Research Article

İşletmelere Yönelik Stratejik Algı Ölçeği (İYSAÖ) Geliştirme Çalışması

Volume: 10 Number: 2 August 3, 2026
EN TR

İşletmelere Yönelik Stratejik Algı Ölçeği (İYSAÖ) Geliştirme Çalışması

Abstract

Bu araştırmanın amacı, Türk iş dünyasındaki işletmelerin stratejik algılarını ölçmek üzere çok boyutlu, geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmektir. Literatürdeki çalışmalar, ilgili sektörler ve uluslararası endeksler temel alınarak; Yenilik ve Küresel Açıklık, Genel İş Ortamına İlişkin Algılar, Sürdürülebilirlik ve Kurumsal Sosyal Sorumluluk, İnsan Sermayesine Yönelik Beklentiler, Teknoloji ve Dijitalleşme, Risk ve Kriz Yönetimi Algısı, Pazar Dinamiklerine Yönelik Algılar ve Yönetim Yapısının Çevikliği şeklinde sekiz faktörlü bir yapı oluşturulmuştur. Geliştirilen ölçek, Türkiye ve Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerdeki işletmelerin yapısını temel almaktadır. Ölçek geliştirme sürecinde kapsamlı literatür taraması, kapsam geçerlik indeksi (CVI) ile uzman değerlendirmesi, ön test, pilot uygulama adımları gözetilmiştir. Sonrasında Türkiye'de farklı sektörlerde görev yapan 499 profesyonelden Şubat 2025 ile Mart 2025 tarihleri arasında çevrim içi olarak veri toplanmıştır. Elde edilen verilere açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri ile güvenilirlik analizleri yapılmıştır. Analizler sonucunda, toplam varyansın %62,9’unu açıklayan, 0,926 güvenilirlik katsayısına sahip 32 madde ve 8 faktörden oluşan “İşletmelere Yönelik Stratejik Algı Ölçeği (İYSAÖ)” olarak adlandırılmış bir ölçme aracı elde edilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi sonuçları, sekiz faktörlü yapının kabul edilebilir uyum indekslerine sahip olduğunu göstermiştir. Bulgular, ölçeğin hem akademik araştırmalarda hem de kurumsal stratejik planlamada kullanılabilir olduğunu göstermektedir. Aynı zamanda bu ölçek, gelişmekte olan ekonomilerde stratejik yönelimlerin izlenmesi ve belirsiz çevrelerde yönetimsel karar süreçlerini destekleyebilecek niteliklere sahip pratik bir araç olarak önerilmektedir.

Keywords

References

  1. Becker, G. S. (1994). Human capital: A theoretical and empirical analysis (3rd ed.). University of Chicago Press.
  2. Bentler, P. M., & Bonett, D. G. (1980). Significance tests and goodness-of-fit in the analysis of covariance structures. Psychological Bulletin, 88(3), 588-606. https://doi.org/10.1037/0033-2909.88.3.588
  3. Bharadwaj, A., El Sawy, O. A., Pavlou, P. A., & Venkatraman, N. (2013). Digital business strategy: Toward a next generation of insights. MIS Quarterly, 37(2), 471-482. https://doi.org/10.25300/MISQ/2013/37:2.3
  4. Bughin, J., Seong, J., Manyika, J., Chui, M., & Joshi, R. (2018, September). Notes from the AI frontier: Modeling the impact of AI on the world economy. McKinsey Global Institute. https://www.mckinsey.com/featured-insights/artificial-intelligence/notes-from-the-ai-frontier-modeling-the-impact-of-ai-on-the-world-economy#/
  5. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2024). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri (37. baskı). Pegem Akademi.
  6. Chesbrough, H. (2003). The logic of open innovation: Managing intellectual property. California Management Review, 45(3), 33-58. https://doi.org/10.1177/000812560304500301
  7. Comrey, A. L., & Lee, H. B. (2013). A first course in factor analysis (2nd ed.). Psychology Press.
  8. Covin, J. G., & Slevin, D. P. (1989). Strategic management of small firms in hostile and benign environments. Strategic Management Journal, 10(1), 75-87.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Econometric and Statistical Methods

Journal Section

Research Article

Publication Date

August 3, 2026

Submission Date

December 23, 2025

Acceptance Date

June 5, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 10 Number: 2

APA
Tetik Küçükelçi, D., Tetik, H., & Varol, G. (2026). İşletmelere Yönelik Stratejik Algı Ölçeği (İYSAÖ) Geliştirme Çalışması. Fiscaoeconomia, 10(2), 1-18. https://doi.org/10.25295/fsecon.1847803
AMA
1.Tetik Küçükelçi D, Tetik H, Varol G. İşletmelere Yönelik Stratejik Algı Ölçeği (İYSAÖ) Geliştirme Çalışması. FSECON. 2026;10(2):1-18. doi:10.25295/fsecon.1847803
Chicago
Tetik Küçükelçi, Didem, Hakan Tetik, and Gizem Varol. 2026. “İşletmelere Yönelik Stratejik Algı Ölçeği (İYSAÖ) Geliştirme Çalışması”. Fiscaoeconomia 10 (2): 1-18. https://doi.org/10.25295/fsecon.1847803.
EndNote
Tetik Küçükelçi D, Tetik H, Varol G (August 1, 2026) İşletmelere Yönelik Stratejik Algı Ölçeği (İYSAÖ) Geliştirme Çalışması. Fiscaoeconomia 10 2 1–18.
IEEE
[1]D. Tetik Küçükelçi, H. Tetik, and G. Varol, “İşletmelere Yönelik Stratejik Algı Ölçeği (İYSAÖ) Geliştirme Çalışması”, FSECON, vol. 10, no. 2, pp. 1–18, Aug. 2026, doi: 10.25295/fsecon.1847803.
ISNAD
Tetik Küçükelçi, Didem - Tetik, Hakan - Varol, Gizem. “İşletmelere Yönelik Stratejik Algı Ölçeği (İYSAÖ) Geliştirme Çalışması”. Fiscaoeconomia 10/2 (August 1, 2026): 1-18. https://doi.org/10.25295/fsecon.1847803.
JAMA
1.Tetik Küçükelçi D, Tetik H, Varol G. İşletmelere Yönelik Stratejik Algı Ölçeği (İYSAÖ) Geliştirme Çalışması. FSECON. 2026;10:1–18.
MLA
Tetik Küçükelçi, Didem, et al. “İşletmelere Yönelik Stratejik Algı Ölçeği (İYSAÖ) Geliştirme Çalışması”. Fiscaoeconomia, vol. 10, no. 2, Aug. 2026, pp. 1-18, doi:10.25295/fsecon.1847803.
Vancouver
1.Didem Tetik Küçükelçi, Hakan Tetik, Gizem Varol. İşletmelere Yönelik Stratejik Algı Ölçeği (İYSAÖ) Geliştirme Çalışması. FSECON. 2026 Aug. 1;10(2):1-18. doi:10.25295/fsecon.1847803
download?token=eyJ1aWQiOjEwMTE3NywiYXV0aF9yb2xlcyI6WyJST0xFX1VTRVIiXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiMjAyNi0wMy0xNF8wMC0xOC01OC5wbmciLCJwYXRoIjoiNTVjMC82NjE0LzA5NGEvNjliNDdmNjNjMjdiMDUuMDA4NTE4OTUucG5nIiwiZXhwIjoxNzczNDQwMzcxLCJub25jZSI6IjMzYzNhMDczOTJhZDBiOWUxMjA4MTJlMzAwOTdlMDhjIn0.uxgvoBOu5rdPPckMLotZ4eBnzOQVB_StL3DcxMXqMSU


Fiscaoeconomia is licensed under a Creative Commons Attribution License (CC BY).