An Empirical Analysis of Grams of Gold Funds and Macroeconomic Dynamics in the Context of Turkey's Private Pension System

Yıl 2025, Cilt: 9 Sayı: 2, 1184 - 1197, 25.05.2025

Mehmet Mert Türk , Mahmut Şenol Akgül

https://doi.org/10.25295/fsecon.1596825

Öz

This research investigates the long-term correlation between macroeconomic variables and the growth of private pension system (PPS) grams of gold funds in Turkey, employing Fourier ADL and FMOLS methodologies. The results indicate that grams of gold prices exert a substantial and considerable influence on the size of the PPS grams of gold fund. A 1% rise in grams of gold prices results in a 0.9% increase in the size of PPS grams of gold funds. Conversely, fluctuations in the BIST 100 index and exchange rates exert minimal influence on PPS grams of gold funds. The Fourier ADL test results demonstrate a long-term cointegration link between the series, notwithstanding structural breakdowns. This indicates that investors seek grams of gold as a refuge during financial instability and that grams of gold prices significantly influence PPS grams of gold funds. The results highlight the vulnerability of grams of gold investments in Turkey and the increasing significance of PPS grams of gold funds.

Anahtar Kelimeler

Private Pension System , Gold Funds , Individual Investor

Altın Fonları ve Makroekonomik Dinamikler: Türkiye'de Bireysel Emeklilik Sistemi Perspektifinden Ampirik Bir Analiz

Öz

Bu araştırma, Fourier ADL ve FMOLS metodolojilerini kullanarak Türkiye'deki makroekonomik değişkenler ile bireysel emeklilik sistemi (BES) altın fonlarının büyümesi arasındaki uzun vadeli ilişkiyi araştırmaktadır. Sonuçlar, altın fiyatlarının BES altın fonunun büyüklüğü üzerinde önemli ve kayda değer bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Altın fiyatlarındaki %1'lik bir artış BES altın fonlarının büyüklüğünde %0,9'luk bir artışa yol açmaktadır. Buna karşılık, BIST 100 endeksindeki ve döviz kurlarındaki dalgalanmalar BES altın fonları üzerinde minimum etkiye sahiptir. Fourier ADL test sonuçları, yapısal kırılmalara rağmen seriler arasında uzun dönemli bir eşbütünleşme ilişkisi olduğunu göstermektedir. Bu durum, yatırımcıların finansal istikrarsızlık dönemlerinde sığınacak bir liman olarak altın aradıklarını ve altın fiyatlarının BES altın fonlarını önemli ölçüde etkilediğini göstermektedir. Sonuçlar, Türkiye'deki altın yatırımlarının kırılganlığını ve BES altın fonlarının artan önemini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Bireysel Emeklilik Sistemi , Altın Fonları , Bireysel Yatırımcı

Kaynakça

• Adrian, T. & Shin, H. (2010). Liquidity and leverage. Journal of Financial Indermetiation, 19(3), 418-437.
• Arslan, A. & Kara, H. (2016). Bireysel emeklilik sistemi ve Türkiye ekonomisi üzerindeki etkileri. 99.
• Arslan, F. (2006). Türkiye'de bireysel emeklilik sistemi fon yaratma kapasitesi ve sermaye piyasaları üzerine etkisi. İstanbul: Yıldız Teknik Üniversitesi.
• Banerjee, A. D. & Mestre, R. (1998). Error‐correction mechanism tests for cointegration in a single‐equation framework. Journal of Time Series Analysis, 19(3), 114-124.
• Başar, R. (2015). Global Altın fiyatlarının modellenmesi ve tahmini. Sakarya: Sakarya Üniversitesi.
• Baur, D. & McDermott, J. (2010). Is grams of gold a safe haven? Journal of Banking&Finance, 34(8), 1886-1898.
• Bayar, Y. (2017). Yükselen Piyasa ekonomilerinde emeklilik fonları, finansal gelişme ve ekonomik büyüme. BDDK Bankacılık ve Finansal Piyasalar Dergisi, 11(1), 51-64.
• Beckmann, J. & Czudaj, R. (2013). The impact of stock indices on commodity prices: Evidence from a volatility perspective. Journal of International Financial Markets, 26, 132-144.
• Bekaert, G. & Harvey, C. (2002). Research in emerging markets finance: An overview. Journal of emprical finance, 3(2), 429-448.
• Borio, C. & Disyatat, P. (2011). Global imbalances and the financial crisis: Linkages and policy implications. Journal of International Money and Finance, 30(8), 1135-1163.
• Budak, S. (2021). Türkiye' de bireysel emeklilik sistemi ile BİST Tüm endeksi arasındaki ilişki. EKEV Akademi Dergisi, 25(86).
• Büyükşahin, B. (2018). Grams of gold market dynamics and investment fund impact. Journal of Commodity Markets(11).
• Cheung, Y. & Rangel, J. (2009). The effects of exchange rate movements on commodity prices. Journal of International Money and Finance, 28(3), 340-357.
• Cheung, Y.-W. & Lai, K. S. (1995). Lag order and critical values of the augmented Dickey-Fuller test. Journal of Business & Economic Statistics, 13(3), 1057-1072.
• Cunningham, K. (2016). Inflation and precious metals: An empirical study. Journal of Economic Perspectives, 30(3).
• Çetin, M. (2020). Türkiye’de bireysel emeklilik sistemi ve tasarruf eğilimleri. İstanbul: Nobel Yayın Dağıtım.
• Çolak, A. & Polat, A. (2019). Yatırımcı davranışlarının altın fonlarının performansı üzerindeki etkisi: Türkiye örneği. Finansal Araştırmalar Dergisi, 11(3), 212-225.
• Demirtaş, K. & Korkmaz, Y. (2018). Döviz kuru ve altın fiyatları arasındaki ilişkinin analizi. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 30(2), 105-120.
• Demirtaş, K. & Korkmaz, Y. (2020). Ekonomik belirsizlik ve altın yatırımları: Yatırımcı davranışları üzerine bir araştırma. Finansal Araştırmalar Dergisi , 12(1), 45-60.
• Doe, J. (2020). Investment patterns in precious metals. Global Economic Press, 18.
• Dünya Altın Konseyi. (2024). Dünya altın konseyi. 6 19, 2024 tarihinde https://www.grams of gold.org: https://www.grams of gold.org adresinden alındı
• Fratzscher, M. & Mihaljek, D. (2012). The effects of global liquidity on commodity prices. Review of Economic Dynamics, 15(4), 578-595.
• Gulzar, F., Ali, S. & Maqbool, S. (2020). Enflasyonun altın ve diğer değerli metaller üzerindeki etkileri. Emerging Markets Finance and Trade, 56(7).
• Gültekin, N. (2019). Altının ekonomik ve yatırım aracı olarak rolü. İstanbul: Beta Yayınları.
• Gündüz, Y. & Yavuz, K. (2016). Türkiye'de altın fonlarının piyasa volatilitesine etkisi: Ekonomik belirsizlik dönemleri. Finansal Araştırmalar Dergisi, 8(2), 140-155.
• Gürbüz, O. (2003). Bireysel emeklilik sistemi ve sermaye piyasalarında beklenen etkiler. İ.İ.B.F. Dergisi, 18(1).
• Gürkaynak, R. S., Sack, B., & Swanson, E. T. (2008). The TIPS yield curve and inflation. International Journal of Finance & Economics, 13(3).
• Güven, D. (2018). Bireysel emeklilik sistemi ve yatırım araçları. Ankara: Ekin Kitabevi.
• Güzel, M. (2020). Altın ve diğer yatırım araçları arasındaki korelasyon. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
• Jin, Y., Kalesnik, V. & Hsu, J. (2012). Commodity investment and asset pricing. Journal of Investment Management, 10(3).
• Kaya, A. (2020). Impact of commodity investment funds on stock market indices. Journal of Financial Economics , 139(1), 185-202.
• Kepenk, Y. & Yentürk, N. (1983). Türkiye ekonomisi (12. Basım). İstanbul: Remzi Kitabevi.
• Kilian, L. (2009). Not all oil price shocks are alike: Disentangling demand and supply shocks in the crude oil market. The American Economic Review , 99(3), 1056-1069.
• Kılıç, M. & Arslan, H. (2019). Altın fonlarının piyasa likiditesine etkisi: Piyasa dalgalanmaları üzerindeki rolü. Finansal Araştırmalar Dergisi, 11(2), 155-170.
• Kleinnijenhuis, J. (2015). The impact of commodity funds on market liquidity. Journal of Financial Markets, (24).
• Kurtuluş, S. & Yılmaz, M. (2017). Yüksek enflasyon dönemlerinde bireysel emeklilik sistemleri içindeki altın fonlarına olan talep. Ekonomi ve Finans Dergisi, 10(2).
• Küçükaksoy, İ. & Yalçın, D. (2017). Altın fiyatlarını etkileyebilecek faktörlerin incelenmesi. Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(2).
• Menase, M. (2009). Altın piyasası ve Türkiye'de altın fiyatlarını etkileyen faktörlerin analizi. İstanbul: Marmara Universitesi.
• Meng, C. & Pfau, W. D. (2010). The role of pension funds in capital market development. Emeklilik Fonlarının Sermaye Piyasası Gelişimindeki Rolü. GRIPS Discussion Papers, 10(17).
• Meriç, E. (2018). Türkiye'de bireysel emeklilik sisteminin gelişimi ve sermaye piyasasına etkileri. Uluslararası Politik,Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Kongresi. 2, s. 67. Niğde: pesar.org.
• Mishkin, F. (2009). Globalization and financial market integration. Handbook of Monetary Economics, 751-815.
• Nagayev, R. & Dinç, Y. (2018). Güvenli liman ve hedge aracı olarak altın: Türkiye örneği. JIEF İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi, 1(4), 1-15.
• Özdemir, Ö. & Çelik, H. (2017). BIST100 endeksi ile değerli metaller arasındaki korelasyon: Altın fonlarının piyasa volatilitesine etkisi. Finansal Araştırmalar Dergisi, 9(2), 123-140.
• Phillips, P. C. & Hansen, B. E. (1990). Statistical inference in instrumental variables regression with I(1) processes. The Review of Economic Studies, 57(1), 335-346.
• Sevüktekin, M. & Nargeleçekenler, M. (. (2010). Ekonometrik zaman serileri analizi: EViews uygulamalı. Nobel Yayın Dağıtım.
• Smith, J. & Jones, R. (2021). The role of grams of gold funds in modern financial markets. International Journal of Finance, 14(2), 20-30.
• Tarı, R. (2010). Ekonometri (6. Baskı.). Umuttepe Yayınları.
• Tefas. (2024). https://www.tefas.gov.tr/, https://www.takasbank.com.tr/ adresinden alındı
• Tosun, T. (2015). Bireysel emeklilik sistemi ve ekonomik kalkınma üzerindeki rolü. Ankara: Siyasal Kitabevi.
• Tuna, İ. (2019). Altın fiyatları, döviz kuru ve faiz oranlarının BIST Bankacılık endeksine etkisi. Finans Sempozyumu. Antalya: researchgate.net.
• TÜİK. (2024). Toplam altın rezervi sahipliği.
• Ünal, İ. H., Tuncel, S., Yoleri, B. & Arslan, M. (2016). Türkiye ve dünya'da altın. Ankara: Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü.
• Verberi, C. (2019). Türkiye'de emeklilik sisteminin tasarruflar ve sermaye piyasaları üzerindeki etkileri. Journal of Academic Value Studies (JAVStudies), 5(4), 928.
• Wang, Y. & Zhang, J. (2015). Grams of gold prices and investment funds: A comprehensive analysis. International Journal of Financial Studies, 3(3).
• Yalçın, M. (2020). Türkiye'de altın fonlarının enflasyon üzerindeki etkileri. Finansal Araştırmalar Dergisi , 12(2), 88-102.
• Yavuz, E. & Demir, M. (2020). Yatırımcı psikolojisi ve altın fiyatları üzerindeki etkileri. İstanbul: İletişim Yayınları.
• Yazar, A. (2023). Bireysel emeklilik sisteminin türkiye’deki gelişimi. İstanbul: Örnek Yayınları.
• Yıldız, M. (2019). The effect of grams of gold investment funds on exchange rates and market liquidity. Financial Review, 54(4).
• Yılmaz, H. (2017). Bireysel emeklilik sistemi ve finansal piyasalar. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
• Yılmaz, H. & Arslan, A. (2018). Altın yatırımı ve finansal piyasalar üzerindeki etkileri. İstanbul: Nobel Yayın Dağıtım.