Ruminasyon ve Endişenin Şema Mod Modelindeki Yeri: Bir Derleme

Öz

Şema Terapi Mod Modeli danışanın karmaşık şema tetiklenmelerini ve farklı yönlerini çalışmak için tasarlanmıştır. Modlar teori ve pratikteki ilerlemelerle birlikte giderek genişlemekte ve sayıları artmaktadır. Mod olarak eklenilmesi önerilen Tekrarlayıcı Olumsuz Düşünme (ruminasyon ve endişe), çeşitli psikolojik rahatsızlıklarla (duygudurum bozuklukları, anksiyete bozuklukları, kişilik bozuklukları vb.) ilişkilendirilen zihinsel davranışlardır. Ruminasyon geçmişle ilgili zihindeki kurmaları anlatmak için kullanılmaktadır. Endişe ise gelecekle ilgili evhamları tarifler. Bu derlemede ruminasyon ve endişe modlar bağlamında araştırılıp bulunan çalışmalar anlatısal derleme (narrative review) yöntemiyle kavramsal bir çerçevede ilişkilendirilerek sunulmaktadır. Bunların Mod Modeli’ne eklenmesinin klinik ve teorik düzlemde işlevselliği ve bu dahil etme sürecinde Kaçınma, Kontrasttan Kaçınma, Kontrol, Tepki, vb. gibi ruminasyon ve endişeyle ilgili kuramların göz ardı edilmemesi gerektiği vurgulanmaktadır. Böylelikle Başa Çıkma Modları’na geniş bir zihinsel davranış yelpazesi dahil edilmiş olacaktır. Vaka çalışmaları, etkililik çalışmaları ve süreç analizleri gibi nicel veya nitel çalışmalarla bunların ayrıntılı araştırılması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Ruminasyon
• endişe
• kaçınma
• mod
• şema

Rumination and Worry in Schema Mode Model: A Review

Öz

The Schema Therapy Mode Model has been designed to study the tangled schema activations and different sides of the patients. With theoretical and practical advancements, the number and scope of the modes have been increasing. The repetitive negative thinking (rumination and worry) suggested to be a part of the Mode Model is mental behavior related to different psychological disorders (anxiety, mood, and personality disorders). Rumination is defined as cogitations based on the past, and worry is misgivings based on the future. In this narrative review method, we examined the place of rumination and worry in mode literature, and the found studies are presented within a frame. Integrating worry and rumination into the Mode Model will be functional in clinical and theoretical contexts. Nonetheless, during the integration procedure, one should recognize the theories on rumination and worry, e.g., Avoidance, Avoidance from Contrast, Control, Response Styles, etc. Within this scope, researchers will add a broad range of mental behavior spectrums to Coping Modes. Quantitative or qualitative research, such as case studies, effectiveness trials, and process analyses, should be conducted to examine deeply.

Anahtar Kelimeler

• Rumination
• worry
• avoidance
• mode
• schema

Kaynakça

1. Arntz, Arnoud – Jacob, Gitta, Schema Therapy in Practice: An Introductory Guide to the Schema Mode Approach, Sussex, England, Wiley & Sons, 2013. Aytaç, Mert – Köse Karaca, Bahar – Karaosmanoğlu, Alp, “Turkish Adaptation of the Short Schema Mode Inventory”, Clinical Psychology & Psychotherapy, vol. 27, no. 3, May 2020; doi: 10.1002/cpp.2432. Behar, Evelyn – DiMarco, Ilyse Dobrow – Hekler, Eric B. – Mohlman, Jan – Staples, Alison M., “Current Theoretical Models of Generalized Anxiety Disorder (GAD): Conceptual Review and Treatment Implications”, Journal of Anxiety Disorders, vol. 23, no. 8, December 2009; doi: 10.1016/j.janxdis.2009.07.006.