Marāghī and His Tafsir Method in The Context of The Science of Munāsabāt al-Qur’ān

Yıl 2025, Sayı: 25, 199 - 234, 18.06.2025

Ayhan Gür , Fatma Çetin

https://doi.org/10.16947/fsmia.1722273

https://izlik.org/JA39SF27TY

Öz

One of the perspectives put forward regarding the miraculous nature (iʿjāz) of the
Qur’ān is the harmony in its composition (naẓm) and arrangement (tartīb). The discipline
that examines the coherence and proportionality in the arrangement of the Divine Book is
referred to in the science of Tafsīr as Munāsabāt al-Qur’ān. This article aims to analyze
the methodology of Aḥmad Muṣṭafā al-Marāghī, who significantly incorporated the issue
of the Qur’ān’s arrangement and compositional harmony into his exegesis which has
not been sufficiently recognized for this feature. For this matter, examples related to
the science of munāsabah from his work Tafsīr al-Marāghī. Within this framework, the
study employs a literature review and comparative analysis method to assess the author’s
interpretations concerning the interrelations between verses and sūrahs. Accordingly, al-
Marāghī not only applied the principles of munāsabah established by many exegetes
in his tafsīr but also demonstrated the interconnections between verses and sūrahs in
a practical manner. His emphasis on the arrangement and coherence between verses
and, particularly, his explanations of the harmony and connection of each sūrah with the
preceding one indicate his high regard for the science of munāsabah and his extensive
utilization of it.

Anahtar Kelimeler

Tafsīr , al-Marāghī , Tafsir al-Marāghī , Munāsabāt al-Qur’ān , commentary

Münâsebâtü’l-Kur’ân İlmi Bağlamında Merâğî ve Tefsir Metodu

https://izlik.org/JA39SF27TY

Öz

Kur’ân’ın özelliklerinden birinin de i‘câz oluşuyla alakalı ortaya atılan görüşlerden
birisi de nazmının ve tertibinin uyum içerisinde olması gerçeğidir. İlâhî Kitab’ın
tertibindeki insicam ve tenâsübü inceleyen disiplin Tefsir ilminde Münâsebâtü’l-Kur’ân
olarak isimlendirilmektedir. Bu makalede Kur’ân’ın tertibinin ve nazmının uyumu
hususuna tefsirinde önemli ölçüde yer veren ve bu özelliği yeterince tanınamamış olan
Ahmed Mustafa el-Merâğî’nin Tefsîru’l-Merâğî adlı eserinde yer alan münâsebet ilmine
dair örnekler değerlendirilerek müellifin metodu ortaya koyulmaya gayret edilmiştir. Bu
çerçevede makalede kaynak taraması ve veriler arasında mukayese metodu kullanılmak suretiyle müellifin âyet ve sûreler arasındaki münâsebet yorumları değerlendirilmiştir.
Buna göre Merâğî, birçok müfessirin ortaya koyduğu münâsebet ilmiyle alakalı kaideleri
tefsirinde bizatihi tatbik etmiş, âyet ve sûreler arasındaki irtibatı uygulamalı olarak
göstermiştir. Tefsirinde âyetler arasındaki tertip ve insicamı ortaya koyması ve özellikle
her sûrenin öncekiyle uyum ve irtibatını açıklaması onun münâsebet ilmine verdiği değeri
ve bu ilimden fazlaca istifade ettiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Tefsir , Merâğî , Tefsîru’l-Merâğî , Münâsebâtü’l-Kur’ân , yöntem

Kaynakça

• Abulail, Omar, “İbn Aşur’un et-Tahrir ve’t-Tenvir’inde Münâsebet İlmi”, (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Bursa Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bursa, 2021.
• el-Âlûsî, Ebü’l-Fazl Şihâbuddin Seyyid Mahmûd el-Bağdâdî, Rûhu’l-Meânî, Beyrut, Dârul Kütibi’l-İlmiyye, 1994.
• el-Bâkıllânî, Ebû Bekir Muhammed İbnü’t-Tayyib, İ’câzü’l-Kur’ân, thk. Seyyid Ahmed Sakar, Mısır, Dâru’l-Maârif, 1997.