Structural Characteristics of Savings Financing Companies and Their Role in Housing Finance

Öz

Housing finance in Turkey has long been provided predominantly through the banking sector; however, high interest rates, difficulties in accessing credit, and economic fluctuations have driven individuals toward alternative financing models. In this context, savings finance companies (SFCs), operating on the principles of interest-free finance, have rapidly grown in recent years and emerged as significant actors within the housing finance ecosystem. The aim of this study is to examine the position, financial indicators, and strategic role of SFCs, which acquired a legal framework through Law No. 7292, and to evaluate their potential as an effective alternative financing model in housing finance. The research focuses on the analysis of consolidated data from six SFCs that are members of the Financial Institutions Association for the period 2021-2024. Growth dynamics of the savings finance sector are analyzed based on statistical data, while a SWOT analysis is employed to identify strengths, weaknesses, opportunities, and threats. The findings indicate notable increases in indicators such as the number of customers, contract volume, asset size, and profitability. The results suggest that SFCs possess the capacity to respond to the demand for interest-free financing and can be regarded as an alternative model within the housing finance ecosystem.

Anahtar Kelimeler

• Housing Finance
• Interest-Free Finance
• Alternative Financing Models
• Savings Finance Sector

Tasarruf Finansman Şirketlerinin Yapısal Özellikleri ve Konut Finansmanındaki Rolü

Öz

Türkiye’de konut finansmanı uzun yıllar boyunca bankacılık sektörü aracılığıyla sağlanmış; ancak yüksek faiz oranları, krediye erişimdeki zorluklar ve ekonomik dalgalanmalar, bireyleri alternatif finansman modellerine yöneltmiştir. Bu bağlamda, faizsiz finans ilkelerine dayanan tasarruf finansman şirketleri (TFŞ’ler), son yıllarda hızla gelişerek konut finansmanı ekosisteminde önemli bir aktör haline gelmiştir. Çalışmanın amacı, 7292 sayılı Kanun ile yasal çerçeveye kavuşan TFŞ’lerin sektördeki yerini, finansal göstergelerini ve stratejik konumlarını incelemek; konut finansmanında üstlendikleri rolü ile etkili alternatif finansman modeli olma potansiyelini değerlendirmektir. Araştırma, Finansal Kurumlar Birliği’ne üye altı tasarruf finansman şirketinin 2021-2024 dönemine ait konsolide verilerinin analizini içermektedir. Çalışmada tasarruf finansman sektörünün büyüme dinamikleri istatistiksel veriler ışığında analiz edilmiş; ayrıca SWOT analizi aracılığıyla güçlü ve zayıf yönler ile fırsat ve tehditler ortaya konmuştur. Bulgular, müşteri sayısı, sözleşme hacmi, aktif büyüklük ve kârlılık gibi göstergelerde dikkate değer artışlar olduğunu göstermektedir. Elde edilen bulgular, TFŞ’lerin faizsiz finansman talebine yanıt verebilecek ve konut finansmanı ekosisteminde alternatif bir model olarak değerlendirilebilecek bir konuma sahip olduğuna işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Konut Finansmanı
• Faizsiz Finans
• Alternatif Finansman Modelleri
• Tasarruf Finansman Sektörü

Kaynakça

1. Başaran Brooks, B. (2023). Tasarruf finansman şirketlerinin hukuki düzenlemesinde ‘güven’ unsurunun değerlendirilmesi. Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi, 9(1), 3–16.
2. Baştuğ, S. (2024). Tasarruf finansman sistemine dayalı kitle fonlama yöntemi ve model önerisi. International Journal of Islamic Economics and Finance Studies, 10(2), 173–196.
3. Bektaş, S., & Çimen, S. (2024). PSI ve MABAC yöntemleriyle tasarruf finansman şirketlerinin 2021–2023 dönemi finansal performans analizi. Kırklareli Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 5(2), 30–59.
4. Bükey, M., & Türkan, Y. (2023). Tasarruf finansman sisteminin tercih nedenleri. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (33), 336–357.
5. Çakır, R. T. (2024). Tasarruf finansman şirketlerinin Türk vergi mevzuatı karşısındaki durumu: Sorunlar ve çözüm önerileri. Yüksek lisans tezi. Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. https://acikerisim.sakarya.edu.tr/handle/20.500.12619/102855
6. Çekin, Ö. (2018). Tasarrufa dayalı finansman sistemi ve İslami finans ilkeleri çerçevesinde değerlendirilmesi. Yüksek lisans tezi. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
7. Çetin, A. (2024). Yeni alternatif finansman modeli: Tasarruf finansman sektörü için öneriler. International Journal of Islamic Economics and Finance Studies, 10(1), 67–105.
8. Çiftçi, R. (2024). Tasarruf finansman faaliyeti ile Bauspar sisteminin karşılaştırmalı analizi ve bir uygulama çalışması. Yüksek lisans tezi. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bingöl.

9. Demirci Aksoy, A., Tursun, A., & Atasoy, T. (2024). Konut sorununun çözümünde yapı kooperatiflerinin değişen rolü ve önemi. Vergi Sorunları Dergisi, (431), 87–99.
10. Doğan, K. C., & Kalkışım, H. M. (2022). Gelişmekte olan ülkelerde konut politikası: Türkiye örneği (1950–2010). Socrates Journal of Interdisciplinary Social Studies, 20, 50–67.
11. Ergüven, M., & Kaya, F. (2020). Tasarrufa dayalı finans sisteminin sürdürülebilirliğinin sağlanması ve finansal ekosistem içinde yerini alması üzerine bir araştırma. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(4), 755–769.
12. Finansal Kurumlar Birliği. (2024). Tasarruf finansman sektörü. https://www.fkb.org.tr/sektorler/tasarruf-finansman/ (21.12.2024)
13. Finansal Kurumlar Birliği. (2025). Yazışma ile sağlanan veriler. (25.03.2025).
14. Gülerci, A. F. (2022). Tasarruf finansman anonim şirketlerinin hukuki yapısı, faaliyetleri ve bu şirketlerde menfaat sahiplerinin korunması. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 30(3), 999–1042.
15. Gürel, E., & Tat, M. (2017). SWOT analysis: A theoretical review. The Journal of International Social Research, 10(51), 994–1006. https://doi.org/10.17719/jisr.2017.1832
16. Helms, M. M., & Nixon, J. (2010). Exploring SWOT analysis: Where are we now? A review of academic research from the last decade. Journal of Strategy and Management, 3(3), 215–251. https://doi.org/10.1108/17554251011064837
17. Herdem, B. (2021). Tarihsel süreç ışığında sosyal konut mekânları. Uluslararası Sosyal, Siyasal ve Mali Araştırmalar Dergisi (USSMAD), 1(1), 53–67.
18. İş’te Gündem. (2021, 19 Şubat). Konut sektöründen aldığı pay %5, yasal düzenlemeyle konutta hedeflenen pay %20. https://www.istegundem.com/haber/markali-konut-ureticileri-de-faizsiz-konuta-girdi-39-sirketten-sadece-biri-100-milyon-tl-sermayeye-sahip/246994 (Erişim tarihi: 29.08.2025)
19. Karataş, A. R., & Sever, E. (2023). Finansal sistemde riskler ve istikrara etkisi: Mukayeseli bir analiz. Eğitim Yayınevi.
20. Koç, İ. (2020). Yapı tasarruf sistemi ve risk modelleri. Doktora tezi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Finans Enstitüsü Bankacılık Anabilim Dalı, İstanbul.
21. Tekeli, İ. (2010). Konut sorununu konut sunum biçimleriyle düşünmek. Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
22. Türkiye Katılım Bankaları Birliği (TKBB). (2025). Banka ve sektör bilgileri. https://tkbb.org.tr/veripetegi-detay/5 (Erişim Tarihi: 01.06.2025)
23. Tursun, A. (2022a). Alternatif konut finansman sistemi olarak tasarrufa dayalı faizsiz finans sistemleri: Gölge bankacılık ve özün önceliği kavramları çerçevesinde sistemin değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 40(1), 164–183.
24. Tursun, A. (2022b). Gayrimenkul yatırımlarında alternatif faizsiz finansman modelleri. Y. Aslan (Ed.), Muhasebe, finans ve denetim alanlarında kritik yaklaşımlar (7–21). İstanbul: Efe Akademi.
25. Valentin, E. K. (2001). SWOT analysis from a resource-based view. Journal of Marketing Theory and Practice, 9(2), 54–69. https://doi.org/10.1080/10696679.2001.11501891
26. Yavuz, M. (2021). 7292 sayılı kanun’la yapılan düzenleme sonrasında tasarruf finansman şirketlerine genel bakış. Mali Çözüm Dergisi, 31, 267–278.
27. Yıldırım, Y. (2022). Türkiye ve dünya’da tasarruf finansman şirketlerinin görünümü ve Türkiye için bir SWOT analizi. Yüksek lisans tezi. İbn Haldun Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalı.
28. 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu.