ERDEM BAYAZIT VE ATTİLA İLHAN’DA BULVAR İMGESİ
Öz
Şiir dili, yazar ve okur arasındaki köprü, gönderen ve alıcıyı birbirine bağlayan frekans uyumudur. Bu dili kavramak, okurla şair arasındaki mesafeyi daraltmak anlamına gelir. Bunun için okurun öncelikli olarak devir-şahsiyet-eser üçgenine hâkim olması gerekir. Ayrıca şiir dilinin faydalandığı kavram ve kuramları da bilmek, bunların metnin içindeki varlığını ve rolünü tespit etmek şiiri hakkıyla yorumlamak adına gereklidir. Bu kavramlardan biri olan imge, şiir dilinin önemli zenginliklerinin başında gelir. Döneme ve şaire göre değişkenlik arz edebilen imgeler, bazen şairleri birbirinden uzaklaştırırken kimi zaman da onları birbirlerine yaklaştıran referanslar olurlar. İmgeler modern Türk şiirinin seyrine önemli bir ivme kazandırmıştır. Birçok dönemde şiire mana zenginliği katan bu kazanımın yansımalarını Türk şiirinin iki önemli kalemi Attila İlhan ve Adil Erdem Bayazıt’ta görmek mümkündür. Anadolu kültürü ile Batılı anlatım tekniklerine hâkim bir kalem olan Attilâ İlhan, şiir ve musikiyi birbirine yaklaştıran şiirler kaleme alır. Onun şiirleri dünya görüşünün kısa bir özeti mahiyetindedir. Buna karşın Adil Erdem Bayazıt, İkinci Yeni ile gelenekçi söylem unsurları ekseninde kaleme aldığı şiirleriyle tanınır. Şairin öncelikli meselesi olan kentleşme sorunu onun şiirlerinde derinden hissedilen başlıca kaygıdır. Şairin kendisi de şehir kimliği arayışındadır fakat bunun geleneği yıkan yönüne karşı temkinlidir. Yirminci yüzyılın ikinci yarısında olgunlaşmış eserleri ile okur karşısına çıkan Attila İlhan ve Erdem Bayazıt, benzer birçok yön barındırmanın yanı sıra gelenekçi ve entelektüel duruşları ile birbirinden ayrılırlar. Bununla birlikte şairlerin 20. yüzyıl modernleşme sancılarına tekabül eden şiir dünyaları, kimi imgeler yönüyle benzeşmektedir. Bilhassa modernleşmenin/ kentleşmenin sembolü olarak değerlendirebileceğimiz bulvar imgesiyle ortak bir çatı altında buluşan bu iki şiir ustası, modernleşme algısına yaptıkları göndermelerle dikkat çeker. Aynı imgeye başvurarak söylemlerini güçlendiren şairler, öznel ifadeleri ile özerkliklerini de muhafaza edebilmişlerdir. Bu çalışmada, imgebilim ışığında Adil Erdem Bayazıt ve Attila İlhan’ın “bulvar” temalı şiirleri ele alınacak ve şairlerin poetik görüşleriyle bağıntısı tespit edilecektir. Bu tespitler doğrultusunda şairlerdeki “bulvar” imgesi karşılaştırılacak ve benzerlikler/farklılıklar değerlendirmeye tabi tutulacaktır.
Anahtar Kelimeler
BOULEVARD IMAGE IN ERDEM BAYAZIT AND ATTILA ILHAN
Öz
Poetry language is a bridge between writer and reader and frequency harmony connecting addresser and receiver. Understanding this language means distance contraction between poet and reader. Therefore it is essential readers to know about period-poet-work triangle. Nevertheless, it is also necessary to know the term and theory made use of poetry language and to determine the roles and existances of these in the text in attempt to comment the poems thoroughly. One of these, image is the leading of important affluence of poetry language. Images that can vary from period and poet sometimes distract poets from each other and sometimes become references connecting poets each other. Images gained an important acceleration for the course of Turkish modern poetry. It is possible to see the reflections of these gain in two important poets of Turkish poetry, Attila Ilhan and Erdem Bayazit. Ilhan who is master in Anatolian culture and western writing techniques, writes poems that approach poetry language and music. His poems partake of his worldview. In spite of that Bayazıt is known with his poems based on traditional rhetoric factors and Ikınci Yeni. Urbanization trouble which is the basic matter of him is primary concern felt deeply in his poems. He is also in search of town identity himself but deliberates its devastating way to tradition. Attila Ilhan and Erdem Bayazıt who overfront to readers with their matured poems in second part of 20th century dissociate each other in that traditional and intellectual presence besides having a lot of similar way. However poetry world of these two poets corresponding to 20th century modernization pains resemble each other from image aspect. These two poems coming together under the same roof in particular boulevard image stand out with references to urbanization sense draw attention with sending to modernization perception. Poets who refer to same image and enforce his discourse have been able to save autonomy with their subjective expression. In this study, pursuant to poems of Erdem Bayazit and Attila Ilhan consisting boulevard image will be investigated and determined connection with each other reference to their poetic views. In accordance with these determinations, boulevard image in poets will be compared and similarity and difference will be evaluated.
Anahtar Kelimeler
