Araştırma Makalesi

Türkiye’de Vergi Uyumu ve Mekansal Farklılıklar, 2013-2020

Cilt: 6 Sayı: 3 14 Eylül 2022
PDF İndir
EN TR

Türkiye’de Vergi Uyumu ve Mekansal Farklılıklar, 2013-2020

Öz

Vergi uyumu, hükümetlerin çok fazla çaba harcamadan vergi toplama kapasitesini ifade eden bir terimdir; vatandaşların ve şirketlerin vergi sisteminde sistemik boşluklar aramadan vergilerini ödemeye ne kadar istekli olduklarını gösterir. Vergi uyumu özellikle gelişmekte olan ülkelerin kamu harcamalarını karşılayacak kaynakları bulmaları açısından önemlidir. Vergi uyumu; yaş, eğitim, hükümete duyulan güven, dışa açıklık gibi çeşitli faktörlerden etkilenir. Lakin çeşitli mekânsal birimlerin vergi uyumu aynı değildir. Bu, özellikle mükelleflerin ekonomik faaliyetleri ve ödemekle yükümlü oldukları vergilerin yerel düzeyde belirlendiği ve toplandığı durumlarda önem arz eder. Vergi uyumu açısından çeşitli mekânsal eğilimler olabilir ve bunları mekânsal düzeyde bilmek hükümet için stratejik öneme sahiptir. Bu çalışmada, Türkiye’de il düzeyinde vergi uyumu için mekânsal birimlerden etkilenen faktörler araştırılmıştır. Bulgular, vergi uyumunun demografik değişkenlerden ve cezalardan etkilendiğini göstermektedir. Lakin cezalar Türkiye'de vergi uyumunu olumsuz etkilemektedir. Ayrıca, vergi uyumu ülke genelinde aynı değildir ve Tahsilat/Tahakkuk oranına göre değişen farklı mekânsal rejimler mevcuttur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aktaş Güzel, Sonnur, Gökhan Özer, and Murat Özcan. 2019. “The Effect of the Variables of Tax Justice Perception and Trust in Government on Tax Compliance: The Case of Turkey.” Journal of Behavioral and Experimental Economics 78:80–86. doi: 10.1016/j.socec.2018.12.006.
  2. Alm, James, Betty R. Jackson, and Michael McKee. 1993. “Fiscal Exchange, Collective Decision Institutions, and Tax Compliance.” Journal of Economic Behavior & Organization 22(3):285–303.
  3. Alm, James, and Mohammad Yunus. 2009. “Spatiality and Persistence in US Individual Income Tax Compliance.” National Tax Journal 62(1):101–24.
  4. Anselin, Luc. 1988. “Lagrange Multiplier Test Diagnostics for Spatial Dependence and Spatial Heterogeneity.” Geographical Analysis 20(1):1–17.
  5. Anselin, Luc, and Anil K. Bera. 1998. “Spatial Dependence in Linear Regression Models with an Introduction to Spatial Econometrics.” Statistics Textbooks and Monographs 155:237–90.
  6. Anselin, Luc, and Sergio J. Rey. 2014. Modern Spatial Econometrics in Practice: A Guide to GeoDa, GeoDaSpace and PySAL. Chicago, IL: GeoDa Press. Barbuta-Misu, Nicoleta. 2011. “A Review of Factors for Tax Compliance.”
  7. Besley, Timothy, and Torsten Persson. 2014. “Why Do Developing Countries Tax So Little?” Journal of Economic Perspectives 28(4):99–120. doi: 10.1257/jep.28.4.99. Bilgin, Handan Kaynar. 2011. “Türkiye’de Vergi Ahlakinin Belirleyicileri1.” METU Studies in Development 38(2):167.
  8. Casal, Sandro, Christoph Kogler, Luigi Mittone, and Erich Kirchler. 2016. “Tax Compliance Depends on Voice of Taxpayers.” Journal of Economic Psychology 56:141–50. doi: 10.1016/j.joep.2016.06.005.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

14 Eylül 2022

Gönderilme Tarihi

28 Mart 2022

Kabul Tarihi

2 Temmuz 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 6 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Gündem, F. (2022). Türkiye’de Vergi Uyumu ve Mekansal Farklılıklar, 2013-2020. Fiscaoeconomia, 6(3), 1433-1456. https://doi.org/10.25295/fsecon.1094397

Cited By

download?token=eyJ1aWQiOjEwMTE3NywiYXV0aF9yb2xlcyI6WyJST0xFX1VTRVIiXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiMjAyNi0wMy0xNF8wMC0xOC01OC5wbmciLCJwYXRoIjoiNTVjMC82NjE0LzA5NGEvNjliNDdmNjNjMjdiMDUuMDA4NTE4OTUucG5nIiwiZXhwIjoxNzczNDQwMzcxLCJub25jZSI6IjMzYzNhMDczOTJhZDBiOWUxMjA4MTJlMzAwOTdlMDhjIn0.uxgvoBOu5rdPPckMLotZ4eBnzOQVB_StL3DcxMXqMSU


Fiscaoeconomia is licensed under a Creative Commons Attribution License (CC BY).