Reconstruction of Interest Policy: Central Bank Monetary Policy Texts Analysis

Öz

The Central Bank of the Republic of Türkiye (CBRT) implements a monetary policy framework in which the direction of the interest rate, transmission mechanism, and communication strategy have been restructured over time in line with the objective of price stability. This transformation can be traced not only through macroeconomic indicators but also through the official policy texts published by the CBRT. This study aims to examine the discursive and thematic dimensions of the change in policy orientation reflected in the Monetary Policy Committee (MPC) texts during the 2022–2023 period. The dataset consists of twenty-four MPC summaries published monthly by the CBRT. The texts are analyzed using qualitative content analysis, employing a combined deductive and inductive coding approach, and classified under thematic categories. The findings indicate that expansionary policy rhetoric emphasizing economic growth and credit conditions dominated in 2022, while a shift toward a tightening, disinflation-oriented, and price stability–centered communication framework emerged after June 2023. This transformation reveals that thematic and discursive structures in central bank communication were reconstructed simultaneously with changes in the direction of interest rate policy. The study offers an interpretive analysis based on policy texts and does not claim to establish causal relationships with macroeconomic variables.

Anahtar Kelimeler

• Monetary Policy
• Interest Decision
• Central Bank
• Türkiye

Faiz Politikasının Yeniden İnşası: Merkez Bankası Para Politikası Metinleri Analizi

Öz

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), fiyat istikrarını sağlama amacı doğrultusunda zaman içinde faiz politikasının yönünü, aktarım mekanizmasını ve iletişim dilini yeniden yapılandıran bir para politikası çerçevesi yürütmektedir. Bu dönüşüm yalnızca makroekonomik göstergeler üzerinden değil, aynı zamanda TCMB tarafından yayımlanan politika metinleri aracılığıyla da izlenebilmektedir. Bu çalışma, 2022–2023 dönemine ait Para Politikası Kurulu (PPK) karar özetlerinde politika yöneliminde meydana gelen değişimin söylemsel ve tematik boyutunu incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın veri setini, TCMB tarafından aylık olarak yayımlanan toplam yirmi dört PPK karar özeti oluşturmaktadır. Metinler, nitel içerik analizi yöntemi çerçevesinde kodlanmış; dedüktif ve indüktif kodlama yaklaşımları birlikte kullanılarak tematik kategoriler altında sınıflandırılmıştır. Analiz bulguları, 2022 yılında genişletici politika söylemi ile ekonomik büyüme ve kredi odaklı vurguların öne çıktığını; 2023 Haziran ayı itibarıyla ise sıkılaştırıcı politika, dezenflasyon ve fiyat istikrarı merkezli bir iletişim çerçevesine geçildiğini göstermektedir. Bu dönüşüm, merkez bankası iletişiminde gözlenen tematik ve söylemsel yapının faiz politikası yön değişimiyle eş zamanlı biçimde yeniden yapılandığını ortaya koymaktadır. Bununla birlikte çalışma, politika metinlerine dayalı yorumlayıcı bir analiz sunmakta olup, makroekonomik değişkenler üzerinde nedensel ilişki kurma iddiası taşımamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Para Politikası
• Faiz Kararı
• Merkez Bankası
• Türkiye

Kaynakça

1. Akkaya Y., & Gürkaynak R. S. (2012). Cari açık, bütçe dengesi, finansal istikrar ve para politikası: Heyecanlı bir dönemin izi. İktisat İşletme ve Finans, 27(315), 93-119.
2. Aklan, N., & Nargeleçekenler, M. (2015). Para politikası faiz kararları ve uzun dönem faiz ilişkisi: Türkiye örneği. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 25(2), 141-163.
3. Aren S., (1998). İstihdam ve iktisadi politika. Ankara: Savaş Yayınevi.
4. Başçı, E., & Kara, H. (2011). Finansal istikrar ve para politikası. TCMB Çalışma Tebliği No: 11/08, 1-21.
5. Berber M., & Daştan B. C. (2020). Parasal aktarım mekanizmasının işleyişi ve etkinliği. Karadeniz Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 1(1), 1-19.
6. Berument, H., & Dincer, N. (2008). Central bank transparency and the predictability of monetary policy: Evidence from Turkey. Economic Modelling, 25(6), 1241–1252.
7. Bernanke, B. S. (2007). Inflation expectations and inflation forecasting. Speech at the NBER Summer Institute.
8. Bernanke, B. S., & Blinder, A. S. (1992). The federal funds rate and the channels of monetary transmission. American Economic Review, 82(4), 901–921.

9. Blinder, A. S., Ehrmann, M., Fratzscher, M., De Haan, J., & Jansen, D.-J. (2008). Central bank communication and monetary policy: A survey of theory and evidence. Journal of Economic Literature, 46(4), 910–945.
10. Cagan, P. (1956), The monetary dynamics of hyperinflation. M. Friedman (Ed.), Studies in the quantity theory of money (25-117). Chicago: Univesity of Chicago Press.
11. Clarida, R., Galí, J., & Gertler, M. (1999). The science of monetary policy: A New Keynesian perspective. Journal of Economic Literature, 37(4), 1661–1707.
12. Creswell, J. W. (2013). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (4th ed.). SAGE Publications.
13. Duran, M., Özlü, P., & Ünalmıs, D. (2010). TCMB faiz kararlarının hisse senedi piyasaları üzerine etkisi. Central Bank Review, 10(2), 23-32.
14. Erdem, N. (2022). Parasal ve mali politikalarin eşgüdümü: Gelişmekte olan piyasalar için bir analiz. Ankara Üniversitesi Yayınlar.
15. Friedman, M. (1968). The role of monetary policy. American Economic Review, 58(1), 1–17.
16. Goodfriend, M. (1993). Interest rate policy and the inflation scare problem: 1979-1992. Federal Reserve Bank of Richmond Economic Quarterly, 79(1), 1-23.
17. Goodfriend, M., & King, R. G. (1997). The new neoclassical synthesis and the role of monetary policy. NBER Macroeconomics Annual, 12, 231–283.
18. Gökçe, O. (1995). İçerik çözümlemesi-sosyal bilimlerde bir araştırma yöntemi. Konya: Selçuk Üniversitesi İletişim Fakültesi Yayını.
19. Gül, S. S., & Nizam, Ö. K. (2021). Sosyal bilimlerde söylem ve içerik analizi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (42), 181-198.
20. Gürkaynak, R. S., Sack, B., & Swanson, E. T. (2005). Do actions speak louder than words? The response of asset prices to monetary policy actions and statements. International Journal of Central Banking, 1(1), 55–93.
21. Gürsoy, A. (2013). 1990-2000 ve 2001-2007 dönemleri para politikası uygulamalarının karşılaştırılması. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
22. Hansen, S., & McMahon, M. (2016). Shocking language: Understanding the macroeconomic effects of central bank communication. Journal of International Economics, 99, S114–S133.
23. Kara, H. (2023). Merkez bankası bağımsızlığının sınırları: Türkiye örneği. İktisat Yayınları.
24. Kara, H. (2023). Merkez bankası bağımsızlığı ve politika tutarlılığı: Gelişmekte olan ülkeler üzerine bir değerlendirme. TCMB Çalışma Tebliği, 23/07.
25. Kara, H., & Öğünç, F. (2012). Döviz kuru ve enflasyon ilişkisi: Türkiye için yeni bulgular. İktisat İşletme ve Finans, 27(318), 9–28.
26. Keller, C., Kunzel, P., & Souto, M. (2007). Measuring sovereign risk in Turkey: An application of the contingent claims approach. IMF Working Paper, WP/07/233, 1-27.
27. Keynes, J. M., Moggridge, D. E., & Johnson, E. S. (1971). The collected writings of John Maynard Keynes. London: Macmillan.
28. Kuckartz, U. (2019). Qualitative content analysis: From Kracauer's beginnings to today's challenges. Qualitative Sozialforschung Forum: Qualitative Social Research, 20(3), 1-20.
29. Lucas R. E. (1976). Econometric policy evaluation: A critique. North-Holland: In Carnegie-Rochester Conference Series on Public Policy.
30. Masawi, B., Bhattacharya, S., & Boulter, T. (2013). The power of words: A content analytical approach examining whether central bank speeches become financial news. Journal of Information Science, 40(2), 198-210. https://doi.org/10.1177/0165551513514928
31. Merriam, S. B. (2009). Qualitative research: A guide to design and implementation. San Francisco, CA: Jossey-Bass.
32. Miles, M.B., Huberman, A.M., & Saldaña, J. (2014). Qualitative data analysis: A methods sourcebook. California: SAGE Publications.
33. Mishkin F. S. (2002). The role of output in the conduct of monetary policy. NBER Working Paper, 9291 National Bureau of Economic Research, Inc.
34. Mishkin, F. S. (2018). The economics of money, banking, and financial markets (12th ed.). Pearson.
35. Muth, J. F. (1961). Rasyonel Beklentiler ve Fiyat Hareketleri Teorisi. Ekonometri: Ekonometri Derneği Dergisi, 315-335.
36. Pfajfar, D., & Žakelj, B. (2018). Inflation expectations and monetary policy design: evidence from the laboratory. Macroeconomic Dynamics, 22(4), 1035-1075.
37. Pıçak M. (2012). Faiz olgusunun iktisadi düşünce tarihindeki gelişimi. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 1(4), 62-92.
38. Sargent, T. J., & Wallace, N. (1975). Rational expectations, the optimal monetary instrument, and the optimal money supply rule. Journal of Political Economy, 83(2), 241–254.
39. Screpanti, E., & Zamagni, S. (2005). An outline of the history of economic thought. Oxford University Press.
40. Sevgi, N. H. (2024). Consistency of the central bank of the Republic of Türkiye’s policy stance with its discourses: A fuzzy logic analysis. Applied Economics. https://doi.org/10.1080/00036846.2024.2394697
41. Shapiro, A. H., & Wilson, D. (2022). Taking the Fed at its word: A new approach to estimating central bank communication. American Economic Journal: Macroeconomics, 14(3), 374–408.
42. Sims, C. A. (1992). Interpreting the macroeconomic time series facts: The effects of monetary policy. European Economic Review, 36(5), 975–1000.
43. Sümer, A. L. (2020). 2008 sonrası TCMB faiz kararlarının makroekonomik etkilerinin analizi. International Journal of Economics, Politics, Humanities & Social Sciences, 3(1), 49-74.
44. Tavşancıl, E., & Aslan, A. E. (2001). Sözel, yazılı ve diğer metaryeller için içerik analizi ve uygulama örnekleri. İstanbul: Epilson Yayınevi.
45. TCMB (2001). 2000 yıllık rapor. Ankara: TCMB.
46. TCMB (2013). Parasal aktarım mekanizması. Ankara: TCMB.
47. TCMB. (2022). Para politikası kurulu kararı. Ankara: TCMB.
48. TCMB. (2023). Para politikası kurulu kararı. Ankara: TCMB.
49. Varlik, S., & Berument, M. H. (2020). Oil price shocks and the composition of current account balance. Central Bank Review, 20(1), 1–8.
50. Woodford, M. (2003). Interest and Prices: Foundations of a Theory of Monetary Policy. Princeton University Press.
51. Yakupoğlu, A. (2010). Merkez Bankası'nın 2002-2009 yılları arasında uyguladığı para politikası ve kur rejiminin genel bir analizi. Maliye Finans Yazıları, (88), 35-54.