AÇIKALIN, B. (2014). “Kur’an-ı Kerîm’de Zikri Geçen Rüyalar”. Sosyal Bilimler Dergisi, 4(7), 28-55.
AKÇAY, G. (2018). “Mesnevilerde Rüya Teorileri”. Türkbilig, 36, 213-234.
AKDOĞAN, Y. (2019). Ahmedî İskender-nâme. İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yayınları.
AYDAR, H. (2005). “Kur’anda Rüyalar ve Rüyaların Hayata Yansımaları”. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 5(4), 39-60.
BOZKURT, N., ve BOZKURT, K. (2023). “Ahmedî’nin İskender-nâmesi’nde Rüya”. Turkish Studies – Language and Literature, 18(3), 1641-1660.
CAMPBELL, J. (2017). Kahramanın sonsuz yolculuğu. (Çev.: Sabri Gürses), İstanbul: İthaki Yayınları.
ÇETİN, Ö. (2012). “Dinî Tecrübenin Anlaşılmasında Rüyanın Rolü: Yusuf Sûresindeki Rüyalar Üzerine Psikolojik Bir Yorum”. Uludağ Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi Dergisi, 21(2), 93-119.
ÇELEBİ, İ. (2008). “Rüya”. İslam Ansiklopedisi. İstanbul: TDV Yayınları.
FREUD, S. (2020) Rüyaların Yorumu. Ankara: Say Yayınları.
GAZÂLÎ. (2001). Kimyâ-yı Saâdet. (Çev.: A. Faruk Meyan), İstanbul: Bedir Yayınları.
İBN ARABÎ (2006). Fütuhât-ı Mekkiyye. (Çev.: Ekrem Demirli), C. 1, İstanbul: Litera Yayınları.
JUNG, C. G.. (2006). Analitik psikoloji. (Çev.: Ender Gürol), İstanbul: Payel Yayınları.
JUNG, C. G.. (2009). İnsan ve Sembolleri. (Çev.: Ali Nahit Babaoğlu), İstanbul: Okuyanus Yayınları.
KAYA, İ. G. (2004). “Taşlıcalı Yahya Bey’in Şiirlerinde Rüya ve Tabirleri”. İlmî Araştırmalar, 18, 61-70.
KOÇ, O. (2015). “Edebiyatın Rüyasından Rüyanın Edebiyatına”. Türk Dili, Dil ve Edebiyat Dergisi, C. CVIII, S. 761, 115-118.
LUGAL, N. (2009). Firdevsî Şahnâme. İstanbul: Kabalcı Yayınları.
OSMANOĞLU, Ö. (2017). “Aristoteles’in Rüya Teorisi ve “Rüyalar Üzerine” Adlı Eserinin Çevirisi”. Üsküdar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4, 139-173.
ÖRDEK, Ş. (2017). Cemşîd ü Hurşîd Mesnevileri ve Ahmedî ile Selmân-ı Sâvecî’nin Cemşîd ü Hurşîd Mesnevilerinin Mukayesesi. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
ÖRDEK, Ş. (2018). “Ahmedî’nin Cemşîd ü Hurşîd Mesnevisi İle Selmân-ı Sâvecî'nin Aynı Adlı Mesnevisinin Vaka Açısından Mukayesesi”. The Journal Of Turk-Islam World Social Studies, S. 17, 379-394.
SCHIMMEL, A. (2005). Halifenin Rüyaları-İslamda Rüya ve Rüya Tabiri. (Çev.: Tuba Erkmen), İstanbul: Kabalcı Yayınevi.
SEVSEVİL, S. (1994). Hüsrev ü Şirin-Nizamî. İstanbul: MEB Yayınları.
TEMİZ, M E. (2022). Şemsî-i Bağdadî ve Manzaru'l-Ebrâr Mesnevîsi (İnceleme-metin-tercüme). Yayımlanmamış Doktora Tezi. Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
TUNCER, E. (2021). Gülşehrî’nin Mantıku’t-Tayr’ı (İnceleme-Metin-Bağlamlı Dizin Ve İşlevsel Sözlük). Yayımlanmamış Doktora Tezi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
TÛSÎ, F. (1294). Şâhnâme. Leiden: Brill. C1, C3.
ÜNVER, İ. (1986). “Mesnevi”, Türk Dili, Türk Şiiri Özel Sayısı II (Divan Şiiri), S. 415-416-417, 430-563.
YAYLALI, Y. (2017). “Şahnâme Kahramanlarının Rüyaları”. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, TAED-60, Eylül, 327-342.
YILDIRIM, Ü. (2023). Çorlulu Zarîfî ve Mihr ü Mâh mesnevisi (Giriş-inceleme-metin-dizin-tıpkıbasım). Yayımlanmamış Doktora Tezi. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
YÜKSEL, H. A. (1996). Türk İslam Tasavvuf Geleneğinde Rüya. İstanbul: MEB Yayınları.
İnternet Kaynakları
ABDELMAKSOUD, B. S. M. (2004). “Lârendeli Hamdî-Leylâ vü Mecnûn”.https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/10698,leylamecnnpdf.pdf?0 (Erişim: 02.07.2025).
HARMANCI, M. E. ve TANRIBUYURDU, G. (2023). “Taşlıcalı Yahya-Şâh u Gedâ”. https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/118178,sah-u-gedapdf.pdf?0 (Erişim: 02.07.2025).
TAVUKÇU, O. K. (2000). “Ahmed-i Rıdvan-Hüsrev ü Şîrîn”. https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/10665,girispdf.pdf?0 (Erişim: 02.07.2025).
YAVUZ, K. (2007). “Gülşehrî’nin Mantıku’t-Tayrı (Gülşen-nâme)”. https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/10686,metinpdf.pdf?0 (Erişim: 08.07.2025).
URL-1: https://ganjoor.net/nezami/5ganj/khosro-shirin/sh17. (Erişim:13.07.2025).
URL-2: https://ganjoor.net/iranshan/koosh/sh145. (Erişim: 13.07.2025).

DREAM, THE UNCONSCIOUS AND SYMBOLISM: DREAM IN TURKISH AND PERSIAN MASNAVIS

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 4, 1185 - 1200, 26.12.2025

Şebnem Şerife Şahinkaya

https://doi.org/10.55666/folklor.1794540

Öz

Dream motifs in Turkish and Persian masnavis not only serve as products of the individual unconscious but also serve as the symbolic language of love, destiny, justice, and guidance. While dreams in Turkish masnavis focus more on the individual and psychological aspects of love, most dream in Persian masnavis focus on the representation of political and social legitimacy. From this perspective, dreams reveal aesthetic and intellectual differences between the two literary traditions while simultaneously uniting them on a common metaphysical ground. Of course, it would be appropriate to state that this situation is related to the works reflecting the spirit of the period to which they belong, rather than a traditional, cultural or linguistic difference, and to emphasize the general evolutionary course of literature.
Dreams in masnavis often serve to initiate the plot, transform the protagonist, or determine the direction of the narrative. Through the dream, the hero may sometimes be summoned to a journey of love and receive divine warning. They serve as a vehicle that prepares the hero for a spiritual journey transcending worldly boundaries, such as love, truth, or divine guidance. Sometimes, the hero learns about his destiny or social vision through the dream. In this respect, dreams are seen not only as individual experiences but also as symbolic manifestations of the collective unconscious. Dreams, particularly those experienced by rulers or prominent figures in society, have been considered signs that determine not only the individual future but also the continuation of a dynasty or the fate of a society. Furthermore, dreams are among the fundamental elements that enliven the dramatic structure of masnavis from an aesthetic perspective, enhancing the narrative's rhythm and aesthetic intensity.
The study of dreams in masnavis offers rich opportunities that can be linked to modern psychology. While Freud's psychoanalytic approach interprets dreams as the fulfillment of unconscious desires, Jung's analytical psychology considers dreams as a product of the collective unconscious and interprets them through archetypes such as the "anima," "shadow," and "hero." This offers a crucial perspective for understanding how dreams in masnavis are used to represent both individual love and spiritual transformation, as well as political authority and social order.
Dream motifs in Turkish and Persian masnavis reveal that literature is not only an aesthetic element but also a multilayered narrative tool reflecting social structure, cultural identity, and individual psychology. This study examines dream motifs in Turkish and Persian masnavis to reveal their functions in individual psychology, social order, divine message, political legitimacy, and so on.

Anahtar Kelimeler

Masnavi , Dream , Function , Turkish Literature , Persian Literature

Kaynakça

AÇIKALIN, B. (2014). “Kur’an-ı Kerîm’de Zikri Geçen Rüyalar”. Sosyal Bilimler Dergisi, 4(7), 28-55.
AKÇAY, G. (2018). “Mesnevilerde Rüya Teorileri”. Türkbilig, 36, 213-234.
AKDOĞAN, Y. (2019). Ahmedî İskender-nâme. İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yayınları.
AYDAR, H. (2005). “Kur’anda Rüyalar ve Rüyaların Hayata Yansımaları”. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 5(4), 39-60.
BOZKURT, N., ve BOZKURT, K. (2023). “Ahmedî’nin İskender-nâmesi’nde Rüya”. Turkish Studies – Language and Literature, 18(3), 1641-1660.
CAMPBELL, J. (2017). Kahramanın sonsuz yolculuğu. (Çev.: Sabri Gürses), İstanbul: İthaki Yayınları.
ÇETİN, Ö. (2012). “Dinî Tecrübenin Anlaşılmasında Rüyanın Rolü: Yusuf Sûresindeki Rüyalar Üzerine Psikolojik Bir Yorum”. Uludağ Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi Dergisi, 21(2), 93-119.
ÇELEBİ, İ. (2008). “Rüya”. İslam Ansiklopedisi. İstanbul: TDV Yayınları.
FREUD, S. (2020) Rüyaların Yorumu. Ankara: Say Yayınları.
GAZÂLÎ. (2001). Kimyâ-yı Saâdet. (Çev.: A. Faruk Meyan), İstanbul: Bedir Yayınları.
İBN ARABÎ (2006). Fütuhât-ı Mekkiyye. (Çev.: Ekrem Demirli), C. 1, İstanbul: Litera Yayınları.
JUNG, C. G.. (2006). Analitik psikoloji. (Çev.: Ender Gürol), İstanbul: Payel Yayınları.
JUNG, C. G.. (2009). İnsan ve Sembolleri. (Çev.: Ali Nahit Babaoğlu), İstanbul: Okuyanus Yayınları.
KAYA, İ. G. (2004). “Taşlıcalı Yahya Bey’in Şiirlerinde Rüya ve Tabirleri”. İlmî Araştırmalar, 18, 61-70.
KOÇ, O. (2015). “Edebiyatın Rüyasından Rüyanın Edebiyatına”. Türk Dili, Dil ve Edebiyat Dergisi, C. CVIII, S. 761, 115-118.
LUGAL, N. (2009). Firdevsî Şahnâme. İstanbul: Kabalcı Yayınları.
OSMANOĞLU, Ö. (2017). “Aristoteles’in Rüya Teorisi ve “Rüyalar Üzerine” Adlı Eserinin Çevirisi”. Üsküdar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4, 139-173.
ÖRDEK, Ş. (2017). Cemşîd ü Hurşîd Mesnevileri ve Ahmedî ile Selmân-ı Sâvecî’nin Cemşîd ü Hurşîd Mesnevilerinin Mukayesesi. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
ÖRDEK, Ş. (2018). “Ahmedî’nin Cemşîd ü Hurşîd Mesnevisi İle Selmân-ı Sâvecî'nin Aynı Adlı Mesnevisinin Vaka Açısından Mukayesesi”. The Journal Of Turk-Islam World Social Studies, S. 17, 379-394.
SCHIMMEL, A. (2005). Halifenin Rüyaları-İslamda Rüya ve Rüya Tabiri. (Çev.: Tuba Erkmen), İstanbul: Kabalcı Yayınevi.
SEVSEVİL, S. (1994). Hüsrev ü Şirin-Nizamî. İstanbul: MEB Yayınları.
TEMİZ, M E. (2022). Şemsî-i Bağdadî ve Manzaru'l-Ebrâr Mesnevîsi (İnceleme-metin-tercüme). Yayımlanmamış Doktora Tezi. Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
TUNCER, E. (2021). Gülşehrî’nin Mantıku’t-Tayr’ı (İnceleme-Metin-Bağlamlı Dizin Ve İşlevsel Sözlük). Yayımlanmamış Doktora Tezi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
TÛSÎ, F. (1294). Şâhnâme. Leiden: Brill. C1, C3.
ÜNVER, İ. (1986). “Mesnevi”, Türk Dili, Türk Şiiri Özel Sayısı II (Divan Şiiri), S. 415-416-417, 430-563.
YAYLALI, Y. (2017). “Şahnâme Kahramanlarının Rüyaları”. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, TAED-60, Eylül, 327-342.
YILDIRIM, Ü. (2023). Çorlulu Zarîfî ve Mihr ü Mâh mesnevisi (Giriş-inceleme-metin-dizin-tıpkıbasım). Yayımlanmamış Doktora Tezi. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
YÜKSEL, H. A. (1996). Türk İslam Tasavvuf Geleneğinde Rüya. İstanbul: MEB Yayınları.
İnternet Kaynakları
ABDELMAKSOUD, B. S. M. (2004). “Lârendeli Hamdî-Leylâ vü Mecnûn”.https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/10698,leylamecnnpdf.pdf?0 (Erişim: 02.07.2025).
HARMANCI, M. E. ve TANRIBUYURDU, G. (2023). “Taşlıcalı Yahya-Şâh u Gedâ”. https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/118178,sah-u-gedapdf.pdf?0 (Erişim: 02.07.2025).
TAVUKÇU, O. K. (2000). “Ahmed-i Rıdvan-Hüsrev ü Şîrîn”. https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/10665,girispdf.pdf?0 (Erişim: 02.07.2025).
YAVUZ, K. (2007). “Gülşehrî’nin Mantıku’t-Tayrı (Gülşen-nâme)”. https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/10686,metinpdf.pdf?0 (Erişim: 08.07.2025).
URL-1: https://ganjoor.net/nezami/5ganj/khosro-shirin/sh17. (Erişim:13.07.2025).
URL-2: https://ganjoor.net/iranshan/koosh/sh145. (Erişim: 13.07.2025).

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 4, 1185 - 1200, 26.12.2025

Şebnem Şerife Şahinkaya

https://doi.org/10.55666/folklor.1794540

Öz

Kaynakça

AÇIKALIN, B. (2014). “Kur’an-ı Kerîm’de Zikri Geçen Rüyalar”. Sosyal Bilimler Dergisi, 4(7), 28-55.
AKÇAY, G. (2018). “Mesnevilerde Rüya Teorileri”. Türkbilig, 36, 213-234.
AKDOĞAN, Y. (2019). Ahmedî İskender-nâme. İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yayınları.
AYDAR, H. (2005). “Kur’anda Rüyalar ve Rüyaların Hayata Yansımaları”. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 5(4), 39-60.
BOZKURT, N., ve BOZKURT, K. (2023). “Ahmedî’nin İskender-nâmesi’nde Rüya”. Turkish Studies – Language and Literature, 18(3), 1641-1660.
CAMPBELL, J. (2017). Kahramanın sonsuz yolculuğu. (Çev.: Sabri Gürses), İstanbul: İthaki Yayınları.
ÇETİN, Ö. (2012). “Dinî Tecrübenin Anlaşılmasında Rüyanın Rolü: Yusuf Sûresindeki Rüyalar Üzerine Psikolojik Bir Yorum”. Uludağ Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi Dergisi, 21(2), 93-119.
ÇELEBİ, İ. (2008). “Rüya”. İslam Ansiklopedisi. İstanbul: TDV Yayınları.
FREUD, S. (2020) Rüyaların Yorumu. Ankara: Say Yayınları.
GAZÂLÎ. (2001). Kimyâ-yı Saâdet. (Çev.: A. Faruk Meyan), İstanbul: Bedir Yayınları.
İBN ARABÎ (2006). Fütuhât-ı Mekkiyye. (Çev.: Ekrem Demirli), C. 1, İstanbul: Litera Yayınları.
JUNG, C. G.. (2006). Analitik psikoloji. (Çev.: Ender Gürol), İstanbul: Payel Yayınları.
JUNG, C. G.. (2009). İnsan ve Sembolleri. (Çev.: Ali Nahit Babaoğlu), İstanbul: Okuyanus Yayınları.
KAYA, İ. G. (2004). “Taşlıcalı Yahya Bey’in Şiirlerinde Rüya ve Tabirleri”. İlmî Araştırmalar, 18, 61-70.
KOÇ, O. (2015). “Edebiyatın Rüyasından Rüyanın Edebiyatına”. Türk Dili, Dil ve Edebiyat Dergisi, C. CVIII, S. 761, 115-118.
LUGAL, N. (2009). Firdevsî Şahnâme. İstanbul: Kabalcı Yayınları.
OSMANOĞLU, Ö. (2017). “Aristoteles’in Rüya Teorisi ve “Rüyalar Üzerine” Adlı Eserinin Çevirisi”. Üsküdar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4, 139-173.
ÖRDEK, Ş. (2017). Cemşîd ü Hurşîd Mesnevileri ve Ahmedî ile Selmân-ı Sâvecî’nin Cemşîd ü Hurşîd Mesnevilerinin Mukayesesi. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
ÖRDEK, Ş. (2018). “Ahmedî’nin Cemşîd ü Hurşîd Mesnevisi İle Selmân-ı Sâvecî'nin Aynı Adlı Mesnevisinin Vaka Açısından Mukayesesi”. The Journal Of Turk-Islam World Social Studies, S. 17, 379-394.
SCHIMMEL, A. (2005). Halifenin Rüyaları-İslamda Rüya ve Rüya Tabiri. (Çev.: Tuba Erkmen), İstanbul: Kabalcı Yayınevi.
SEVSEVİL, S. (1994). Hüsrev ü Şirin-Nizamî. İstanbul: MEB Yayınları.
TEMİZ, M E. (2022). Şemsî-i Bağdadî ve Manzaru'l-Ebrâr Mesnevîsi (İnceleme-metin-tercüme). Yayımlanmamış Doktora Tezi. Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
TUNCER, E. (2021). Gülşehrî’nin Mantıku’t-Tayr’ı (İnceleme-Metin-Bağlamlı Dizin Ve İşlevsel Sözlük). Yayımlanmamış Doktora Tezi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
TÛSÎ, F. (1294). Şâhnâme. Leiden: Brill. C1, C3.
ÜNVER, İ. (1986). “Mesnevi”, Türk Dili, Türk Şiiri Özel Sayısı II (Divan Şiiri), S. 415-416-417, 430-563.
YAYLALI, Y. (2017). “Şahnâme Kahramanlarının Rüyaları”. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, TAED-60, Eylül, 327-342.
YILDIRIM, Ü. (2023). Çorlulu Zarîfî ve Mihr ü Mâh mesnevisi (Giriş-inceleme-metin-dizin-tıpkıbasım). Yayımlanmamış Doktora Tezi. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
YÜKSEL, H. A. (1996). Türk İslam Tasavvuf Geleneğinde Rüya. İstanbul: MEB Yayınları.
İnternet Kaynakları
ABDELMAKSOUD, B. S. M. (2004). “Lârendeli Hamdî-Leylâ vü Mecnûn”.https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/10698,leylamecnnpdf.pdf?0 (Erişim: 02.07.2025).
HARMANCI, M. E. ve TANRIBUYURDU, G. (2023). “Taşlıcalı Yahya-Şâh u Gedâ”. https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/118178,sah-u-gedapdf.pdf?0 (Erişim: 02.07.2025).
TAVUKÇU, O. K. (2000). “Ahmed-i Rıdvan-Hüsrev ü Şîrîn”. https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/10665,girispdf.pdf?0 (Erişim: 02.07.2025).
YAVUZ, K. (2007). “Gülşehrî’nin Mantıku’t-Tayrı (Gülşen-nâme)”. https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/10686,metinpdf.pdf?0 (Erişim: 08.07.2025).
URL-1: https://ganjoor.net/nezami/5ganj/khosro-shirin/sh17. (Erişim:13.07.2025).
URL-2: https://ganjoor.net/iranshan/koosh/sh145. (Erişim: 13.07.2025).

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 4, 1185 - 1200, 26.12.2025

Şebnem Şerife Şahinkaya

https://doi.org/10.55666/folklor.1794540

Öz

Kaynakça

AÇIKALIN, B. (2014). “Kur’an-ı Kerîm’de Zikri Geçen Rüyalar”. Sosyal Bilimler Dergisi, 4(7), 28-55.
AKÇAY, G. (2018). “Mesnevilerde Rüya Teorileri”. Türkbilig, 36, 213-234.
AKDOĞAN, Y. (2019). Ahmedî İskender-nâme. İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yayınları.
AYDAR, H. (2005). “Kur’anda Rüyalar ve Rüyaların Hayata Yansımaları”. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 5(4), 39-60.
BOZKURT, N., ve BOZKURT, K. (2023). “Ahmedî’nin İskender-nâmesi’nde Rüya”. Turkish Studies – Language and Literature, 18(3), 1641-1660.
CAMPBELL, J. (2017). Kahramanın sonsuz yolculuğu. (Çev.: Sabri Gürses), İstanbul: İthaki Yayınları.
ÇETİN, Ö. (2012). “Dinî Tecrübenin Anlaşılmasında Rüyanın Rolü: Yusuf Sûresindeki Rüyalar Üzerine Psikolojik Bir Yorum”. Uludağ Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi Dergisi, 21(2), 93-119.
ÇELEBİ, İ. (2008). “Rüya”. İslam Ansiklopedisi. İstanbul: TDV Yayınları.
FREUD, S. (2020) Rüyaların Yorumu. Ankara: Say Yayınları.
GAZÂLÎ. (2001). Kimyâ-yı Saâdet. (Çev.: A. Faruk Meyan), İstanbul: Bedir Yayınları.
İBN ARABÎ (2006). Fütuhât-ı Mekkiyye. (Çev.: Ekrem Demirli), C. 1, İstanbul: Litera Yayınları.
JUNG, C. G.. (2006). Analitik psikoloji. (Çev.: Ender Gürol), İstanbul: Payel Yayınları.
JUNG, C. G.. (2009). İnsan ve Sembolleri. (Çev.: Ali Nahit Babaoğlu), İstanbul: Okuyanus Yayınları.
KAYA, İ. G. (2004). “Taşlıcalı Yahya Bey’in Şiirlerinde Rüya ve Tabirleri”. İlmî Araştırmalar, 18, 61-70.
KOÇ, O. (2015). “Edebiyatın Rüyasından Rüyanın Edebiyatına”. Türk Dili, Dil ve Edebiyat Dergisi, C. CVIII, S. 761, 115-118.
LUGAL, N. (2009). Firdevsî Şahnâme. İstanbul: Kabalcı Yayınları.
OSMANOĞLU, Ö. (2017). “Aristoteles’in Rüya Teorisi ve “Rüyalar Üzerine” Adlı Eserinin Çevirisi”. Üsküdar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4, 139-173.
ÖRDEK, Ş. (2017). Cemşîd ü Hurşîd Mesnevileri ve Ahmedî ile Selmân-ı Sâvecî’nin Cemşîd ü Hurşîd Mesnevilerinin Mukayesesi. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
ÖRDEK, Ş. (2018). “Ahmedî’nin Cemşîd ü Hurşîd Mesnevisi İle Selmân-ı Sâvecî'nin Aynı Adlı Mesnevisinin Vaka Açısından Mukayesesi”. The Journal Of Turk-Islam World Social Studies, S. 17, 379-394.
SCHIMMEL, A. (2005). Halifenin Rüyaları-İslamda Rüya ve Rüya Tabiri. (Çev.: Tuba Erkmen), İstanbul: Kabalcı Yayınevi.
SEVSEVİL, S. (1994). Hüsrev ü Şirin-Nizamî. İstanbul: MEB Yayınları.
TEMİZ, M E. (2022). Şemsî-i Bağdadî ve Manzaru'l-Ebrâr Mesnevîsi (İnceleme-metin-tercüme). Yayımlanmamış Doktora Tezi. Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
TUNCER, E. (2021). Gülşehrî’nin Mantıku’t-Tayr’ı (İnceleme-Metin-Bağlamlı Dizin Ve İşlevsel Sözlük). Yayımlanmamış Doktora Tezi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
TÛSÎ, F. (1294). Şâhnâme. Leiden: Brill. C1, C3.
ÜNVER, İ. (1986). “Mesnevi”, Türk Dili, Türk Şiiri Özel Sayısı II (Divan Şiiri), S. 415-416-417, 430-563.
YAYLALI, Y. (2017). “Şahnâme Kahramanlarının Rüyaları”. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, TAED-60, Eylül, 327-342.
YILDIRIM, Ü. (2023). Çorlulu Zarîfî ve Mihr ü Mâh mesnevisi (Giriş-inceleme-metin-dizin-tıpkıbasım). Yayımlanmamış Doktora Tezi. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
YÜKSEL, H. A. (1996). Türk İslam Tasavvuf Geleneğinde Rüya. İstanbul: MEB Yayınları.
İnternet Kaynakları
ABDELMAKSOUD, B. S. M. (2004). “Lârendeli Hamdî-Leylâ vü Mecnûn”.https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/10698,leylamecnnpdf.pdf?0 (Erişim: 02.07.2025).
HARMANCI, M. E. ve TANRIBUYURDU, G. (2023). “Taşlıcalı Yahya-Şâh u Gedâ”. https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/118178,sah-u-gedapdf.pdf?0 (Erişim: 02.07.2025).
TAVUKÇU, O. K. (2000). “Ahmed-i Rıdvan-Hüsrev ü Şîrîn”. https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/10665,girispdf.pdf?0 (Erişim: 02.07.2025).
YAVUZ, K. (2007). “Gülşehrî’nin Mantıku’t-Tayrı (Gülşen-nâme)”. https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/10686,metinpdf.pdf?0 (Erişim: 08.07.2025).
URL-1: https://ganjoor.net/nezami/5ganj/khosro-shirin/sh17. (Erişim:13.07.2025).
URL-2: https://ganjoor.net/iranshan/koosh/sh145. (Erişim: 13.07.2025).

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 4, 1185 - 1200, 26.12.2025

Şebnem Şerife Şahinkaya

https://doi.org/10.55666/folklor.1794540

Öz

Kaynakça

AÇIKALIN, B. (2014). “Kur’an-ı Kerîm’de Zikri Geçen Rüyalar”. Sosyal Bilimler Dergisi, 4(7), 28-55.
AKÇAY, G. (2018). “Mesnevilerde Rüya Teorileri”. Türkbilig, 36, 213-234.
AKDOĞAN, Y. (2019). Ahmedî İskender-nâme. İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yayınları.
AYDAR, H. (2005). “Kur’anda Rüyalar ve Rüyaların Hayata Yansımaları”. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 5(4), 39-60.
BOZKURT, N., ve BOZKURT, K. (2023). “Ahmedî’nin İskender-nâmesi’nde Rüya”. Turkish Studies – Language and Literature, 18(3), 1641-1660.
CAMPBELL, J. (2017). Kahramanın sonsuz yolculuğu. (Çev.: Sabri Gürses), İstanbul: İthaki Yayınları.
ÇETİN, Ö. (2012). “Dinî Tecrübenin Anlaşılmasında Rüyanın Rolü: Yusuf Sûresindeki Rüyalar Üzerine Psikolojik Bir Yorum”. Uludağ Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi Dergisi, 21(2), 93-119.
ÇELEBİ, İ. (2008). “Rüya”. İslam Ansiklopedisi. İstanbul: TDV Yayınları.
FREUD, S. (2020) Rüyaların Yorumu. Ankara: Say Yayınları.
GAZÂLÎ. (2001). Kimyâ-yı Saâdet. (Çev.: A. Faruk Meyan), İstanbul: Bedir Yayınları.
İBN ARABÎ (2006). Fütuhât-ı Mekkiyye. (Çev.: Ekrem Demirli), C. 1, İstanbul: Litera Yayınları.
JUNG, C. G.. (2006). Analitik psikoloji. (Çev.: Ender Gürol), İstanbul: Payel Yayınları.
JUNG, C. G.. (2009). İnsan ve Sembolleri. (Çev.: Ali Nahit Babaoğlu), İstanbul: Okuyanus Yayınları.
KAYA, İ. G. (2004). “Taşlıcalı Yahya Bey’in Şiirlerinde Rüya ve Tabirleri”. İlmî Araştırmalar, 18, 61-70.
KOÇ, O. (2015). “Edebiyatın Rüyasından Rüyanın Edebiyatına”. Türk Dili, Dil ve Edebiyat Dergisi, C. CVIII, S. 761, 115-118.
LUGAL, N. (2009). Firdevsî Şahnâme. İstanbul: Kabalcı Yayınları.
OSMANOĞLU, Ö. (2017). “Aristoteles’in Rüya Teorisi ve “Rüyalar Üzerine” Adlı Eserinin Çevirisi”. Üsküdar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4, 139-173.
ÖRDEK, Ş. (2017). Cemşîd ü Hurşîd Mesnevileri ve Ahmedî ile Selmân-ı Sâvecî’nin Cemşîd ü Hurşîd Mesnevilerinin Mukayesesi. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
ÖRDEK, Ş. (2018). “Ahmedî’nin Cemşîd ü Hurşîd Mesnevisi İle Selmân-ı Sâvecî'nin Aynı Adlı Mesnevisinin Vaka Açısından Mukayesesi”. The Journal Of Turk-Islam World Social Studies, S. 17, 379-394.
SCHIMMEL, A. (2005). Halifenin Rüyaları-İslamda Rüya ve Rüya Tabiri. (Çev.: Tuba Erkmen), İstanbul: Kabalcı Yayınevi.
SEVSEVİL, S. (1994). Hüsrev ü Şirin-Nizamî. İstanbul: MEB Yayınları.
TEMİZ, M E. (2022). Şemsî-i Bağdadî ve Manzaru'l-Ebrâr Mesnevîsi (İnceleme-metin-tercüme). Yayımlanmamış Doktora Tezi. Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
TUNCER, E. (2021). Gülşehrî’nin Mantıku’t-Tayr’ı (İnceleme-Metin-Bağlamlı Dizin Ve İşlevsel Sözlük). Yayımlanmamış Doktora Tezi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
TÛSÎ, F. (1294). Şâhnâme. Leiden: Brill. C1, C3.
ÜNVER, İ. (1986). “Mesnevi”, Türk Dili, Türk Şiiri Özel Sayısı II (Divan Şiiri), S. 415-416-417, 430-563.
YAYLALI, Y. (2017). “Şahnâme Kahramanlarının Rüyaları”. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, TAED-60, Eylül, 327-342.
YILDIRIM, Ü. (2023). Çorlulu Zarîfî ve Mihr ü Mâh mesnevisi (Giriş-inceleme-metin-dizin-tıpkıbasım). Yayımlanmamış Doktora Tezi. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
YÜKSEL, H. A. (1996). Türk İslam Tasavvuf Geleneğinde Rüya. İstanbul: MEB Yayınları.
İnternet Kaynakları
ABDELMAKSOUD, B. S. M. (2004). “Lârendeli Hamdî-Leylâ vü Mecnûn”.https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/10698,leylamecnnpdf.pdf?0 (Erişim: 02.07.2025).
HARMANCI, M. E. ve TANRIBUYURDU, G. (2023). “Taşlıcalı Yahya-Şâh u Gedâ”. https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/118178,sah-u-gedapdf.pdf?0 (Erişim: 02.07.2025).
TAVUKÇU, O. K. (2000). “Ahmed-i Rıdvan-Hüsrev ü Şîrîn”. https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/10665,girispdf.pdf?0 (Erişim: 02.07.2025).
YAVUZ, K. (2007). “Gülşehrî’nin Mantıku’t-Tayrı (Gülşen-nâme)”. https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/10686,metinpdf.pdf?0 (Erişim: 08.07.2025).
URL-1: https://ganjoor.net/nezami/5ganj/khosro-shirin/sh17. (Erişim:13.07.2025).
URL-2: https://ganjoor.net/iranshan/koosh/sh145. (Erişim: 13.07.2025).

Toplam 35 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil	Türkçe
Konular	Osmanlı Sahası Klasik Türk Edebiyatı
Bölüm	Araştırma Makalesi
Yazarlar	Şebnem Şerife Şahinkaya 0000-0002-7909-3398
Gönderilme Tarihi	1 Ekim 2025
Kabul Tarihi	16 Aralık 2025
Erken Görünüm Tarihi	26 Aralık 2025
Yayımlanma Tarihi	26 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı	Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA	Şahinkaya, Ş. Ş. (2025). RÜYA, BİLİNÇDIŞI VE SEMBOLİZM: TÜRKÇE VE FARSÇA MESNEVİLERDE RÜYA. Folklor Akademi Dergisi, 8(4), 1185-1200. https://doi.org/10.55666/folklor.1794540

Amaç ve Kapsam

Folklor Akademi Dergisi, yılda üç defa yayımlanan uluslararası hakemli bir dergidir. Kısaltılmış adı FAD olan derginin amacı, başta halkbilimi olmak üzere sosyal ve beşerî bilimlerin bütün bilim dallarında (edebiyat, eğitim bilimleri ve alan eğitimi, ilahiyat, iletişim, coğrafya, tarih, dilbilim, psikoloji, antropoloji, felsefe, filoloji, müzikoloji, güzel sanatlar, sosyoloji, arkeoloji vd.) yeni bakış açıları geliştirmek, alana katkı sağlayacak yeni ve özgün makale, derleme, tanıtım yazıları ve çeviriler gibi yayınlara yer vermektir. Ayrıca, uluslar üstü bir felsefe ile dünyaya dair kültürel veriyi, insanlığın ortak mirası kabul edip tarihî ve/veya güncel olanı akademik üslup ve bilimsel yöntemler ile kamuoyuna duyurmak amaçlanmaktadır.

Akademik ihtiyaçlara cevap vermeyi hedefleyen FAD, kullanıcı dostu genel ağ yazılımı ile açık ve çevrim içi yayın imkanıyla ulusal ve uluslararası akademik çevrelere ulaşmayı hedeflemektedir. Böylelikle daha çok veri tabanı ve indeks tarafından taranmak; bilim insanlarına ve okurlara sınırsız erişim sağlamak, alanında yaygın etki ve referans gösterilme oranını artırmak amaçlanmaktadır.

Folklor Akademi Dergisinde yayımlanacak makalelerde bilimsel özgünlük esastır.

Dergiye gönderilecek yazıların daha önce herhangi bir yerde yayımlanmamış olması gerekmektedir. (Tezlerden üretilen yahut ulusal/uluslararası kongrelerde sözlü olarak sunulan bildirilerin gönderilmesi halinde bunun açıkça belirtilmesi gerekir)

Makale yazar(lar)ı söz konusu yayınların içeriğinden birinci derece sorumludur.

Yazarlar makalelerini sisteme yüklerken word formatını kullanmalı ve dosya içerisinde kişisel bilgilere kesinlikle yer vermemelidir.

Yazım Kuralları

GENEL İLKELER

1. Folklor Akademi Dergisi, hakemli bir dergi olup yılda dört sayı olarak yayımlanır.

2. Folklor Akademi Dergisi’nde, halk bilimi, Türk dili ve edebiyatı, halk edebiyatı, antropoloji, etnoloji, kültür sosyolojisi, dinler tarihi, müzikoloji, halk dansları, el sanatları, kültür tarihi ile ilgili bilimsel makaleler, çeviriler, tanıtma/eleştiri yazıları gibi çalışmalara yer verilmektedir.

3. Yazının Folklor Akademi Dergisi’ne gönderilmesi, yayımı için başvuru olarak kabul edilir. Yazılar için telif ücreti ödenmez.

4. Folklor Akademi Dergisi’nde yayımlanan yazıların içerikleriyle ilgili her türlü yasal sorumluluk, yazarına aittir.

5. Folklor Akademi Dergisi, gönderilen yazılarda düzeltme yapmak, yazıları yayımlamak ya da yayımlamamak hakkına sahiptir.

6. Yayım dili Türkçe, İngilizce, Rusça, Almanca, Fransızca ve İspanyolca'dır.

7. Makalenin başında 300-500 kelime aralığında Türkçe ve İngilizce öz(10 punto ve İngilizce Öz), 5 kelimelik Türkçe ve İngilizce anahtar kelimeler bulunmalı; Türkçe ve İngilizce başlığa yer verilmelidir. Öz içinde kaynak, şekil, çizelge vb. bulunmamalıdır.

8. Makale, giriş bölümüyle başlamalı, burada yazının hipotezi ortaya atılmalı, gelişme bölümü (ara ve alt başlıklarla desteklenebilir) veri, gözlem, görüş, yorum ve tartışmalardan oluşmalı, Sonuç bölümünde varılan sonuçlar, önerilerle desteklenerek açıklanmalıdır. Metin, Öz, Abstract, Sonnotlar ve Kaynaklar dâhil 10.000 kelimeyi geçmemelidir.

9. Yazının başlığının altında yazar adı, dipnotla unvanı, görev yaptığı kurum ve kendisine ulaşılabilecek e-posta adresi gibi bilgilere yer verilmemelidir. Yazıların hangi akademisyen tarafından sisteme eklendiği ya da dergiye gönderildiği, sistem yöneticisi tarafından zaten görülebildiğinden, bu bilgiler, yazılar hakem sürecinden geçtikten sonra, yazıya editör tarafından eklenecektir. Dolayısıyla yazılar sisteme girilirken, gözden geçirilip yazara ait herhangi bir bilginin yazıda yer almadığından emin olunmalıdır. Bu husus, kör hakemlik ilkesi açısından önemlidir.

10. Yazı, https://dergipark.org.tr/folklor adresindeki Makale Gönder düğmesi aracılığıyla, e-posta adresi ve oluşturulacak parolayla girilen kişisel sayfadan gönderildikten sonra, aynı sayfadan hakem süreci takip edilebilir. Bu aşamadan sonra, düzeltmelerin yapılması için, bütün hakemlerden raporların gelmesi beklenmelidir. Çünkü yazarlar, sisteme bir kez düzeltme ekleyebilmektedirler. Zira bir hakemin istediği düzeltmeyi yapıp yazı sisteme eklendiğinde, sonraki aşamada ikinci bir hakemin de düzeltme istemesi durumunda istenen düzeltmeler yapılamayacaktır.

11. Dergiye gönderilen yazıların daha önce başka bir yerde yayımlanmamış olması gerekmektedir. Kitap hâlinde yayımlanmamış sempozyum bildirilerinin yayımı ise, bu durumun belirtilmesi şartıyla mümkündür.

12. Dergiye gönderilen yazılar, yazarları tarafından alınmış olan benzerlik raporları ile birlikte sisteme yüklenecektir. Ayrıca editörlük sürecinde turnitin vb. benzerlik programlarında makaleler kontrol edilecektir. Benzerlik oranı %20'nin üzerinde olan çalışmalar yayınlanamayacaktır.

13. Yazılar, mutlaka aşağıda belirtilen formatta gönderilmelidir. Sisteme bu formatta girilmeyen yazılar değerlendirmeye alınmayacaktır.

14. Yazarlar, makale dosyası ile birlikte sisteme Telif Hakkı Devri Formu'nu imzalı bir şekilde yüklemelidir.

SAYFA DÜZENİ

1. Yazılar, Microsoft Word programında yazılmalı ve sayfa yapıları aşağıdaki gibi düzenlenmelidir:

Kâğıt Boyutu	Genişlik:16 cm Yükseklik: 24 cm
Üst Kenar Boşluk	2 cm
Alt Kenar Boşluk	2 cm
Sol Kenar Boşluk	2,5 cm
Sağ Kenar Boşluk	2 cm
Yazı Tipi	Times New Roman
Yazı Tipi Stili	Normal
Boyutu (normal metin)	11 (Times New Roman)
Boyutu (sonnot metni)	10 (Times New Roman)
Paragraf Aralığı	Önce 6 nk, sonra 0 nk
Satır Aralığı Paragraf Girintisi	Tek (1) 1 cm

2. Özel bir yazı tipi (font) kullanılmış yazılarda, kullanılan yazı tipi de, yazıyla birlikte gönderilmelidir.

3. Yazılarda sayfa numarası, üst bilgi ve alt bilgi gibi ayrıntılara yer verilmemelidir.

4. Makale içerisindeki başlıkların her bir kelimesinin sadece ilk harfleri büyük yazılmalı, başka hiçbir biçimlendirmeye, yer verilmemelidir.

5. İmlâ ve noktalama açısından, makalenin ya da konunun zorunlu kıldığı özel durumlar dışında, Türk Dil Kurumunun İmlâ Kılavuzu esas alınmalıdır.

KAYNAKLARIN DÜZENLENMESİ

Metin içinde kaynak gösterme

Metin içinde kaynak gösterimi iki biçimde yapılabilir.

1. Ana metindeki tüm göndermeler metin içi dipnot sistemi ile belirtilir. Sayfa altı dipnot yöntemi kesinlikle kullanılmamalıdır. Kaynak gösterme dışında kalan ve makalenin ana konusu ile dolaylı bağlantısı olan açıklamalar, birden başlayarak sonnot kullanmak suretiyle yapılabilir. Sonnotlar, makaleden sonra ve kaynakçadan önce topluca yer almalı, 1, 2, 3 şeklinde sıralanmalı ve 10 punto yazılmalıdır.

2. Metinde uygun yerde parantez açılarak, yazar (lar) ın soyadı, yayın tarihi ve alıntılanan sayfa numarası belirtilir.

a) Aynı kaynaklara metinde tekrar gönderme yapılırsa yine aynı yöntem uygulanır; age., agm. gibi kısaltmalar kullanılmamalıdır.

Örnek: (Köprülü, 1966: 71-76)

b) Alıntılanan yazarın adı, metinde geçiyorsa, parantez içinde yazarın adını tekrar etmeye gerek yoktur.

Örnek: Boratav (1984: 11), bu rivayetlerin 34 tane olduğunu belirtir.

c) Gönderme yapılan kaynak iki yazarlı ise, her iki yazarın da soyadları kullanılmalıdır.

Örnek: (Alptekin ve Sakaoğlu, 2006: 133)

d) Yazarlar ikiden fazlaysa ilk yazarın soyadından sonra “vd.” (ve diğerleri) ibaresi kullanılmalıdır.

Örnek: (Lvova vd., 2013: 194)

e) Gönderme yapılan kaynaklar birden fazlaysa, göndermeler noktalı virgülle ayrılmalıdır.

Örnek: (Kaya, 2000: 180; Artun, 2004: 86)

f) Metinde arşiv belgelerinden yararlanılmış ise bu belgelere göndermeler Belge-1 veya Arşiv-1 şeklinde sırayla belirtilmeli ve kaynakçada ilgili ibarenin karşısına arşiv belge bilgileri yazılmalıdır.

g) Metin içinde sözlü kaynaklardan alınan bilgilere yer verilmiş ise göndermeler Kaynak Kişi anlamına gelecek şekilde KK-1 şeklinde belirtilmeli, çalışmanın kaynaklar kısmında Sözlü Kaynaklar alt başlığı altında her bir kaynak kişinin bilgisi metin içinde yapılan gönderme kodu ile uyumu şekilde belirtilmelidir.

h)Metin içi doğrudan alıntılarda 40 kelimeyi geçenler, sağdan ve soldan 1cm içeride, blok şeklinde ve ana metinden 1 punto küçük (10 punto) yazılmalıdır.

KAYNAKÇANIN DÜZENLENMESİ

1. Kaynakçada sadece yazıda gönderme yapılan kaynaklara yer verilmeli ve yazar soyadına göre alfabetik sıralama izlenmelidir.

2. Bir yazarın birden çok çalışması kaynakçada yer alacaksa yayın tarihine göre eskiden yeniye doğru bir sıralama yapılmalıdır. Aynı yılda yapılan çalışmalar için “a, b, c...” ibareleri kullanılmalı ve bunlar metin içinde yapılan göndermelerde de aynı olmalıdır.

Kitap:

KÖPRÜLÜ, M. F. (1999). Edebiyat Araştırmaları. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.

Çeviri Kitap:

ELIADE, M. (1999). Şamanizm. (Çev.: İsmet Birkan), Ankara: İmge Kitabevi.

LVOVA, E. L. vd. (2013). Güney Sibirya Türklerinin Geleneksel Dünya Görüşleri: Simge ve Ritüel. (Çev.: Metin Ergun), Konya: Kömen Yayınları.

İki Yazarlı Kitap:

ALPTEKİN, A. B. ve SAKAOĞLU, S. (2006). Türk Saz Şiiri Antolojisi. Ankara: Akçağ Yayınları.

İkiden Fazla Yazarlı Kitap:

OĞUZ, M. Öcal vd. (2010). Türk Halk Edebiyatı El Kitabı. Ankara: Grafiker Yayınları.

Makale:

YAYIN, N. (2016). "Köknar Terimi Üzerine". Artuklu İnsan ve Toplum Bilim Dergisi, C. 1, S. 1, 72-75.

Yayımlanmamış Tez:

AKYÜZ, Ç. (2013). Bagış Destanı: İnceleme-Metin. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Bildiri:

CUNBUR, M. (2000). “Dede Korkut Oğuz-namelerinde İslamî Unsurlar”, Uluslararası Dede Korkut – Bilgi Şöleni Bildirileri. (Hzl.: A. Kahya-Birgül vd.), 77-108, Ankara Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları.

İnternet Kaynakları:

* URL-1: “Social Groups”. http://www.sociologyguide.com/basic-consepts/Social-Groups.php (Erişim: 10.06.2014)

* Hufford, M. (1991). “American Folklife: A Commonwealth of Cultures”, http://www.loc.gov/folklife/cwc/(Erişim: 17.06.2014)

Arşiv Kaynakları:

Belge-1/Arşiv-1: BOA-Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA, DH.EUM.EMN, no: 3, 19.Ş.1330); BCA: Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi (BCA, 1927)

Sözlü Kaynaklar:

KK-1: Mustafa Mutlu, İstanbul 1935, İlkokul Mezunu, Emekli. (Görüşme: 12.06.2014)

Dergiye makale gönderecek yazarlarımızın çalışmalarını Yayın ve Yazım İlkeleri'ne göre düzenlemeleri gerekmektedir.

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

FOLKLOR AKADEMİ DERGİSİ ETİK İLKELER ve YAYIN POLİTİKASI
Folklor Akademi Dergisi (FAD), yılda dört defa yayımlanan uluslararası hakemli bir dergidir. FAD, Türk Halk bilimi alanında yeni bakış açıları geliştirmek, alana katkı sağlayacak yeni ve özgün makale, derleme, tanıtım yazıları ve çeviriler gibi yayınlara yer vermektir. Ayrıca dergide, uluslar üstü bir felsefe ile dünyaya dair kültürel veriyi, insanlığın ortak mirası kabul edip tarihî ve/veya güncel olanı akademik üslup ve bilimsel yöntemler ile kamuoyuna duyurmak amaçlanmaktadır.
Folklor Akademi Dergisine gönderilecek olan çalışmaların yayına kabul edilmesinde makalelerde özgünlük ve alana etki unsurları dikkate alınmaktadır. Bu nedenle, dergi sistemine yüklenmiş hatta hakem süreci olumlu olarak raporlanmış olsa dahi, çalışmanın yayımlanıp yayımlanmayacağı kararı editör kuruluna bağlıdır.

Aynı yazarın dergimize yeniden makale gönderebilmesi için, önceki makalesinin yayımlanmasının üzerinden en az bir yıl geçmiş olmalıdır.

Her sayıda araştırmacıların bağlı bulunduğu kurumlar arasında çeşitliliğin gözetilmesi esastır. Bu kapsamda, bir sayıda aynı kurum adresli en fazla iki makale yayımlanabilir. Çok yazarlı makalelerde yazar sayısı değil, yayın sayısı esas alınır.

Folklor Akademi Dergisi, güncel TDK Yazım Kılavuzu ve Sözlüklerini esas alır.
Yayımlanan çalışmaların telif hakkı Folklor Akademi Dergisi’ne devredilmiş sayılır. Makalelerin/çevirilerin tüm bilimsel ve hukukî sorumluluğu yazarlarına/çevirmenlerine aittir. İki ve daha fazla yazarlı çalışmalarda yazının telif sorumluluğu birinci yazara aittir. Dergide yayımlanan makale ve fotoğraflar kaynak gösterilerek alıntılanabilir.
Folklor Akademi Dergisi’ne gönderilen makaleler çifte körleme (peer review) süreciyle değerlendirilmekte olup ücretsiz erişimle elektronik olarak yayımlanmaktadır. Aşağıda yayıncının, editörler kurulunun, hakemlerin ve yazarların etik sorumlulukları ve görevleri yer almaktadır. Bilimsel kurallar dâhilinde hazırlanan çalışmalarda yayın sürecinin tüm bileşenlerinin; yayıncı, editörler, yazarlar, hakemler ve okuyucuların etik ilkelere ve derginin yayın politikalarına uymaları gerekmektedir.
Yayıncının Etik Sorumlukları
*Folklor Akademi Dergisi, kâr amacı gütmeyen bir yayın kuruluşudur.
*Folklor Akademi Dergisi, 2018 yılından bu yana evrensel kurallar çerçevesinde yayın yapmaktadır.
* Folklor Akademi Dergisi, yayınlanan makalelerin mülkiyet ve telif hakkını korur. Yayınlanan her makalenin birer kopya kaydını saklı tutma yükümlüğünü üstlenir.
* Folklor Akademi Dergisi, makalenin nihai kararının her türlü kişisel durumdan bağımsız biçimde verilmesini taahhüt eder.

Editörler Kurulunun Etik Sorumlulukları
*Folklor Akademi Dergisi’ne başvuru yapılan her bir makale ve makalenin diğer tüm süreçlerinden Folklor Akademi dergisi Editörler Kurulu sorumludur ve Editörler Kurulu bu bağlamda sorumluluğunu bilir.
*Editörler Kurulu, dergide, kör hakemlik, değerlendirme süreci, etik ilkeler gibi dergi politikalarının belirlenmesi ve uygulanmasını gözetir, yayınlanmış makale yazarlarının telif hakkını korur.
* Editörler Kurulu, dergiyi akademik kriterlerde daha iyiye yükseltme ve bu bağlamda nitelikli yayın politikası hedefinde olup gerektiğinde “yazarlar”, “hakemler” gibi temel esaslarını günceller.
* Editörler Kurulu, Dergipark sistemi üzerinden makale takip sürecini yürütmekte olup, dergi içeriğine uygun, dil editörlerinin denetiminden geçen yazıları, çıkar çatışması taşımayan ilgili alandaki hakemlere gönderir. Dergi yazım ilkelerine uygun olmayan yazılar hakeme gönderilmez. Hakem raporlarından biri olumlu (kabul ya da minör revizyon), diğeri olumsuz olduğu takdirde, yazı üçüncü bir hakeme gönderilebilir yahut Editör Kurulu nihai kararını raporlar üzerinden verebilir (Hakemlerden major revizyon ve ret alan makaleler reddedilir. Yazıların yayımlanma ya da yayımlanmama konusundaki nihai karar Folklor Akademi Dergisi Editör Kuruluna aittir).
* Editörler Kurulu, belirli aralıklarla dergi süreci ve nitelikli işleyişi için toplanır.
* Editörler Kurulu, tüm makalelerin kayıtlarını, dergiyle ilgili yazışmaları elektronik olarak saklar.
* Dergi sistemine makale yüklendikten sonra editör kontrolünden geçen çalışmaların yazarları tarafından sisteme yüklenen benzerlik raporu Editör Kurulunca incelenir. Benzerlik oranı makul olan (azami %20) çalışmalar için hakem değerlendirme süreci başlatılır.
Hakemlerin Etik Sorumlulukları
*Folklor Akademi Dergisi’nde makale değerlendirme sürecinde yazar(lar)ın ve hakemlerin, birbirlerini tanımadıkları iki yönlü kör hakemlik (çifte körleme) ilkesi uygulanır.
* Hakemler, yalnız uzmanlık alanı ile ilgili makaleleri değerlendirmeyi kabul etmeli, herhangi bir çıkar çatışması fark edildiyse makale değerlendirme isteği ya da hakemliği ret edilmelidir.
*Hakemler dergi yayın politikası gereği, Makale Takip Sistemi üzerinden belirlenen süre içinde makaleyi, nesnel ve bilimsel kriterlere uygun değerlendirmelidirler.
Yazar(lar)ın Etik Sorumlulukları:
*Folklor Akademi Dergisinde yayımlanacak makalelerde bilimsel özgünlük esas olup makale yazar(lar)ı söz konusu yayınların içeriğinden birinci derece sorumludur.
*Dergiye gönderilecek yazıların daha önce herhangi bir yerde yayımlanmamış olması gerekmektedir. (Tezlerden üretilen yahut ulusal/uluslararası kongrelerde sözlü olarak sunulan bildirilerin gönderilmesi halinde bunun açıkça belirtilmesi gerekir.)
*Yazarlar aynı anda birden fazla makale göndermemelidirler.
*Yazarlar makalelerini sisteme yüklerken MS Word formatını kullanmalı ve dosya içerisinde kişisel bilgilere kesinlikle yer vermemeli; Telif Hakkı Devri Formu’nu makale dosyası ile birlikte imzalı bir şekilde sisteme yüklemelidir.
*Yazar(lar), makaledeki kaynaklara etik ilkeler doğrultusunda atıf yapmalıdır.
*Makaleye katkı sağlamayan kişilerin adı, yazar olarak yazılmamalıdır.
* Yazar(lar), etik kurul kararı gerektiren çalışmaları için bu belgenin adı, karar tarihi ve sayısını makalede belirtmeli ve belgeyi makalenin başvurusuyla birlikte sisteme yüklemelidir. Bilimsellik ölçütleri içinde, gereken durumda, uzman görüşü, aydınlatılmış olur/onam formunun alındığına ilişkin bilgiye yine makalede yer vermelidir.

Etik İlkeler ve Yayın Politikası hazırlanması sürecinde örnek alınan, yararlanılan ve aktarılan kaynaklar:
YÖK Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi
COPE (Committee on Publication Ethics)
Budapeşte Açık Erişim Bildirgesi
ICMJE (International Committee Of Medical Journal Editors)
Creative Commons
DOAJ Principles Of Transparency And Best Practice In Scholarly Publishing

NOT: Folklor Akademi Dergisi Etik İlkeler ve Yayın Politikası hazırlanırken Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi’nin ilgili bölümlerinden içerik, şekil ve kaynakça açısından faydalanılmıştır.

https://app.trdizin.gov.tr/dergi/TWpJMk5qWT0/folklor-akademi-dergisi-online-

Ücret Politikası

Folklor Akademi Dergisi'nde makale gönderme, hakem süreci veya yayımlama aşamalarının hiçbirinde herhangi bir ücretlendirme işlemi yoktur. Yazarlardan, dergiye gönderdikleri çalışmaları için ücret talep edilmemektedir.